II SA/Łd 1097/07
WyrokWSA w Łodzi2008-01-25
Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Barbara Rymaszewska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana miejsca zamieszkania i zameldowania przez osobę niepełnosprawną, której przyznano zasiłek pielęgnacyjny na stałe, stanowi przesłankę do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji przyznającej świadczenie na podstawie art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bez zgody strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana miejsca zamieszkania i zameldowania przez osobę niepełnosprawną, której przyznano zasiłek pielęgnacyjny na stałe, nie stanowi przesłanki do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji przyznającej świadczenie na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ponieważ nie jest to zmiana sytuacji rodzinnej w rozumieniu tego przepisu, a jedynie zmiana właściwości miejscowej organu wypłacającego świadczenie. Ponadto, zmiana decyzji na niekorzyść strony wymaga jej zgody, której w tej sprawie nie uzyskano.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. zmieniającą decyzję o przyznaniu zasiłku pielgacyjnego A.B. na okres od 1 września 2005 r. do 31 marca 2006 r. Organ I instancji zmienił decyzję, powołując się na oświadczenie A.B. o zmianie miejsca zamieszkania i zameldowania od 23 marca 2006 r. Skarżąca podniosła, że zasiłek był jej należny, nie została prawidłowo pouczona o obowiązku informowania o zmianie miejsca zamieszkania, a zmiana ta nie powinna wpływać na prawo do świadczenia wypłacanego z budżetu państwa.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 stycznia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.), Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2008 roku przy udziale - sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
II SA/Łd 1097/07
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104, art. 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 3 pkt 11, art. 16, art. 23 ust. 2, art. 32 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) zmienił decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] znak [...] w części dotyczącej okresu przyznania zasiłku pielęgnacyjnego dla A.E. w ten sposób, że postanowił przyznać A.E. zasiłek pielęgnacyjny na okres od 1 września 2005r. do 31 marca 2006r. w wysokości 144 zł.
Uzasadniając podjętą decyzję organ ustalił, iż decyzją z dnia [...] przyznał A.E. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego od 1 września 2005r. na czas nieokreślony w wysokości 144,00 zł, następnie decyzją zmieniającą z dnia [...] znak [...] przyznał prawo do w/w świadczenia na okres od 1 września 2006r. do bezterminowo w powiększonej wysokości 153,00 zł, uznając, iż wypełnione zostały kryteria określone w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Podjętą decyzję organ uzasadniał tym, że w dniu 20 lipca 2007r. wypłynęło do organu oświadczenie A.E. (B. po mężu) o rezygnacji z przyznanego decyzjami zasiłku pielęgnacyjnego w związku ze zmianą miejsca zamieszkania. Do oświadczenia strona załączyła kserokopię zaświadczenia o zameldowaniu wydanego przez Urząd Gminy W. poświadczające zmianę miejsca zamieszkania. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ powołał treść przepisu art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych podkreślając, iż przepis ten daje możliwość dokonania korekty ostatecznych decyzji, w przypadku gdy już po zmianie miejsca zameldowania ulegnie zmianie sytuacja rodzinna, a zmiana ta ma wpływ na ustalenie prawa do świadczenia. Przytoczył również przepis art. 23 ust. 2 w/w ustawy w myśl którego wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania. Z kolei zgodnie z art. 3 pkt 11 w/w ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o organie właściwym oznacza, to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie rodzinne lub otrzymującej takie świadczenie. Reasumując poczynione wywody organ wskazał, iż ustalenia stanu faktycznego w świetle powołanych przepisów prawa uzasadniają podjętą decyzję.
W odwołaniu A.B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie, że zasiłek pielęgnacyjny wypłacany w okresie od 1 kwietnia 2006r. do 31 lipca 2007r. był zasiłkiem należnym stronie. W pierwszych słowach podkreśliła, iż powyższa decyzja pozbawia ją należnego zasiłku, jednocześnie powoduje uznanie, że zasiłek pobrany w okresie od 1 kwietnia 2006r. do 31 lipca 2007r. był jej nienależny, co skutkować będzie koniecznością zwrotu zasiłku pobranego za ten okres.
