II SA/Łd 1116/06

Dnia 24 maja 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Grzegorz Szkudlarek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA: Ewa Markiewicz, Sędzia WSA: Jolanta Rosińska, Protokolant asystent sędziego Katarzyna Orzechowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 roku przy udziale - sprawy ze skargi E. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę - oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]), po rozpatrzeniu odwołania E. K., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]). Z treści dokumentów załączonych do akt administracyjnych wynika, że organ administracji architektoniczno – budowlanej decyzją z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę, dla A. K., M. K. i P. K., inwestycji obejmującej rozbudowę budynku mieszkalnego o pow. zab. 22,15 m2, pow. użytk. 25,90 m2 i kubaturze 102,60 m3 – kategoria obiektu I – według projektu indywidualnego na działce położonej w miejscowości W., ul. A, nr ewid. gruntów 305. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że inwestorzy wystąpili z wnioskiem o wydanie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego. Do wniosku dołączyli oni ostateczną decyzję o warunkach zabudowy. Projektowana inwestycja znajduje się w granicy z działką E. K. A ponieważ planowana inwestycja jest zlokalizowana na terenie objętym strefą konserwatorską, projekt budowlany został przesłany do zaopiniowania Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w Ł.– Oddział w S. W konkluzji organ stwierdził, iż projektowana inwestycja nie będzie powodować zacienienia istniejącego budynku właścicielki sąsiedniej nieruchomości – E. K., a lokalizacja inwestycji w innym miejscu nie jest możliwa. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał przepis art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4 i 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. W odwołaniu od powyższej decyzji E. K. wskazała, że realizacja inwestycji spowoduje zacienienie jej działki i częściowo budynku mieszkalnego. Zdaniem organu i inwestorów nie ma innej możliwości rozbudowy, gdyż działki są małe i ciasne. Natomiast zdaniem odwołującej się, w takiej sytuacji, nie powinno się w ogóle budować, gdyż w przeciwnej sytuacji teren jej działki będzie pozbawiony dostępu słońca. Przedstawiony przez inwestorów projekt budowlany, w tym szkic zacienienia obiektu, jest przygotowany w sposób wadliwy, na co zwracała uwagę, a co organ zignorował. Nadto, sąsiad prowadzi w piwnicach rozbudowywanego obiektu uciążliwy i hałaśliwy rodzaj działalności, bez pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy kwestionowaną w odwołaniu decyzję. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania, w tym kilkakrotnie uchylane decyzje organu I instancji. Nadto organ wyjaśnił, iż planowany do rozbudowy budynek mieszkalny zlokalizowany jest bezpośrednio przy granicy z działką E. K. Okoliczna zabudowa ma zwarty charakter na małych powierzchniowo działkach, co uniemożliwia swobodną lokalizację nowych inwestycji. Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), dopuszczają lokalizację budynków przy granicy z działką sąsiednią, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub nie jest możliwe zachowanie odległości ze względu na rozmiary działki, bądź jeżeli bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku. Na podstawie zgromadzonego w aktach administracyjnych materiału dowodowego organ ocenił, że projektowana inwestycja nie ograniczy korzystania z działki sąsiedniej, nie koliduje z zamierzeniami inwestycyjnymi sąsiada i nie utrudni ewentualnej zabudowy działki sąsiedniej. Rozbudowa nie wpłynie też na ograniczenie dopływu światła dziennego do budynku E. K. W odniesieniu do prowadzenia uciążliwej działalności w piwnicy przez sąsiada organ wyjaśnił, że tego typu kwestia nie stanowi przedmiotu postępowania zmierzającego do wydania decyzji o pozwoleniu na rozbudowę. Inwestorzy uzyskali pozytywną decyzję o warunkach zabudowy, która jest wiążąca dla organów administracji architektoniczno – budowlanej. Przepisy