II SA/Łd 1095/09

Dnia 17 lutego 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda - Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia NSA Anna Stępień Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącego W. N. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 127 § 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. umorzyło postępowanie odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania W. N. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...], nr [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi publicznej – obwodnicy zachodniej miasta S. na odcinku od ul. A do ul. B (I etap) i na odcinku od ul. B do ul. C (II etap). Organ uznał, że W. N. nie jest stroną postępowania. Przymiot strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przysługuje podmiotom, posiadającym tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w granicach oddziaływania planowanego przedsięwzięcia. Tymczasem W. N. nie jest właścicielem nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z inwestycją, jego nieruchomość znajduje się również poza strefą oddziaływania planowanej drogi. Organ ustalił powyższe na podstawie raportu o oddziaływaniu na środowisko i aneksu nr 1 do Raportu. Z mapy obrazującej zasięg izolinii hałasu załączonej do aneksu nr 1 wynika, że przekroczenie poziomu hałasu związanego z planowaną inwestycją będzie mieć miejsce na działkach oznaczonych nr [...]. Nieruchomość, której W. N. jest współwłaścicielem to działka oznaczonej nr ewid. [...], położona przy ul. A w S. Z analizy oddziaływania emisji substancji zanieczyszczających do powietrza wynika natomiast, że zasięgi ponadnormatywne oddziaływania zamykają się w liniach regulacyjnych drogi. W skardze na powyższą decyzję W. N. wniósł o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257, poz. 2573 ze zm.) przez oczywiście wadliwe wyznaczenie obszaru negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko. Zdaniem skarżącego organy administracji błędnie uznały, że ocena oddziaływania na środowisko odbywa się w oparciu o raport, który spełnia wymagania określone w art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz stanowi prawidłowy i wystarczający materiał dowodowy dla określenia zasięgu oddziaływania inwestycji na środowisko. Projektowane usytuowanie obwodnicy niekorzystnie wpłynie na wartość działek leżących w jej pobliżu oraz ograniczy rozwój ul. A. Stanowić będzie zagrożenie dla życia i zdrowia mieszkańców. Czynniki te bezpośrednio wpłyną na nieruchomość skarżącego. Tym samym istnieje podstawa faktyczna i prawna do przyznania mu statusu strony. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W aktach administracyjnych znajduje się również decyzja [...] z dnia [...], uchylająca tą samą decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...], nr [...] po rozpoznaniu odwołania innych uczestników. Jak wynika z uzasadnienia tej decyzji, SKO negatywnie oceniło raport oddziaływania spornej inwestycji na środowisko, wytykając brak uzasadnienia dla proponowanych przez inwestora wariantów i oceny ich oddziaływania na środowisko, brak analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, przeprowadzenie analizy wyłącznie wariantu planowanego przedsięwzięcia przedstawionego przez inwestora, co stanowi naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływaną jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 w/w ustawy. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji sąd uznał, iż skarga jest uzasadniona. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte z wniosku Gminy Miasto S. z dnia 11 lutego 2009r. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie drogi publicznej – obwodnicy zachodniej miasta S. na odcinku od ul. A do ul. B (I etap) i na odcinku od ul. B do ul. C (II etap). Postępowanie to toczyło się w trybie ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. nr 199, poz. 1227 ze zm.). Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest natomiast decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...], nr [...] o umorzeniu postępowania odwoławczego toczącego się na skutek odwołania W. N. od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...], nr [...] ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla w/w przedsięwzięcia z uwagi na brak legitymacji skarżącego do bycia stroną w tym postępowaniu ze względu na brak jego interesu prawnego. W związku z tym w pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż nie budzi wątpliwości Sądu, że każdy organ administracji na każdym etapie postępowania jest zobligowany do czuwania nad tym, czy w prowadzonym postępowaniu biorą udział wszystkie podmioty wywodzące swe uprawnienia z art. 28 k.p.a., czy też z treści norm regulujących udział stron w danym postępowaniu w sposób odrębny. