II SA/Łd 1139/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji postanawia - odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę W. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji. W dniu 16 lutego 2012r. pełnomocnik skarżącego – T. B. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o przywrócenie terminu do jego złożenia. Wyjaśnił także, iż przyczyną nieuczestniczenia w "sprawie sądowej" były problemy zdrowotne jednego z członków rodziny (tj. złamanie kości udowej). Informację o niekorzystnym orzeczeniu skarżący uzyskał w dniu 15 lutego 2012r. od pracownika sądu w trakcie rozmowy telefonicznej. Skarżący podniósł też, że z pouczenia sądu wynika, że orzeczenie zostanie nadesłane w ciągu tygodnia od dnia rozprawy. Zarządzeniem z dnia 28 lutego 2012r. wezwano pełnomocnika skarżącego do wskazania w terminie 7 dni pod rygorem odmowy przywrócenia terminu , w jakiej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu oraz do uprawdopodobnienia wskazanej we wniosku okoliczności mającej świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu. Pouczono także pełnomocnika skarżącego o treści art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W odpowiedzi na to wezwanie, w piśmie z dnia 13 marca 2012r. pełnomocnik skarżącego stwierdził, że w dniu 30 stycznia 2012r. minął termin przesłania orzeczenia sądu z dnia 24 stycznia 2012r. Ponadto nie ma wiedzy prawniczej i nie rozumie treści pisma z dnia 1 marca 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Instytucję przywrócenia terminu w postępowaniu sądowoadministracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. - Dz.U. z dnia 14 marca 2012r. poz. 270), powoływanej dalej jako p.p.s.a. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wnosząc o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Z treści powołanych przepisów wynika, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym termin do dokonania przez stronę czynności, któremu uchybiła należy przywrócić, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki: 1. strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; 2. wniosek ten zostanie złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; 3. jednocześnie strona dokona czynności, dla której określony był termin; 4. we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; 5. uchybienie terminu powoduje dla strony ujemne skutki procesowe. W orzecznictwie sądowym i w literaturze nie budzi wątpliwości, że brak winy warunkujący uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu oznacza, że do niedochowania terminu doszło pomimo dołożenie przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu jest skutkiem przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002r., sygn. akt V SA 793/02, M. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się na przykład: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienia NSA z dnia 8 lipca 2008r., sygn. akt. II OZ 712/08 i z dnia 9 czerwca 2011r., sygn. akt I OZ 402/11 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – jest to dołożenie przez stronę należytej staranności (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 lutego 2000r., sygn. akt I CKN 1261/99 publ. Biuletyn SN 2000/5/12). W niniejszej sprawie zawiadomienie z dnia 16 grudnia 2011r. o rozprawie wyznaczonej na dzień 24 stycznia 2012r., doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 20 grudnia 2011r., zawierało pouczenie o tym, że niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. Zawiadomienie to zawierało także wyraźne pouczenie, że sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.), przy czym oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym lub polskim urzędzie konsularnym jest równoznaczne z wniesieniem go sądu (art. 83 § 3 p.p.s.a.). Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku po upływie tego terminu, jak również złożenie wniosku przed ogłoszeniem wyroku, są czynnościami bezskutecznymi. Zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia sądu pierwszej instancji. Pouczenie o tym, że sąd sporządza i doręcza wyrok z uzasadnieniem z urzędu każdej ze stron dotyczyło wyłącznie sytuacji, w której sąd uwzględniłby skargę (k. 28 i 30 akt sądowych). Kolejne pouczenie, o tym, że sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku doręczy odpis jego sentencji z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia (art. 140 § 2 p.p.s.a.) dotyczyło wyłącznie osób pozbawionych wolności, które z tej przyczyny nie były obecne przy ogłoszeniu wyroku i działających bez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym. Zatem skoro skarga została oddalona, to sąd zobowiązany byłby sporządzić uzasadnienie wyroku wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. W ocenie sądu ani we wniosku o przywrócenie terminu, ani w piśmie z dnia 13 marca 2012r. nie zostały jednak wskazane żadne okoliczności świadczące o braku winy w uchybieniu terminu. Nie wskazano także pomimo stosownego wezwania z dnia 1 marca 2012r., w jakiej dacie ustała przyczyna uchybienia terminu. Okolicznością świadcząca o braku winy w uchybieniu terminu nie jest z pewnością brak wiedzy prawniczej. Twierdzenie, że problemy zdrowotne jednego z członków rodziny (tj. złamanie kości udowej) stanowiły przeszkodę, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku nie zostało w żaden sposób uprawdopodobnione, pomimo skierowania do pełnomocnika skarżącego odpowiedniego wezwania. Należy w tym miejscu dodatkowo zauważyć, że samo złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest czynnością skomplikowaną wymagającą wiedzy specjalnej. Zawiadomienie o rozprawie zawierało odpowiednie pouczenie w tym zakresie i zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 20 grudnia 2011r., a więc na ponad miesiąc przed terminem rozprawy wyznaczonej na dzień 24 stycznia 2012r. Nie wykazano także, iż istniała jakakolwiek przeszkoda w uzyskaniu informacji, chociażby za pośrednictwem telefonu o wyniku rozprawy oraz wydanym w dniu 24 stycznia 2012r. wyroku w terminie, w którym należało złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, tj. do dnia 31 stycznia 2012r. Na marginesie tych rozważań należy dodatkowo zauważyć, że zgodnie z art. 95 § 2 kodeksu cywilnego wszelkie czynności prawne dokonywane przez pełnomocnika strony w granicach udzielonego umocowania pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego, a tym samym działania te należy traktować tak, jakby były podejmowane przez samego mocodawcę. Wobec czego, zaniedbania osób, którymi posłużyła się strona (pełnomocników) w pełni ją obciążają. To z kolei oznacza, że niezachowanie terminu przez jej pełnomocnika równoznaczne jest z zaniechaniem samej strony, która nie może twierdzić, że za jego działania nie ponosi odpowiedzialności. Uchybienie zatem przez stronę terminowi do dokonania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym, spowodowane okolicznościami związanymi z osobą jej pełnomocnika w pełni odnosi negatywne skutki do niej samej (vide: postanowienie SN z dnia 15 grudnia 1999r., sygn. akt II UKN 678/99 – OSNAPU 2001, nr 11, poz. 402; wyrok NSA z dnia 18 lipca 2001r., sygn. akt I SA 431/00 – nie publikowany; postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2004r., sygn. akt OZ 569/04 – nie publikowane). W tej sytuacji stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu. Z tych też względów, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono, jak wyżej. A.D.