II SA/Łd 109/19

Dnia 7 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2019 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu S. M. i R. M. od decyzji kasatoryjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: odrzucić sprzeciw. Lp/ S. M. i R. M. w dniu 21 stycznia wnieśli do sądu administracyjnego sprzeciw od decyzji kasatoryjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...], nr [...] w sprawie zmiany decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej. W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podniosło, że zaskarżona decyzja została doręczona tylko S. M. 2 stycznia 2019r., nie została natomiast doręczona R. M., bowiem uchybił on terminowi do wniesienia odwołania, o czym Kolegium orzekło w postanowieniu z [...], nr [...]. Termin do wniesienia sprzeciwu S. M. upływał zatem 16 stycznia 2019r. Skarżąca złożyła sprzeciw 21 stycznia 2019r. bezpośrednio w siedzibie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, a więc po upływie ustawowego terminu. Natomiast R. M. w ocenie Kolegium nie mógł skutecznie wnieść sprzeciwu, bowiem decyzja ostateczna organu II instancji nie była skierowana do niego, a jedynie do S. M. Był on uprawniony jedynie do wniesienia skargi na postanowienie organu II instancji, stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym organ II instancji wniósł o odrzucenie sprzeciwu S. M., jako wniesionego z uchybieniem ustawowego terminu oraz o odrzucenie sprzeciwu R. M. jako wniesionego przez osobę nieuprawnioną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 64c § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – w skrócie: "p.p.s.a." – sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji. Sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji (§ 2). Termin, o którym mowa w § 1, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła sprzeciw od decyzji wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd niezwłocznie wzywa organ, który wydał zaskarżoną decyzję, do przekazania sądowi kompletnych i uporządkowanych akt sprawy (§ 3). Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. sąd odrzuca sprzeciw wniesiony po upływie terminu do jego wniesienia. Sąd odrzuca sprzeciw postanowieniem, które może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że 2 stycznia 2019 r. S. M. doręczono zaskarżoną decyzję, która zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia sprzeciwu do sądu administracyjnego. W związku z tym, zgodnie z powołanym wyżej art. 64c § 1 p.p.s.a., czternastodniowy termin do wniesienia sprzeciwu do sądu administracyjnego upływał 16 stycznia 2019 r. Tymczasem sprzeciw w niniejszej sprawie został nadany pocztą dopiero 18 stycznia 2019 r., tj. z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 64c § 1 p.p.s.a. Przy tym obydwoje skarżący nie zachowali czternastodniowego terminu do wniesienia sprzeciwu, co uniemożliwia skuteczne wszczęcie postępowania sądowego. Wniosek o spóźnieniu sprzeciwu dotyczy także sprzeciwu R. M., całkowicie chybione jest bowiem żądanie odrzucenia jego sprzeciwu z powodu niedopuszczalności. Postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. w żadnym wypadku nie eliminuje bowiem z kręgu stron postępowania administracyjnego osoby, która uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie to wywiera tylko ten skutek, że odwołanie wniesione po terminie nie może być przez organ odwoławczy rozpatrzone merytorycznie. Jednakże w sytuacji, gdy chociażby jedna strona postępowania złoży skutecznie odwołanie od decyzji organu I instancji, to rozstrzygnięcie organu II instancji winno być doręczone wszystkim stronom postępowania, bez względu na to, czy pozostałe strony składały odwołanie i czy zachowały termin do wniesienia odwołania. Przyjmując przeciwne stanowisko należałoby przyjąć, że stronom nieskładającym odwołania od decyzji organu I instancji również należałoby nie doręczać decyzji organu odwoławczego. Takie działanie nie znajduje jednak oparcia w obowiązujących przepisach prawa i stanowi bezpodstawne pozbawienie strony do udziału w postępowaniu. Czym innym jest bowiem stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia środka zaskarżenia, a czym innym jest stwierdzenie jego niedopuszczalności, np. z powodu braku przymiotu strony, chociaż podstawę prawną obu rozstrzygnięć stanowi ten sam przepis, tj. art. 134 k.p.a. Zupełnie niezrozumiałym jest twierdzenie Kolegium, że zaskarżona decyzja nie była skierowana do R. M., skoro decyzja ta uchylała decyzję organu I instancji, rozstrzygającą o jego prawach i obowiązkach. Zaskarżona decyzja winna być zatem doręczona nie tylko S. M., ale również R. M., jak też pozostałym stronom postępowania administracyjnego, tj. B. J.-K. oraz gminie – Miastu B. Niedoręczenie decyzji wszystkim stronom postępowania stanowi naruszenie prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjny ugruntowane jest natomiast stanowisko, że strona postępowania administracyjnego, której nie doręczono decyzji, może wnieść skargę (sprzeciw) do sądu administracyjnego w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji. Zatem skarżący, któremu nie doręczono decyzji - jeżeli nie skorzystał z uprawnienia do złożenia sprzeciwu przed upływem 14 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie postępowania - nie może skutecznie domagać się sądowej kontroli decyzji administracyjnej. Wniesioną zaś przez niego skargę po tym czasie, jako spóźnioną, należy odrzucić (por. postanowienie NSA z 16 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2351/12 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jednocześnie wskazać należy, że termin do wniesienia sprzeciwu jest terminem ustawowym i nie podlega on w żadnym wypadku skracaniu, ani przedłużaniu. Sąd natomiast ma obowiązek z urzędu oceniać zachowanie terminu do wniesienia sprzeciwu. Z tych wszystkich względów sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 oraz § 3 w zw. z art. 64c § 1 i art. 64b § 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Lp/