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu. Związek ten przejawia się w tym, że decyzja wydana w tym postępowaniu może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki jest indywidualny, konkretny, aktualny, sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma zatem osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie, a więc w którym może być wydane orzeczenie rozstrzygające o jej prawach i obowiązkach lub prawach i obowiązkach innego podmiotu, lecz w taki sposób, iż wpływa to na jej prawa i obowiązki poprzez ich ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach za stronę, obok wnioskodawcy, uznać należy podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości znajdujących się w granicach oddziaływania planowanego przedsięwzięcia, co związane jest z narażeniem na jego oddziaływanie. Podkreślić przy tym należy, iż tylko w tym postępowaniu istnieje możliwość kwestionowania treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, poprzez formułowanie zarzutów odnoszących się do zasięgu szkodliwego oddziaływania inwestycji. O tym zaś, czy przedsięwzięcie oddziałuje na określoną nieruchomość decydują okoliczności konkretnej sprawy związane z rodzajem, rozmiarem oraz stopniem i zakresem uciążliwego oddziaływania zamierzonej inwestycji na otoczenie. W każdej zatem konkretnej sprawie tego rodzaju organ wydający decyzję, ustalając krąg osób, które mają interes prawny w sprawie, musi badać, czy, a jeśli tak, to jak daleko, sięgać będzie oddziaływanie planowanej inwestycji oraz jego charakter. Ma to służyć przede wszystkim ochronie interesów właścicieli działek sąsiednich, a także może stanowić podstawę do ochrony uzasadnionych interesów właścicieli działek położonych dalej (vide: wyrok NSA z dn. 8 września 2004r., sygn. akt OSK 394/2004, LEX nr 160631, a także dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl, wyrok WSA w Olsztynie z dnia 15 lipca 2009r., sygn. akt II SA/Ol 510/09 - dostępny w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Prawidłowe ustalenie kręgu stron takiego postępowania ma zatem ważkie i dalekosiężne konsekwencje. W sytuacji, gdy odwołanie składa osoba nie będąca uczestnikiem postępowania przed organem pierwszej instancji, organ odwoławczy winien poczynić własne, samodzielne ustalenia w tym zakresie. W konsekwencji tego winien też dokonać oceny prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji odnośnie stron postępowania, co może mieć istotny wpływ na wynik postępowania odwoławczego. W rozpatrywanej sprawie nie sposób nie zauważyć niekonsekwencji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., które odmawia przymiotu strony na podstawie ustaleń raportu o oddziaływaniu na środowisko, a jednocześnie w innej decyzji w tym samym postępowaniu (vide decyzja SKO [...]) organ wskazuje, iż przedłożony raport nie w pełni spełnia wymagania wynikające z art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...). Wśród wad raportu Samorządowe Kolegium Odwoławcze za istotne uznało m.in. brak uzasadnienia dla proponowanych przez inwestora wariantów i oceny ich oddziaływania na środowisko, brak analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, przeprowadzenie analizy wyłącznie wariantu planowanego przedsięwzięcia przedstawionego przez inwestora z naruszeniem art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ww ustawy. Skoro SKO samo ocenia, iż raport nie określa prawidłowo oddziaływania inwestycji planowanej na środowisko, poprawność jego sporządzenia budzi uzasadnione zastrzeżenia , w szczególności zaś w kwestiach, które wpływają na prawidłowe określenie zasięgu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na otoczenie, a tym samym prawidłowe określenie stron tego postępowania - brak podstaw do powoływania się na ustalenia tegoż raportu w rozpatrywanej sprawie. Odmienna ocena tego samego dowodu w tym samym postępowaniu administracyjnym jest pozbawiona podstaw. Podsumowując, organ niewystarczająco wnikliwie rozważył, czy W. N. przysługuje przymiot strony, gdyż ustaleń dokonał na podstawie dowodu, któremu sam odmówił waloru rzetelności i tym samym wiarygodności. Wobec powyższego stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania – art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę ponownie Samorządowe Kolegium Odwoławcze weźmie pod uwagę wskazaną wyżej ocenę prawną, a więc rozważy, czy skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem Gminy Miasto S. w sprawie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla w/w przedsięwzięcia. W tym stanie rzeczy na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia treść art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.