prawa budowlanego regulują jedynie kwestię zacienienia pomieszczeń mieszkalnych, nie odnoszą się do zacienienia działek. W konkluzji organ wyjaśnił, że inwestorzy złożyli wszystkie wymagane prawem dokumenty, a planowana inwestycja nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich. W skardze do sądu administracyjnego E. K. ponownie zwróciła uwagę na nieprawidłowo wykonany rysunek zacienienia jej budynku. Przeznaczenie rozbudowywanych piwnic będzie inne niż w projekcie budowlanym, gdyż sąsiad już teraz prowadzi tam działalność, która jest dla niej uciążliwa – obróbka i skrawanie metalu. Decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków zawiera poważne i niezrozumiałe błędy, które skarżąca podnosiła już w postępowaniu, ale organ nie odniósł się do nich. Reasumując skarżąca wskazała, że zrealizowanie inwestycji spowoduje odcięcie jej od dopływu światła, zatem nie wyraża ona zgody na realizację inwestycji. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu kontestowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do treści art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd skargę oddala. W ocenie składu orzekającego, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie, co mogłoby uzasadniać uwzględnienie skargi i uchylenie kwestionowanych decyzji. W stanie faktycznym sprawy bezspornym jest to, iż inwestorzy – A. K., P. K. i M. K. wystąpili z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego o powierzchnię zabudowy 22,15 m2, powierzchnię użytkową 25,90 m2 i kubaturę 102,60 m3. Dotychczasowy budynek zlokalizowany jest na działce nr 305 bezpośrednio przy granicy z działką nr 307, której właścicielką jest skarżąca – E. K. Zgodnie z treścią art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118), roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu architektoniczno – budowlanego, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu (art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego). W razie stwierdzenia naruszeń, w tym zakresie, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego). W razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego). Ilekroć w prawie budowlanym mowa jest o budowie – należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). W stanie faktycznym sprawy pozwolenie na rozbudowę dotyczyło inwestycji w granicy. Szczególne wymogi dotyczące lokalizacji takich inwestycji określa przepis § 12 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepis ten stanowi, iż sytuowanie ściany budynku w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę granicy z sąsiednią działką budowlaną, dopuszcza się bezpośrednio przy granicy, jeżeli wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki. Jeżeli na sąsiedniej działce bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej (§ 12 ust. 4 rozporządzenia). Znajdujące się w aktach administracyjnych dokumenty i zdjęcia stanowiące załączniki do skargi obrazują stan faktyczny sprawy w ten sposób, że w granicy między działkami nr 305 i 307 istnieją dwa budynki mieszkalne, które częściowo wzajemnie się stykają. Wynika z tego, że organ mógł, pod pewnymi warunkami, wydać pozwolenie na rozbudowę budynku zrealizowanego bezpośrednio w granicy, gdyż pozwala na to istnienie również przy granicy, budynku mieszkalnego wzniesionego na działce sąsiedniej. Do wydania decyzji o pozwoleniu na rozbudowę niezbędne było spełnienie dodatkowego warunku, bowiem prawo budowlane stanowi o wymogu, żeby inwestycja nie naruszała przepisów odrębnych. W tym zakresie szczególnie istotne znaczenie ma przepis § 13 rozporządzenia, który stanowi o wymaganiach dotyczących naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych. Inwestorzy, na wezwanie organu I instancji, uzupełnili projekt techniczny o kwestię zacienienia pomieszczeń mieszkalnych. Owszem skarżąca podnosiła zarówno w odwołaniu, jak i skardze argumenty kwestionujące poprawność sporządzenia tej dokumentacji. Tym niemniej organy orzekające, po przeanalizowaniu złożonych dokumentów, przyjęły za prawidłową dokumentacje złożoną przez inwestorów. Sąd