II SA/Łd 1120/12
WyrokWSA w Łodzi2013-03-19
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Czesława Nowak - Kolczyńska, Joanna Sekunda – Lenczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa dzierżawy gruntu i porozumienie o jej rozwiązaniu, zawarte po wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, mogą stanowić podstawę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. jako nowe okoliczności faktyczne?Ratio decidendi
Umowa dzierżawy i porozumienie o jej rozwiązaniu, zawarte po wydaniu decyzji o umorzeniu postępowania administracyjnego, nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., ponieważ nie są to nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi. Rozwiązanie umowy dzierżawy nastąpiło po wydaniu decyzji, a kwestie cywilnoprawne związane z umowami nie są rozstrzygane w postępowaniu administracyjnym. Ponadto, problemy dotyczące elektrowni wiatrowych na sąsiedniej działce wykraczają poza przedmiot umorzonego postępowania.Stan faktyczny
Skarżący domagali się uchylenia decyzji odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy elektrowni wiatrowej. Jako podstawę wznowienia postępowania wskazali zawarcie umowy dzierżawy gruntu, która następnie została rozwiązana, oraz fakt, że śmigło elektrowni wiatrowej na sąsiedniej działce zachodzi na ich nieruchomość. Organy administracji uznały te okoliczności za nieistotne dla wznowienia postępowania, wskazując, że umowy cywilnoprawne nie są przedmiotem postępowania administracyjnego, a problemy z sąsiednią elektrownią wykraczają poza zakres umorzonego postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 19 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak - Kolczyńska Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2013 roku sprawy ze skargi U. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji o umorzeniu postępowania oddala skargę a.tp.
Wójt Gminy R., decyzją z dnia [...], nr [...], po przeprowadzeniu wznowionego postępowania w sprawie decyzji ostatecznej Wójta Gminy R. z dnia [...] nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie jednej elektrowni wiatrowej o maksymalnej mocy 800 kW wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną, stacją transformatorową, liniami kablowymi i przyłączem do krajowej sieci elektroenergetycznej na działkach nr 219/1 i 219/5 położonych w miejscowości P., w obrębie [...], w gminie R., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1, w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98 poz. 1071 ze zm.) odmówił uchylenia wskazanej decyzji ostatecznej Wójta Gminy R. z dnia [...].
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w dniu 12 listopada 2009r. A z o.o. Spółka komandytowa w W. wniosła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie w/w elektrowni wiatrowej. Postanowieniem z dnia [...] stwierdzono obowiązek przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia oraz wykonania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w zakresie zgodnym z art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008r. nr 199, poz. 1227).
W dalszej kolejności, pismem z dnia 13 sierpnia 2010r. wnioskodawca zwrócił się z prośbą o umorzenie przedmiotowego postępowania, ze względu na odstąpienie inwestora od planowanej inwestycji. W związku z powyższym Wójt Gminy R. wskazaną decyzją z dnia [...] umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe.
W dniu 11 czerwca 2012r. U. i J. K. zwrócili się z wnioskiem o wznowienie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - umorzonego postępowania, gdyż, jak wskazali, wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne. Do wniosku dołączono umowę dzierżawy z dnia 14 grudnia 2009r. oraz porozumienie z dnia 11 maja 2012r. o rozwiązaniu przedmiotowej umowy dzierżawy.
Mając powyższe na uwadze, postanowieniem z dnia [...] organ pierwszej instancji wznowił postępowanie w sprawie kwestionowanej decyzji ostatecznej wskazując, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Organ podkreślił, iż zdaniem U. i J. K., inwestor elektrowni wiatrowej podstępem zawarł z nimi umowę dzierżawy gruntu będącego ich własnością na tzw. drogę technologiczną, po czym w dniu 11 maja 2012r. ową umowę rozwiązano. Ponadto stwierdzili, że śmigło elektrowni wiatrowej posadowionej na sąsiedniej nieruchomości zachodzi na działkę będącą ich własnością.
Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego organ pierwszej instancji stwierdził, iż wymienione powyżej przesłanki nie mogą być uznane jako istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji. Wskazano, iż zawarta umowa dzierżawy oraz porozumienie o rozwiązaniu tej umowy, stanowią umowy w rozumieniu prawa cywilnego i wszelkie zagadnienia związane z ich zawarciem, ważnością czy wykonywaniem reguluje kodeks cywilny. Wskazane przez wnioskodawców umowy zwierane były między U. i J. K. a Spółką A, bez udziału urzędu gminy, kwestie umów regulowane są przepisami kodeksu cywilnego, zatem urząd gminy nie jest właściwy do rozstrzygania tego typu sporów. Organ uznał ponadto, iż rozwiązanie umowy dzierżawy z dnia 11 maja 2012r. także nie może zostać potraktowane jako nowa okoliczność faktyczna lub nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji tj. w dniu [...]. Samo zaś twierdzenie, że śmigło elektrowni wiatrowej powstałej na sąsiedniej nieruchomości zachodzi na działkę U. i J. K., także nie stanowi podstaw do uwzględnienia wniosku, albowiem wybudowana obok elektrownia nie była przedmiotem umorzonego postępowania.
