II SA/Łd 1092/04

Dnia 30 maja 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędziowie: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Asesor WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie świadczenie pielęgnacyjnego 1. oddala skargę 2. przyznaje, a następnie nakazuje wypłacić adw. M.K. P. z funduszy Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sygn. akt. II SA/Łd 1092 / 04 U Z A S A D N I E N I E Decyzją Nr [...] z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania S. S. od decyzji wydanej przez Prezydenta Miasta R. Nr [...] z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem, na podstawie przepisu art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z przepisem art. 17 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wymienioną powyżej decyzją organ I instancji odmówił przyznania S. S. świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego na syna K. S.. W uzasadnieniu tejże decyzji organ I instancji wskazał, iż powyższe świadczenie nie przysługuje ze względu na to, iż S. S. ma ustalone prawo do emerytury. Od decyzji tej S. S. wniosła odwołanie, w którym domagała się zmiany decyzji i przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w związku z opieką nad synem K.. Skarżąca podniosła, iż jej syn jest osobą chorą, wymagającą systematycznej całodobowej opieki, ponieważ "cierpi na niedorozwój umysłowy i fizyczny". Ponadto wskazała na trudną sytuację materialną jej rodziny. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. podniosło, iż warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych oraz zasady ustalania, przyznawania i wypłacania tych świadczeń określa ustawa z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 tejże ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w przepisie art. 6 "b" ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.), albo o znacznym stopniu niepełnosprawności (orzeczenie o zaliczeniu do I grupy inwalidów). Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 złotych (art. 17 ust. 2). Dalej organ wskazał, iż omawiana ustawa w przepisie art. 17 ust. 5 wymienia negatywne przesłanki, stanowiąc, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: - osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, - osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty socjalnej, emerytury lub renty, - dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, - osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na dziecko. Organ odwoławczy wskazał, iż z akt sprawy wynika, że S. S. pobiera emeryturę (dowód: decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. z dnia [...], Nr [...]). W takiej sytuacji prawidłowo organ I instancji odmówił odwołującej się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad synem K. S.. Konkludując organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji nie miał możliwości pozytywnego załatwienia sprawy, gdyż przepisy ustawy nie pozostawiają mu żadnej możliwości swobodnego działania w tych sprawach. W dniu 20 października 2004 roku od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiodła S. S. domagając się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i "wszystkich dodatków" przysługujących w związku ze sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawnym synem K. S.. Skarżąca wskazała, iż jej syn jest inwalidą I grupy wymagającym całodobowej opieki drugiej osoby. Jednocześnie skarżąca wskazała, iż sama jest osobą bardzo chorą i niepełnosprawną, w związku z czym z wielką trudnością i wysiłkiem wykonuje wszystkie obowiązki. Dalej skarżąca wskazała, iż żyje z synem w wielkim ubóstwie i niedostatku. Utrzymuje się wyłącznie z niewielkiej renty, z której opłaca należności za czynsz, gaz, wodę, światło i leki. Miesięcznie te wydatki pochłaniają kwotę około 600,00 złotych, w związku z czym skarżąca i jej syn nie mają za co żyć i głodują. Skarżąca podniosła również iż nie ma pomocy ze strony urzędów, przez które jest z synem krzywdzona. Uznała, iż urzędy są skorumpowane i odmawiają przyznania jakiejkolwiek pomocy, o którą się zwróci. Wobec powyższego skarżąca nie zgodziła się z decyzją odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uznając, iż jest ona niezgodna z prawem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, wywodząc jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja administracyjna odmawiająca przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, które jest jednym ze świadczeń rodzinnych przyznawanych przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Oceniając poprawność działań organów pomocowych w niniejszej sprawie wskazać wypada, iż prawidłowo przywołany przez te organy przepis art. 17 tejże ustawy stanowi, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami, o których mowa w art. 6 "b" ust. 3 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. Nr 123, poz. 776, ze zm.), albo o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1 ustawy). Ustawa ta stanowi jednak również, iż świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli: 1) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego; 2) osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty socjalnej, emerytury lub renty; 3) dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu; 4) osoba w rodzinie ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury na to dziecko. (art. 17 ust. 5 ustawy). Powyższe przesłanki uznać wypada za "negatywne warunki" przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Oznacza to, iż spełnienie któregokolwiek z owych warunków powoduje niemożność przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego. Prawidłowo uznały organy administracji obu instancji, iż skarżąca mając ustalone prawo do emerytury spełnia negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, opisaną we wskazanym powyżej przepisie art. 17 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). Tym samym organy poprawnie konkludowały, iż wyłączona jest możliwość przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Oceny legalności działań organów administracji publicznej w niniejszej sprawie nie może podważać sytuacja materialna, w której znajdują się skarżąca i jej syn. Brak uznaniowości w przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, przy jednoczesnym spełnieniu przez stronę negatywnej przesłanki uniemożliwiającej przyznanie tegoż świadczenia, nie pozwala stawiać organom zarzutu niewzięcia pod uwagę sytuacji materialnej rodziny skarżącej. W tym stanie rzeczy uznając skargę za bezzasadną należało ją oddalić (art. 151 p.p.s.a.). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu orzeczono na podstawie przepisu art. 250 p.p.s.a. w związku z par. 18 ust. 1 pkt 1 "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.)