nie ma podstaw do kwestionowania takiego stanowiska organów. W szczególności złożone do akt przez skarżącą rysunki stanowią tylko szkice, nie wynika z nich żeby były wykonane przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia w zakresie budownictwa. Gdy tymczasem dokumenty złożone przez inwestorów zostały sporządzone przez osobę posiadającą takie uprawnienia. W treści odwołania i skargi E. K. podnosiła argument, że realizacja inwestycji spowoduje zacienienie jej działki. Jednakże, ewentualne zacienienie działki nie może uzasadniać kwestionowania decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy prawa budowlanego nie przewidują bowiem ograniczeń z tytułu zacienienia działek, normując jedynie kwestie zacienienia pomieszczeń mieszkalnych przez obiekty budowlane (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 21 czerwca 2005 roku, VII SA/Wa 1349/04, Lex Nr 179072 i z dnia 26 listopada 2004 roku, IV SA 2427/03, Lex Nr 164667). Nadto, zdaniem skarżącej inwestorzy zamierzają rozbudować budynek mieszkalny wraz z piwnicami w celu rozszerzenia prowadzonej działalności gospodarczej – obróbka i skrawanie metalu. Tym niemniej kwestia dotycząca przyszłego innego, niezgodnego z przeznaczeniem, użytkowania obiektów, nie stanowi przedmiotu postępowania o wydanie pozwolenia na rozbudowę. W razie, gdy po zrealizowaniu rozbudowy inwestorzy zaczną niezgodnie z przeznaczeniem użytkować poszczególne pomieszczenia w budynku, w taki sposób, że będzie to naruszało przeznaczenie nieruchomości i utrudniało korzystanie skarżącej z jej pomieszczeń, będzie ona mogła wystąpić z wnioskiem do organów nadzoru budowlanego o przywrócenie zgodnego z prawem użytkowania obiektu. Organ ten wówczas przeprowadzi odpowiednie postępowanie, w którym będzie zobowiązany do konfrontacji przeznaczenia obiektu i rzeczywistego sposobu jego użytkowania. W razie stwierdzenia w tym zakresie rozbieżności podejmie stosowane działania, w tym na przykład nakaże przywrócić poprzedni sposób korzystania z lokali. Jest to jednak odrębne postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego, a nie organy administracji architektoniczno – budowlanej. W konkluzji wyjaśnić należy, iż nie ma zakazu budowy przy granicy nieruchomości sąsiedniej, jak też warunku uzyskania na taką budowę zgody sąsiada. Nie oznacza to, że organ administracji w sposób dowolny rozstrzyga o pozwoleniu na budowę, albo że jest związany w taki sposób przepisami warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, że w ogóle nie jest możliwe usytuowanie obiektu przy granicy działki. Rozpoznając wniosek o wydanie pozwolenia na budowę bądź rozbudowę obiektu budowlanego przy granicy z sąsiednią nieruchomością, organ administracji architektoniczno – budowlanej powinien uwzględniać konstytucyjny obowiązek równego traktowania stron (art. 32 ust. 1 zdanie II Konstytucji RP), jak również przepis, że właściciel nieruchomości powinien powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno – gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych (art. 144 Kodeksu cywilnego). Poglądy te znajdują potwierdzenie w licznych orzeczeniach, które skład orzekający w przedmiotowej sprawie podziela (por. np. wyrok NSA z dnia 15 marca 2006 roku, II OSK 634/05, Lex Nr 198327; wyrok NSA z dnia 9 lutego 2006 roku, II OSK 500/05, Lex Nr 194050; wyrok NSA z dnia 16 listopada 2004 roku, OSK 786/04, ONSAiWSA 2005/4/86 i inne). W stanie faktycznym sprawy inwestorzy złożyli odpowiednią dokumentację – projekt budowlany, ostateczną decyzję o warunkach zabudowy i decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Ł. o pozwoleniu na realizację inwestycji. Po dokonaniu analizy, pod kątem kompletności i prawidłowości sporządzenia dokumentacji, organy obu instancji doszły do wniosku, że inwestorzy spełniają wszystkie wymagania, zatem organ nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę – art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego. Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego Sąd, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.