Organ wyjaśnił ponadto, że wnioskodawcy wskazali, iż celem ich było zbadanie wpływu na środowisko elektrowni wiatrowych posadowionych na działce nr 217, zaś przedmiotowe postępowanie dotyczy umorzonego postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...], które dotyczyło elektrowni wiatrowej, planowanej na działkach nr 219/1 i 219/5.
Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli U. i J. małżonkowie K. wskazując, iż powodem umorzenia postępowania kwestionowaną decyzją z dnia [...] było odstąpienie wnioskodawcy od realizacji planowanej inwestycji. Zdaniem odwołujących się jednak w sytuacji gdy inwestor powrócił do realizacji przedsięwzięcia istniała konieczność przeprowadzenia procedury oddziaływania tejże inwestycji na środowisko, a takowej nie przeprowadzono. Podkreślili, że w ich ocenie, dla ominięcia konieczności przeprowadzenia procedury oddziaływania jej na środowisko, inwestor w dniu 14 grudnia 2009r. zawarł z odwołującymi się umowę dzierżawy pasa gruntu ich działki na okres 30 lat, przy czym w dniu 6 listopada 2009r., czyli jeszcze przed wydaniem postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia procedury oddziaływania inwestycji na środowisko, uzyskał od stron oświadczenie, iż wycofują oni odwołanie od decyzji środowiskowej, co skutkowało brakiem konieczności przeprowadzenia procedury oddziaływania inwestycji na środowisko. Po wybudowaniu elektrowni wiatrowej w bezpośrednim sąsiedztwie działki odwołujących się, część ich działki stała się zbędna inwestorowi, na skutek czego rozwiązał on w/w umowę dzierżawy z dnia 14 grudnia 2009r., za porozumieniem stron zawartym w dniu 11 maja 2012r. Wskazali, iż po rozwiązaniu umowy dzierżawy wykonywali prace rolnicze na działce numer ewidencyjny 219/1 i zauważyli, że śmigło czynnej elektrowni wiatrowej, posadowionej na działce sąsiedniej zachodzi około 1 metra na działkę odwołujących się. Zdaniem stron projektant tejże elektrowni wiatrowej znał jej wymiary i musiał wiedzieć, iż jej śmigło będzie zachodzić poza działkę gruntu, na której owa elektrownia wiatrowa zastała pobudowana, a co ukryto przed odwołującymi się lub też załatwiono zawarciem wspomnianej umowy dzierżawy z dnia 14 grudnia 2009r., na podstawie której inwestor miał wydzierżawić na okres 30 lat pas gruntu z działki nr 219/1, przylegającej bezpośrednio do działki gruntu na której wybudowano elektrownię.
Powyższe okoliczności zdaniem odwołujących się powodują bezwzględną konieczność przeprowadzenia procedury środowiskowego oddziaływania elektrowni wiatrowej posadowionej na działce nr 217, a także zbadania wpływu drugiej elektrowni wiatrowej posadowionej na tej samej działce, czego dotąd nie dokonano.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy wskazaną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji.
W ocenie Kolegium błędne jest twierdzenie odwołujących się, że skoro organ gminy postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] to znaczy, że spełnione zostały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Postanowienie o wznowieniu postępowania jest bowiem jedynie postanowieniem wszczynającym postępowanie - otwiera ono postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Stwierdzenia, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogą być wyłącznie efektem postępowania prowadzonego po wydaniu postanowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. i muszą być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a.
Zdaniem Kolegium, okoliczności podane przez odwołujących się w podaniu o wznowienie postępowania, nie są istotnymi dla sprawy nowymi okolicznościami faktycznymi lub nowymi dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji, nie znanymi organowi, który wydał decyzję. Zawarta umowa dzierżawy oraz porozumienie o jej rozwiązaniu są to umowy prawa cywilnego i kwestie sporne wynikłe na ich tle, podlegają regułom kodeksu cywilnego. Poza tym o umowie dzierżawy organ wiedział już w toku postępowania wszczętego wnioskiem inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, natomiast porozumienie o rozwiązaniu umowy dzierżawy zawarte zostało już po wydaniu decyzji z dnia [...]. Podnoszone zaś kwestie dotyczące funkcjonowania elektrowni wiatrowych na działce nr 217 wykraczają poza przedmiot umorzonego postępowania.
Powyższą decyzję U. i J. K. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).
