II SA/Łd 1095/11

Dnia 21 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska, Protokolant Asystent sędziego Marcin Olejniczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2012 roku sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.) stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez J. R. na postanowienie Wójta Gminy O. z dnia [...] nr [...]. Organ odwoławczy ustalił, iż ww. postanowieniem wydanym na podstawie art. 66 § 1 K.p.a. organ I instancji zawiadomił J. R., iż w sprawie zanieczyszczenia gruntów rolnych należy wnieść odrębne podanie do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Ł. Delegatura w S., natomiast w sprawie ustalenia wartości bonitacyjnej gruntu stanowiącej podstawę do ujawnienia w ewidencji gruntów odrębne podanie należy wnieść do Starosty K. Następnie organ II instancji stwierdził, iż na postanowienie organu I instancji J. R. złożył w dniu 11 kwietnia 2011r. zażalenie, w związku z tym w ocenie organu odwoławczego w pierwszej kolejności należało zbadać dopuszczalność wniesionego środka zaskarżenia. W związku powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło, iż w dniu 11 kwietnia 2011r. weszła w życie ustawa z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011r., nr 6, poz. 18). Następnie organ odwoławczy powołał się na art. 1 pkt 13 ww. ustawy, zgodnie z którym zmieniono brzmienie przepisu art. 66 § 1 i 2 K.p.a., w konsekwencji czego wyłączona została możliwość wydawania postanowień i ich zaskarżania. Dalej Kolegium wskazało, iż zaskarżone postanowienie organu I instancji zostało wydane w dniu [...], a więc jeszcze pod rządami art. 66 § 1 K.p.a. w jego poprzednio obowiązującym brzmieniu, w związku z czym nie można zarzucić organowi I instancji naruszenie prawa. Natomiast zażalenie na postanowienie organu I instancji zostało złożone w dniu 11 kwietnia 2011 roku, dlatego też zdaniem organu odwoławczego, w świetle powołanej wyżej nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego należało stwierdzić, że jest ono niedopuszczalne. Niedopuszczalność zażalenia, jak wyjaśnił organ II instancji, może wynikać z przyczyn o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Niedopuszczalność odwołania lub zażalenia z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji lub postanowienia w toku instancji, tak jak to miało miejsce w sprawie niniejszej. Na ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. skargę do sądu administracyjnego wniósł J. R., podnosząc w niej kwestie związane z zanieczyszczeniem gruntów rolnych, których jest właścicielem. W odpowiedz na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Sąd podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co do konieczności zastosowania w niniejszej sprawie art. 134 K.p.a. Dopuszczalność odwołania jest bowiem określana przesłankami podmiotowymi i przedmiotowymi. Przesłanki podmiotowe dotyczą złożenia odwołania przez legitymowany podmiot, przesłanki przedmiotowe natomiast odnoszą się do wniesienia zażalenia od orzeczenia, którego zaskarżenie przewidują przepisy prawa. W związku z tym ustalenie przez organ odwoławczy, iż wniesiono zażalenie na postanowienie, w stosunku do którego przepisy nie przewidują takiej możliwości, nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia, w formie postanowienia, jego niedopuszczalności, nie zezwalając na przystąpienie do merytorycznej oceny zaskarżonego postanowienia. (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2011r., sygn. akt II OSK 29/11; wyrok WSA w Łodzi z dnia 14 marca 2011r., sygn. akt II SA/Łd 1299/10 – dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w dniu 11 kwietnia 2011r. weszła w życie ustawa z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011r., nr 6, poz. 18). Powołana wyżej ustawa znowelizowała m.in. art. 66 § 1 K.p.a., który obecnie stanowi, że jeżeli podanie dotyczy kilku spraw podlegających załatwieniu przez różne organy, organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, uczyni przedmiotem rozpoznania sprawy należące do jego właściwości. Równocześnie zawiadomi wnoszącego podanie, że w sprawach innych powinien wnieść odrębne podanie do właściwego organu, i poinformuje go o treści § 2. Aktualne brzmienie art. 66 § 1 K.p.a. wyklucza zatem wydania w sprawie postanowienia, a co za tym idzie wniesienia zażalenia. Bezspornym jest, iż w niniejszej sprawie w dacie orzekania przez organ I instancji art. 66 § 1 K.p.a. dopuszczał możliwość zawiadomienia strony, w drodze postanowienia, o konieczności wniesienia odrębnego podania do właściwego organu, na które przysługiwało zażalenie. Jednakże w chwili złożenia przez skarżącego zażalenia na postanowienie organu I instancji ustawa nie przewidywała już możliwości wniesienia takiego środka zaskarżenia. Zauważyć następnie należy, iż postanowienie o niedopuszczalności zażalenia wywołuje skutek prawny w postaci ustania postępowania zażaleniowego wszczętego w dniu wpłynięcia zażalenia do organu drugiej instancji w stosunku do tej strony, która takie zażalenie wniosła. Nie jest zatem istotny fakt, iż skarżący złożył zażalenie z uchybieniem siedmiodniowego terminu do jego wniesienia, bowiem jedynie po ustaleniu przez organ wyższego stopnia, że środek zaskarżenia został skutecznie wniesiony, może on badać kwestie materialnoprawne sprawy. Innymi słowy przepis art. 134 K.p.a. wskazuje kolejność czynności organu odwoławczego, który ma najpierw zbadać dopuszczalność zażalenia, natomiast terminowość jego wniesienia organ bada tylko w przypadku pozytywnych ustaleń w tym względzie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 8 grudnia 2010r., sygn. akt II SA/Gd 529/08; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 5 kwietnia 2011r., sygn. II SA/Ol 138/11). W tym stanie rzeczy Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia prawa skutkującego wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia z obrotu prawnego w związku z czym, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. j.m.