Uzasadniając postawione wnioski strona opisała swoją sytuację rodzinną i zdrowotną, skupiła się na wykazaniu, iż skoro zasiłek pielęgnacyjny jest wypłacany z budżetu Państwa to bez wpływu na wypłatę świadczenia winna być zmiana miejsca zamieszkania i zameldowania. Zarzuciła, iż nie została pouczona o obowiązku informowania organu o zmianie miejsca zamieszkania a jedynie o tym, iż zasiłek został jej przyznany w związku z niepełnosprawnością i utrata ważności orzeczenia o niepełnosprawności może prowadzić do utraty prawa do zasiłku. Powyższe okoliczności, zdaniem strony, doprowadzą do wszczęcia postępowania zmierzającego do zobowiązania jej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia a takie działanie będzie godziło w nią jako osobę niepełnosprawną, nieporadną i niewłaściwie pouczoną przez organ w zakresie jej praw i obowiązków.
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1999r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 3 pkt 11, art. 16 ust. 1 i ust. 2, art. 20 ust. 1 i ust. 2, art. 23 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Uzasadniając organ odwoławczy obszernie przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji I instancji oraz w złożonym odwołaniu. Wskazał, iż badając stan faktyczny sprawy ustalił, że A.B. (z domu E.) orzeczeniem z dnia 18 lipca 2001r. została zaliczona do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności o charakterze trwałym a orzeczenie zostało wydane na stałe. Wobec powyższego rozpatrując wniosek strony o przyznanie zasiłku decyzją z dnia [...] przyznane zostało Pani B. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, jako osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, na okres od 1 września 2005r. do bezterminowo. Kolejną decyzją z dnia [...] organ zwiększył kwotę przyznanego świadczenia, również bezterminowo. Następnie w dniu 20 lipca 2007r. strona złożyła w organie oświadczenie o zmianie miejsca zameldowania z Urzędu Gminy W., wskazujące na zmianę miejsca zamieszkania z dniem 23 marca 2006r. Organ wskazał, iż wobec oświadczenia strony zasadne było wydanie decyzji zmieniającej decyzję z dnia [...] i przyznanie prawa do zasiłku na okres od 1 września 2005r. do 31 marca 2006r. Dodał, iż drugą decyzją z dnia [...] uchylił decyzję z dnia [...], którą zwiększona została kwota zasiłku.
W dalszej części uzasadnienia Kolegium przytoczyło treść przepisów uprawniających do ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Podkreśliło, iż niewątpliwie A.B. spełniła przesłanki uprawniające ją do uzyskania prawa do zasiłku, jednak w związku ze zmianą z dniem 23 marca 2006r., miejsca zamieszkania i wobec treści art. 3 pkt 11 i art. 23 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, odwołująca z dniem 31 marca 2006r. utraciła prawo do pobierania świadczenia. Konsekwencją powyższego jest uznanie, iż zasiłek pobierany po 31 marca 2006r. należy uznać za świadczenie nienależnie pobrane, gdyby bowiem organ I instancji miał wiedzę o zmianie miejsca zamieszkania strony nie mógłby jej przyznać przedmiotowego świadczenia z uwagi na obowiązujący tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych, zgodnie z którym ustalenie prawa do świadczenia rodzinnego, który składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania tej osoby (art. 23 ust. 2 w/w ustawy). Kolegium podkreśliło jednak, iż sformułowanie "nienależnie pobrane" świadczenie nie oznacza, iż A.B. nie przysługiwało w dacie orzekania ustawowe prawo do świadczenia.
Odnosząc się do zarzutu braku pouczenia o konieczności informowania organu o zmianie miejsca zamieszkania, organ wyjaśnił, iż niewątpliwie takie pouczenie zamieszczono pod oświadczeniem do wniosku z dnia 10 sierpnia 2005r., z którego wynikało zobowiązanie do niezwłocznego powiadomienia organu o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do zasiłku. Niedopełnienie tego obowiązku skutkowało pobraniem zasiłku za okres, gdy mieszkała i była zameldowana w W.