Na wstępie wyjaśnić należy, że celem postępowania wznowieniowego jest ponowne rozpatrzenie sprawy, w sytuacji wystąpienia podstaw wznowienia określonych w art. 145 § 1 k.p.a., tj. jeśli :
1. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;
2. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;
3. decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a.;
4. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;
5. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję;
6. decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu;
7. zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2);
8. decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione
oraz w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja (art. 145a k.p.a.).
Postępowanie wznowieniowe służy kontroli prawidłowości decyzji ostatecznej i składa się z dwóch podstawowych etapów. Pierwszy z nich obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania. Na tym etapie organ zobowiązany jest do ustalenia, czy wniosek o wznowienie pochodzi od strony, czy opiera się na jednej z przesłanek opisanych w art. 145 § 1 lub 145a k.p.a. oraz czy został złożony w terminie określonym w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania jest więc możliwe dopiero po pozytywnej weryfikacji wymienionych wyżej warunków.
Po takiej weryfikacji, Wójt Gminy R. postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie jednej elektrowni wiatrowej o maksymalnej mocy 800 kW wraz z niezbędna infrastrukturą techniczną, stacją transformatorową, liniami kablowymi i przyłączem do krajowej sieci elektroenergetycznej na działkach nr 219/1 i 219/5, położonych w miejscowości P., obrębie [...], gminie R., zakończone decyzją tegoż organu z dnia [...], nr [...] o umorzeniu postępowania.
W podaniu inicjującym postępowanie wznowieniowe, U i J K, jako podstawę wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy R. z dnia [...] wskazali przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem w ich ocenie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.
W ocenie Sądu, organ słusznie przyjął, że wskazana przez skarżących umowa dzierżawy zawarta w dniu 14 grudnia 2009r. nie może stanowić okoliczności o której mowa w przywołanym wyżej przepisie, choćby z tego względu, że jej treść była znana organowi, co wynika już z samego wniosku Spółki z dnia 12 listopada 2009r., w którym wskazano, iż działki nr 219/1 i 219/5 stanowią własność U. i J. K., które wydzierżawiono na rzecz Spółki, celem budowy elektrowni wiatrowej. Także porozumienie o rozwiązaniu tejże umowy z dnia 11 maja 2012r. nie może stanowić nowej okoliczności, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., bowiem zostało zawarte w dniu 11 maja 2012r., tj. po wydaniu kwestionowanej decyzji, zatem okoliczność ta nie istniała w dniu jej wydawania.
Podobnie ocenić należy zarówno twierdzenie skarżących, że śmigło elektrowni wiatrowej powstałej na sąsiedniej nieruchomości, tj. działce nr 217 zachodzi na działkę będącą ich własnością, jak i wniosek o zbadanie wpływu na środowisko obydwu elektrowni wiatrowych posadowionych na działce nr 217 nie mogą stanowić podstaw do uwzględnienia wniosku skarżących, albowiem wybudowana obok elektrownia nie była przedmiotem umorzonego postępowania. Przedmiotowe postępowanie, zgodnie z wnioskiem, dotyczy bowiem wznowienia umorzonego postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...], odnoszącego się do planowanej przez inwestora budowy elektrowni wiatrowej, na działkach nr 219/1 i 219/5, zlokalizowanych w obrębie [...], natomiast budowa dwóch elektrowni wiatrowych na działce nr 217 położonej w obrębie [...], była przedmiotem zupełnie innego postępowania administracyjnego. Zatem kwestie dotyczące funkcjonowania elektrowni wiatrowych na działce nr 217 wykraczają poza przedmiot umorzonego postępowania.
Reasumując należy wyjaśnić, że okoliczności faktyczne traktowane są jako nieznane organowi wówczas, gdy nie zostały objęte postępowaniem wyjaśniającym. Należy bowiem pamiętać, że celem wznowienia postępowania jest stworzenie możliwości doprowadzenia do tego, aby organ uwzględnił wszystkie istotne dla sprawy okoliczności istniejące w dniu wydania decyzji, nawet kosztem stabilności decyzji administracyjnej, jeżeli tych okoliczności wcześniej nie znał.
W orzecznictwie sądowo administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. będzie zachodziła wówczas, gdy ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub dowody nieznane organowi wydającemu decyzję są istotne dla sprawy, to znaczy dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na treść decyzji w kwestiach zasadniczych. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) należy rozumieć zatem jedynie taką okoliczność, która mogłaby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy (zob. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2007r., w sprawie o sygn. akt I OSK 429/06, Lex nr 348005; wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2005r., w sprawie o sygn. akt I SA 1273/03, Lex nr 189198; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 października 2007r., w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 761/07, Lex nr 399169).
W niniejszej sprawie natomiast prawidłowo organy uznały, że przedstawione przez skarżących okoliczności nie spełniają przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w konsekwencji słusznie odmówiono uchylenia kwestionowanej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a..
Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
LS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło