II SA/Łd 1164/12

Dnia 7 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 roku przy udziale --- sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego - oddala skargę. a.bł. Burmistrz Miasta Z., decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz.U.nr 139 z 2006r., poz. 992 ze zm.), § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 grudnia 2011 w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. nr 298 poz. 1769) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2012r. poz. 959), w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.) odmówił E. M. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad ciotką J. S. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż na podstawie treści wypisu orzeczenia lekarza rzeczoznawcy KRUS z dnia 19 kwietnia 1999r. stwierdzono, że J. S. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nadto w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, ustalono, iż wnioskodawczyni opiekuje się ciotką, która jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. J. S. jest bezdzietną panną, jej rodzeństwo nie żyje, zatem opieki nad niepełnosprawną ciotką podjęła się wnioskodawczyni, która z tego powodu nie może wykonywać pracy. W konkluzji organ stwierdził, iż z uwagi na okoliczność, że E. M. nie jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny na rzecz J. S. (jest jej bratanicą), przedmiotowego świadczenia nie można było przyznać.. Od powyższej decyzji odwołała się E. M., podnosząc iż skoro opiekuje się niepełnosprawną ciotką, rezygnując przy tym z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, to wnioskowane świadczenia winno zostać jej przyznane. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 i ust. 1 a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy wskazaną na wstępie decyzję Burmistrza Miasta Z. z dnia [...]. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniu 20 sierpnia 2012r. E. M. wniosła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad ciotką - J. S. Wskazano także, iż w obowiązującym stanie prawnym, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje między innymi osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59, ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny. W konsekwencji organ uznał za prawidłowe stanowisko organu pierwszej instancji, iż skoro E. M. jest bratanicą J. S., to nie spełnia wszystkich przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, a konkretnie przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który to przepis wyłącza skarżącą z kręgu osób uprawnionych do wnioskowanego świadczenia, jako że nie jest ona osobą, na której zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ciąży obowiązek alimentacyjny wobec ciotki - J. S. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła E. M., podtrzymując stanowisko wyrażone w treści odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi w zaś grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270, zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.) Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, brak było podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia. W sprawie będącej przedmiotem rozważań E. M. opiekuje się swoją ciotką J. S. Ciotka to siostra ojca E. M., natomiast skarżąca jest w stosunku do niej bratanicą – zstępną brata i nie ciąży na niej ustawowy obowiązek alimentacyjny. Kluczowym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest wykładnia przepisu art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w myśl którego świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki między innymi nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ze względu na to, że "innymi osobami", o których mowa w pkt 2 wskazanej wyżej regulacji są, według art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, krewni w linii prostej, tj. zstępni - dzieci, wnuki, prawnuki oraz wstępni - rodzice, dziadkowie, pradziadkowie, a także rodzeństwo - to skarżąca, jako bratanica J. S., niewątpliwie nie należy do kręgu osób zobowiązanych do jej alimentowania. Tym samym podstawowa przesłanka do otrzymania przedmiotowego świadczenia pielęgnacyjnego nie została spełniona. E. M. pozostaje zatem poza kręgiem osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, ponieważ przepis art. 17 ust. 1 ustawy nie przewiduje świadczenia pielęgnacyjnego dla osoby nie obciążonej obowiązkiem alimentacyjnym względem osoby uprawnionej, a taką osobą niewątpliwie jest bratanica w linii bocznej (zstępna rodzeństwa). Tym samym za prawidłowy należy uznać wniosek organów, że skarżąca, pomimo sprawowania opieki nad ciotką J. S., nie jest osobą wymienioną w przepisie art. 17 omawianej ustawy, której może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Niezależnie od powyższych okoliczności należy także wskazać, iż skarżącej nie mogłoby zostać przyznane powyższe świadczenie także z tej przyczyny, że jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne, co w orzecznictwie sądów administracyjnych uznawane jest za negatywną przesłankę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego (zob. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2012r., w sprawie o sygn. akt I OPS 5/12, Lex nr 1230181). Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. LS