Kolegium wyjaśniło również, powołując się na przepisy art. 3 pkt 11 i art. 20 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, iż wprawdzie zasiłek wypłacany jest z budżetu Państwa to jednak o jego przyznaniu musi orzec organ właściwy, a w odniesieniu do Pani B. organem takim jest obecnie Wójt Gminy W.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Podkreśliła, iż w wyniku wydania spornej decyzji obowiązana będzie zwrócić nienależnie pobrany zasiłek, w sytuacji gdy uprawniona była do otrzymania przedmiotowego świadczenia. Podtrzymała stanowisko, iż zasiłek jest wypłacany z budżetu Państwa a ponadto karta do bankomatu, jaką otrzymała po przyznaniu zasiłku jest aktywna na terenie całej Polski, zdaniem strony okoliczności te przemawiają za uznaniem, iż pobrany zasiłek nie był zasiłkiem nienależnie pobranym i po zmianie miejsca zamieszkania i zameldowania nadal mogła pobierać świadczenia. Skupiła się także na wykazaniu, iż nie została pouczona o obowiązku powiadomienia organu o zmianie miejsca zamieszkania a jedynie o wyjeździe poza granice kraju. Zdaniem strony brak takiego pouczenia naraził ją na straty i nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji błędnych działań organów. Tym bardziej, iż obecnie zobowiązana będzie do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia a nie może obecnie zwrócić się do MOPS w W. o przyznanie wstecznego zasiłku na okres od 1 kwietnia 2006r. do 31 lipca 2007r.
W uzupełnieniach skargi skarżąca podtrzymała wnioski i argumentację zawarte w skardze.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji wniosło o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi wyjaśniło, iż zarówno w decyzji z dnia [...] jak i w decyzji z dnia [...] zamieszczone było prawidłowe pouczenie. Organ powtórzył, iż z uwagi na to, że strona nie poinformowała o zmianie sytuacji osobistej i miejsca zamieszkania, organ I instancji zobowiązany był ponownie rozpatrzeć sprawę i wydać decyzję zgodną z obowiązującymi przepisami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd dopatrzył się uchybień, które skutkować musiały uchyleniem zaskarżonych decyzji.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji zmieniającą decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w części dotyczącej okresu przyznania zasiłku pielęgnacyjnego dla A.B., w ten sposób, że zasiłek pielęgnacyjny został przyznany na okres od 1 września 2005r. do 31 marca 2006r. w wysokości 144,00 zł. Podstawą prawną powyższych rozstrzygnięć były przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, w szczególności przepis art. 32 w/w ustawy, który tworzy nadzwyczajny tryb wzruszania decyzji ostatecznej, w której orzeczono o ustaleniu prawa do świadczenia rodzinnego i jest przepisem szczególnym w rozumieniu przepisu art. 163 Kpa. Zgodnie z art. 32 w/w ustawy organ właściwy oraz marszałek województwa mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Natomiast zgodnie z art. 32 ust. 2 w/w ustawy w sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego. Z treści art. 32 w/w ustawy wynika uprawnienie do zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej w sytuacjach ściśle określonych w tym przepisie, uznać więc należy, że w sytuacjach ściśle opisanych w powołanej normie prawnej, przepis ten stanowi lex specialis w stosunku do art. 154 i art. 155 Kpa (por. wyrok WSA z dnia 22 lutego 2006r., sygn.akt I SA/Wa 2164/05, publ. System Informacji Prawnej LEX, Lex Nr 219997). Organ właściwy może tylko wówczas wzruszyć decyzję ostateczną, gdy wykaże alternatywnie, iż uległa zmianie sytuacja rodzinna zainteresowanego, uległa zmianie sytuacja dochodowa rodziny zainteresowanego, w stosowanym postępowaniu ustalono, że zainteresowany pobrał świadczenie nienależnie. Wykładnia systemowa nakazuje jednak uwzględniać całość przepisu art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, ze wszystkimi jego jednostkami redakcyjnymi. I tak w ust. 1 ustawodawca umożliwił organowi właściwemu uchylić lub zmienić bez zgody strony ostateczną decyzję, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia jeżeli m.in. uległa zmianie sytuacja rodzinna strony. Z kolei w dodanym ustawą z dnia 24 maja 2007r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o podatku rolnym (Dz.U. Nr 109, poz. 747) do art. 32 ust 1a ustawodawca wskazał, iż zmiana decyzji na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Wywodząc a contrario z ust. 1a art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zmiana decyzji na niekorzyść strony wymaga jej zgody. Przepis ten wszedł w życie z dniem 6 lipca 2007 r.
