II SA/Łd 1104/11
PostanowienieWSA w Łodzi2012-03-27
Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła pełnej dokumentacji dotyczącej swojej sytuacji materialnej, w tym sytuacji majątkowej małżonka, mimo ustanowienia rozdzielności majątkowej?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona nie wykaże w sposób wyczerpujący swojej trudnej sytuacji materialnej. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. Nawet ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami nie zwalnia ich z wzajemnego obowiązku alimentacyjnego i nie uniemożliwia przedstawienia informacji o sytuacji majątkowej współmałżonka, która jest istotna dla oceny zdolności płatniczej wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w sprawie ze skargi na decyzję o czasowym odebraniu zwierząt. Wniosek został początkowo odrzucony przez referendarza sądowego z powodu braków formalnych. Po uzupełnieniu wniosku, skarżący przedstawił informacje o swojej sytuacji materialnej, w tym o braku dochodów, posiadaniu udziałów w spółkach, zatrudnieniu z niskim wynagrodzeniem oraz o ustanowionej rozdzielności majątkowej z żoną. Referendarz sądowy ponownie odmówił przyznania prawa pomocy, a skarżący wniósł sprzeciw.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt postanawia : odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie czasowego odebrania zwierząt.
Następnie K. K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu
W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z 13-letnim synem K. i 8-letnią córką R. Poinformował również, że z żoną znajdują się w rozdzielności majątkowej. Nie wykazał żadnego majątku, ani dochodów. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie dysponuje wystarczającymi środkami, by wynająć adwokata.
Zarządzeniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 17 lutego 2012 roku skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku we wskazanym w zarządzeniu zakresie, w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedstawił zaświadczenia z urzędu skarbowego, że w latach 2009 i 2010 nie składał rocznych zeznań o wysokości osiągniętego dochodu, z wyjaśnieniem, że podyktowane to było brakiem dochodów. Poinformował również, że właścicielem mieszkania, w którym mieszka i w którym jest zameldowany, jest - A Spółka z o.o. z siedzibą w B.
Dodał także, że posiada udziały w spółkach prawa handlowego wymienionych w wezwaniu z dnia 17 lutego 2012 roku, jednakże z tego tytułu, jak również z tytułu zasiadania w zarządach tych spółek, nie uzyskał w ostatnim roku żadnych świadczeń pieniężnych. Stwierdził, że nie posiada konta bankowego, ani lokat bankowych. Przedstawił także umowę o pracę z dnia 1 stycznia 2012 roku, z której wynika, że został zatrudniony w B - Spółce z o.o. z siedzibą w Ł. na stanowisku przedstawiciela handlowego, z wynagrodzeniem 1500 złotych miesięcznie.
Odnosząc się do wezwania do przedstawienia dokumentów obrazujących sytuację majątkową żony, przedstawił umowę majątkową małżeńską, ustanawiającą rozdzielność majątkową pomiędzy małżonkami. Stwierdził, że umowa ta wyjaśnia wszelkie wątpliwości dotyczące statusu majątkowego jego żony.
Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi z dnia 27 lutego 2012 roku odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Sprzeciw od powyższego postanowienia wniósł K. K. w jego treści wskazując, iż złożone przez niego dokumenty są wystarczające do przyznania mu prawa pomocy, bowiem obrazują stan finansów zarówno skarżącego jak i jego rodziny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, Nr 153 poz. 270), dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, o czym stanowi art. 245 p.p.s.a. Zgodnie z brzmieniem art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Przechodząc do rozpoznania przedmiotowego wniosku wskazać należy, że w sprawie niniejszej nie zaistniały przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, a tym samym wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że stosownie do powołanych przepisów warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez wnioskującego, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania tegoż podmiotu z budżetu państwa i już przez to winno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.
Złożone przez skarżącego oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, uznać należało za daleko niewystarczające, jako że zawierało jedynie lakoniczne uzasadnienie, sprowadzające się do stwierdzenia, że skarżący nie dysponuje wystarczającymi dochodami na pokrycie kosztów postępowania, w tym wynajęcia profesjonalnego pełnomocnika. Także w piśmie będącym odpowiedzią na zarządzenie z dnia 7 lutego 2012 roku skarżący nie udokumentował sytuacji finansowej żony, która w świetle przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 23) jest zobowiązana do pomocy mężowi.
Tytułem wyjaśnienia należy wskazać, iż obowiązek alimentacyjny nie jest uzależniony od ustroju majątkowego małżeńskiego, bowiem rozdzielność majątkowa małżeńska w świetle przepisów prawa rodzinnego odnosi się, jak sama nazwa wskazuje, do majątków małżonków, a nie do ich wzajemnych obowiązków. Rozdzielność majątkowa dotyczy kwestii zobowiązań każdego z małżonków wobec osób trzecich, a także kwestii samodzielnego dysponowania i zarządzania swoimi majątkami. Skarżący błędnie przyjmuje natomiast, że rozdzielność majątkowa małżeńska zwalnia jego żonę z udzielania pomocy małżonkowi, czy też uniemożliwia uzyskanie i podanie informacji o sytuacji majątkowej żony.
Reasumując należy skazać, iż z treści powołanego art. 246 § 1 p.p.s.a. jednoznacznie wszakże wynika, że to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku. Zatem jeżeli strona postępowania uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej dokumentów, to brak jest podstaw do prowadzenia przez Sąd postępowania z urzędu w tymże zakresie, zaś w rozpoznawanej sprawie skarżący, nie przedstawiając części informacji pozwalających na rzetelną i obiektywną ocenę jej możliwości płatniczych, nie uczynił zadość tym wymaganiom.
Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że brak jest podstaw do przyznania skarżącej wnioskowanego prawa pomocy.
W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, w związku z art. 260 p.p.s.a. orzekł, jak w postanowieniu.
m.o.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło