II SA/Łd 1083/06

Dnia 15 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Stępień po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku B.N-A. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. N-A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości podania w sprawie dokonania czynności z zakresu nadzoru budowlanego postanawia: odmówić przyznania skarżącej – B. N-A. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. (MSi) Wyrokiem z dnia 8 maja 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę B. N–A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. o przekazaniu według właściwości podania w sprawie dokonania czynności z zakresu nadzoru budowlanego. Następnie skarżąca, składając zażalenie na zarządzenie z dnia 9 stycznia 2008 roku o pozostawieniu jej pisma z dnia 29 września 2007 roku bez rozpoznania, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Otrzymuje świadczenie emerytalne w wysokości 1.258,43 złotych, ponadto osiąga przychody w związku z prowadzeniem praktyki lekarskiej (1 godzina w tygodniu) w nieokreślonej kwocie. Jednocześnie skarżąca podała, że posiada dom drewniany o powierzchni 53 m2, zadeklarowała również posiadanie oszczędności w wysokości 20.000 złotych, oświadczając jednocześnie, że celem ich gromadzenia jest sfinansowanie pomnika dla nieżyjącego męża oraz leczenie operacyjne oczu. Z uwagi na fakt, że powyższe oświadczenia skarżącej okazały się niewystarczające dla oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych, Sąd korzystając z uprawnień wynikających z treści art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wezwał skarżącą do nadesłania dodatkowych informacji pozwalających na ustalenie zdolności płatniczych i stanu majątkowego strony, tj. m. in. wyciągów z rachunków bankowych, lokat bankowych, a także określenia dochodu osiąganego z działalności. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca przedstawiła wyciągi bankowe, z których wynika, iż posiada lokatę o wartości ok. 20.000 złotych, a także środki w wysokości 9.000 – 10.000 złotych zgromadzone na rachunku bieżącym. Skarżąca przedstawiła zestawienie dochodów z prywatnego gabinetu lekarskiego za rok 2007, z którego wynika, iż dochód wyniósł 1246,64 złotych. Ponadto skarżąca wskazała, iż za rok 2007 otrzyma zwrot nadpłaconego podatku w wysokości 1.211 złotych. W wyniku rozpoznania powyższego wniosku, postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2008 roku wydanym przez referendarza sądowego odmówiono przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Od powyższego postanowienia w dniu 24 kwietnia 2008 roku skarżąca złożyła sprzeciw, wnosząc o przyznanie jej jako osobie poszkodowanej pomocy prawnej. W uzasadnieniu tegoż sprzeciwu, skarżąca przedstawiła stan techniczny budynku, którego jest właścicielką i wskazała na szereg uchybień, jakich w jej ocenie, dopuścił się [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w sprawie związanej z rozbudową przez A. i K. J. budynku położonego w Ł.-K. P. przy ul. A. Podniosła przy tym zarzut naruszenia jej dóbr osobistych i majątkowych zarówno przez organy nadzoru budowlanego, jak i inwestora. W wykonaniu zarządzenia z dnia 6 maja 2008 roku przesłano Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. odpis sprzeciwu skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 15 kwietnia 2008 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana została w Rozdziale 3 Działu V ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis art. 244 tej ustawy stanowi, że prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje, zgodnie z § 2 tego przepisu, zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast, według § 3 powołanego przepisu, zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określa natomiast przepis art. 246 § 1 p.p.s.a. I tak, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast – gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić przy tym należy, iż zawarty w przepisie art. 246 § 1 p.p.s.a. zwrot "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Wedle przepisu art. 260 p.p.s.a. z kolei w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu tegoż wynika jednoznacznie, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpoznaje od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. Z oświadczeń skarżącej zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych przez nią dodatkowych informacji wynika, że prowadzi ona samodzielne gospodarstwo domowe. Posiada stałe źródło dochodów w postaci emerytury oraz prywatnej praktyki lekarskiej w nieznacznych rozmiarach, a także posiada oszczędności w łącznej kwocie ok. 30.000 złotych zgromadzone na rachunkach bankowych (lokata i rachunek oszczędnościowo – rozliczeniowy). W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę sytuację materialną skarżącej, w tym zwłaszcza kwotę zgromadzonych przez nią oszczędności, Sąd uznał, iż wniosek B. N-A. nie zasługuje na uwzględnienie i odmówił przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Powyższa sytuacja w ocenie Sądu dowodzi bowiem, iż skarżąca nie wykazała dostatecznie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Co więcej, fakt zgromadzenia przez skarżącą oszczędności w kwocie 30.000 złotych oraz okoliczność posiadania stałego źródła dochodu w postaci emerytury, pozwalają przyjąć, że skarżąca jest w stanie ponieść koszty postępowania, zainicjowanego wniesioną do Sądu skargą. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku art. 245 § 2 i art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. (MSi)