Przenosząc powyższe wywody na grunt niniejszej sprawy, powtórzyć trzeba, iż organ zastosował tryb określony w przepisie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych powołując się na zmianę sytuacji rodzinnej skarżącej. Jak wynika bowiem z akt sprawy w dacie składania wniosku o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego tj. w dniu 10 sierpnia 2005r. strona legitymowała się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, orzeczeniem przyznanym na stałe i jako osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, został przyznany zasiłek pielęgnacyjny na okres od dnia 1 września 2005r. do bezterminowo. Natomiast w dniu 20 lipca 2007r. skarżąca złożyła w organie oświadczenie, z którego wynika, iż wyszła za mąż, zmieniła miejsce zamieszkania, prosi o wstrzymanie wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego i przesłanie całej dokumentacji do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., gdzie obecnie mieszka. Załączyła też zaświadczenie Urzędu Gminy W., z którego wynika, iż od dnia 23 marca 2006r. jest zameldowana na pobyt stały w miejscowości L. Po otrzymaniu przedmiotowego oświadczenia organy podjęły postępowanie, które zakończyło się wydaniem zaskarżonej decyzji, organ uznał bowiem, iż zmiana miejsca zamieszkania i zameldowania stanowi zmianę sytuacji rodzinnej strony, która uzasadnia zastosowanie trybu określonego w art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ argumentował, iż wniosek o przyznanie świadczenia składa się do organu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania wnioskodawcy, zatem zdaniem organu zmiana miejsca zamieszkania a tym samym zmiana sytuacji rodzinnej strony powoduje, iż już inny organ jest właściwy w sprawie (art. 23 ust. 2 i art. 3 pkt 11 w/w ustawy). Przy czym w toku całego postępowania organy nie kwestionowały istnienia prawa skarżącej do zasiłku pielęgnacyjnego.
W świetle powyższych wywodów prawnych oraz ustalonego w sprawie stanu faktycznego stwierdzić należy, iż organy niezasadnie utożsamiły zmianę miejsca zamieszkania ze zmianą sytuacji rodzinnej strony. Trudno zgodzić się, iż zmiana miejsca zamieszkania i zameldowania wypełnia przesłankę wskazaną w art. 32 ust. 1 w/w ustawy. Ustalając przesłankę zmiany sytuacji rodzinnej organ obowiązany jest wziąć po uwagę okoliczności związane ze składem osobowym rodziny uzasadniające nabycie prawa do świadczenia. Wywieść należy, iż podstawą zmiany lub uchylenia ostatecznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo do świadczenia rodzinnego będzie chociażby zwiększenie lub zmniejszenie liczy osób sprawujących opiekę, zmiana ich stanu cywilnego lub prawa do sprawowania opieki nad dzieckiem. Owszem skarżąca wyszła za mąż, co skutkowało zmianą dotychczasowego miejsca zamieszkania jednakże zmiana stanu cywilnego nie miała wpływu na prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Stronie skarżącej został bowiem przyznany zasiłek pielęgnacyjny, ponieważ spełniała i nadal spełnia przesłanki wskazane w art. 16 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jest osobą niepełnosprawną w wieku powyżej 16 roku życia legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Niewątpliwie nadal wypełnia przesłanki uprawniające do otrzymywania zasiłku pielęgnacyjnego. Zmiana miejsca zamieszkania a w następstwie zameldowania bezsprzecznie nie ma wpływu na prawo do zasiłku a wyłącznie na zmianę właściwości miejscowej podmiotu wypłacającego świadczenie.
Zwrócić należy również uwagę, iż organy nie uzyskały zgody skarżącej na zmianę decyzji, która to zmiana niewątpliwie była dla niej niekorzystna, zatem wywodząc a contrario z ust. 1a art. 32 powoływanej ustawy, konieczne było posiadanie takiej zgody. W aktach administracyjnych brak dokumentu, który można by utożsamić z taką zgodą. Organy wywiodły ją wyłącznie z oświadczenia złożonego do organu I instancji w dniu 20 lipca 2007r., w którym oświadczyła, iż wyszła za mąż, zmieniła miejsce zamieszkania, prosi o wstrzymanie wypłaty zasiłku pielęgnacyjnego i przesłanie całej dokumentacji do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W., gdzie obecnie mieszka. Domniemanie, z takiego sformułowania przedmiotowego pisma, zgody na niekorzystną dla skarżącej zmianę decyzji jest zbyt daleko idące ze strony organu, który powinien zwrócić się do strony z wyraźnym zapytaniem w tym zakresie. Nie jest bowiem prawnie dozwolona dowolna interpretacja stanowiska strony postępowania.
Na marginesie rozważań wyjaśnić również trzeba, iż strona na mocy art. 25 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych była zobowiązana do niezwłocznego informowania organu wypłacającego świadczenie o wszelkich zmianach w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Jednakże jak już zostało wykazane, zmiana miejsca zamieszkania i zameldowania, przy bezspornym, niekwestionowanym przez organ prawie do zasiłku pielęgnacyjnego, nie stanowi okoliczności mającej wpływ na prawo do tego zasiłku. Ustawodawca w powołanym przepisie wskazał wprost, iż zmiana ma mieć wpływ na prawo do świadczenia, zatem musi być to zmiana powodująca np. całkowitą utratę prawa do zasiłku, czy konieczność skrócenia czasookresu wypłaty. Przy czym zgodzić się należy z organami, iż strona powinna zawiadomić o zmianie miejsca zamieszkania, o konieczności powiadamiania o takich zmianach była pouczona przy składaniu wniosku o zasiłek, jednak brak takiego zawiadomienia nie może prowadzić do uznania, iż miała miejsce zmiana skutkująca utratą prawa do zasiłku, zmianie uległ wyłącznie organ właściwy do wypłaty świadczenia już przyznanego i nadal przysługującego. Problem zaistniały w sprawie ma bardziej w ocenie Sądu charakter techniczny związany z podmiotem wypłacającym świadczenie, a nie odnosi się do przysługującego prawa do świadczenia wypłacanego na podstawie ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W toku kontroli zaskarżonych decyzji Sąd dopatrzył się również uchybień przepisów proceduralnych, w szczególności przepisów art. 11 i art. 107 §3 Kpa. Organy powinny skupić się na najważniejszych aspektach sprawy, nie jest bowiem konieczne powoływanie szeregu przepisów prawa materialnego, w sytuacji gdy wyłącznie część z nich znajduje zastosowanie w sprawie. Konieczna jest natomiast analiza ustalonego w sprawie stanu faktycznego i jego rozważenie, ustosunkowanie się do niego w świetle mających zastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Nadto uzasadnienie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art.11 kpa), winno umożliwiać organom nadzoru i sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia, dlatego też uzasadnienie winno zawierać m.in. prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2001r., sygn.akt II SA 1095/00, LEX Nr 53441; wyrok NSA z dnia 26 maja 1981r., sygn.akt SA 810/81, publ. ONSA 1981/1/4 ).
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien dokładnie wyjaśnić wszystkie elementy stanu faktycznego i rozważyć ich ocenę w świetle przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wywiedzione stanowisko uzasadnić zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa, przy uwzględnieniu wszystkich powyższych uwag. Powinien rozważyć czy zmiana miejsca zamieszkania podmiotu uprawnionego do świadczenia rodzinnego ma wpływ na zmianę, ustalenie prawa do tego świadczenia, czy nie jest wyłącznie okolicznością powodującą zmianę właściwości miejscowej organu wypłacającego świadczenie rodzinne. Nadto rozważyć możliwość zastosowanie przepisu art. 50 ust. 2 i ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który reguluje kwestię zmiany podmiotu realizującego świadczenia rodzinne wskutek zmiany sytuacji osoby otrzymującej świadczenie.
Mając powyższe na uwadze jak i fakt, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta Ł. zostały wydane z naruszeniem przytoczonych wcześniej przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit c i art. 135 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, oraz wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie przepisu art. 152 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze i na podstawie powołanych przepisów orzeczono jak w sentencji wyroku.
A.R.
AR
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło