II SA/Łd 1168/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant apl. rad. Aneta Loba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych - oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek M. W., nakazał inwestorce T. K. wykonanie do dnia 31 sierpnia 2010r. robót budowlanych, polegających na przestawieniu altany - obiektu małej architektury ogrodowej, usytuowanej na działce nr ewid. 449 położonej w miejscowości B. przy ul. A, na odległość 3 m od ogrodzenia z działką sąsiednią nr ewid. 823/1 w celu doprowadzenia realizacji przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa oraz ze zgłoszeniem z dnia 27 stycznia 2005r. przyjętym przez organ architektoniczno-budowlany Starostwa Powiatowego w Z. w sprawie zamiaru budowy altany, jako obiektu małej architektury ogrodowej do lokalizacji na w/w działce. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, że w dniu 27 stycznia 2005r. T. K. zgłosiła do Wydziału Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Z. zamiar budowy altanki - obiektu małej architektury ogrodowej - na działce nr ewid. 449 przy ul. A w B. Na mapce załączonej do powyższego zgłoszenia zaznaczono miejsce usytuowania obiektu w odległości 3m od ogrodzenia z działką sąsiednią nr ewid. 823/1. Zgłoszenie zostało przyjęte przez właściwy organ. Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 2 czerwca 2010r. przez organ nadzoru budowlanego ustalono, że altanka znajduje się w odległości 0,5m od ogrodzenia z działką sąsiednią, co jest niezgodne z przyjętym zgłoszeniem. Ponadto stwierdzono, że jest to obiekt małej architektury o wymiarach 1m x 1m o drewnianej konstrukcji, dachu krytym blacha trapezową, posadowiony na podmurówce. W obiekcie nie stwierdzono instalacji wewnętrznych i oczka ustępowego, jak również użytkowania tego obiektu jako ustępu suchego. Organ I instancji stwierdził, iż wybudowanie altanki w sposób niezgodny z warunkami określonymi w zgłoszeniu, zatem zastosowanie w sprawie mają przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W związku z faktem zakończenia robót budowlanych nie było podstaw do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót w oparciu o przepis art. 50 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy. Na tej podstawie nakazano inwestorowi przestawienie altany na odległość wskazaną w przyjętym przez organ architektury i budownictwa zgłoszeniu, a tym samym do zgodności z warunkami technicznymi Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Od powyższej decyzji odwołanie złożył M. W., który zakwestionował zaliczenie spornego obiektu do kategorii obiektów malej architektury w rozumieniu art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego. Jego zdaniem obiekt, o którym mowa stanowi ustęp suchy, na co wskazują jego wymiary, w związku z czym zarzucił organowi I instancji naruszenie art. 7 K.p.a. Organ stopnia podstawowego nie wyjaśnił bowiem, jaki będzie sposób korzystania z tego obiektu. W ocenie odwołującego dla zakwalifikowania obiektu budowlanego do kategorii obiektów malej architektury zasadnicze znaczenie ma planowany sposób korzystania z obiektu budowlanego, gdyż definicja obiektu malej architektury zawarta w art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego odnosi się nie tylko do gabarytów obiektu, ale też do kryterium funkcji, jaką ma pełnić obiekt. Brak ustalenia funkcji wzniesionego obiektu wyklucza możliwość prawidłowej kwalifikacji obiektu. Jeśli zatem organ nadzoru budowlanego ustali, iż zrealizowany obiekt nie jest obiektem malej architektury, to powinien wdrożyć tryb właściwy dla obiektów wymagających pozwolenia na budowę w postępowaniu legalizacyjnym. Poza tym odwołujący oświadczył, iż jako współwłaściciel nieruchomości nie wyraził zgody na budowę tego obiektu. W ocenie odwołującego dla doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem nie jest wystarczające przeniesienie obiektu w inne miejsce. Jeśli postawienie obiektu budowlanego wymagało pozwolenia na budowę, to postępowanie naprawcze wymaga w takiej sytuacji szeregu innych działań. Ponadto odwołujący podniósł , iż obiekt budowlany winien znajdować się w odpowiedniej odległości od granic z nieruchomością sąsiednią, a nie od ogrodzenia, natomiast organ nie wyjaśnił, czy ogrodzenie działki inwestorki przebiega w linii granicy z należącą do odwołującego nieruchomości. Decyzją z dnia [...] nr [...] znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji Nr [...] z dnia [...] w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego na inwestorkę obowiązku i orzekł nowy termin do dnia 15 października 2010r. W pozostałej części organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy ustalił, iż analizowany obiekt budowlany został zrealizowany niezgodnie z warunkami określonymi w zgłoszeniu 27 stycznia 2005r. bowiem odległość altany od ogrodzenia działki sąsiedniej nr ewid. 823/1 winna wynosić 3m, tymczasem altana znajduje się w odległości 0,5 m od w/w działki. Nadto, taka lokalizacja (0,5 m od granicy działki) narusza unormowania dotyczące odległości, o których mowa w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 15 czerwca 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), tj. narusza § 12 ust. 1 pkt 2 w/w rozporządzenia, po myśli którego budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3m — w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Skoro zatem skarżąca wykonała roboty budowlane z naruszeniem warunków wynikających z dokonanego zgłoszenia oraz przepisów określających warunki techniczne dotyczące odległości, to w ocenie organu odwoławczego należało zastosować w niniejszej sprawie przepis art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, który przewiduje odpowiednie stosowanie do wykonanych robót budowlanych art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3. Na jego podstawie organ nadzoru budowlanego może więc nakazać rozbiórkę części obiektu budowlanego lub nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wybór wskazanych środków nie jest dowolny. W każdej sytuacji, w której możliwe jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem należy korzystać ze środka polegającego na nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie, prawidłowo wskazał, iż doprowadzenie przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem jest możliwe poprzez przestawienie rzeczonej altany na odległość 3 m od granicy działki sąsiedniej nr ewid. 823/1, jednakże biorąc pod uwagę fakt, iż od wydania badanej decyzji do zakończenia postępowania odwoławczego upłynęły ponad 2 miesiące, przez co termin wykonania obowiązku uległ skróceniu, należało zmienić termin wykonania obowiązku. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż przepisy szeroko rozumianego Prawa budowlanego nie przewidują obecnie instytucji zgody sąsiadów, na którą powołują się strony postępowania, na realizację obiektów budowlanych w określonej odległości od granicy działki. Na ostateczną decyzję organu odwoławczego skargę do sądu administracyjnego wniósł M. W. zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 pkt 4. art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ponadto skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 22 lutego 2011r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, iż ogrodzenie postawione jest między działką nr 449 i działką 823/1 i nie toczy się, żadne postępowanie rozgraniczeniowe. Pełnomocnik skarżącego nie zakwestionował przebiegu granicy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola działalności organów administracyjnych, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 powołanego przepisu). Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wyjaśnienia wymaga przede wszystkim kwalifikacja prawna spornego obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego przez obiekt budowlany należy rozumieć po pierwsze budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, po drugie budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, po trzecie obiekt małej architektury. Dalej Prawo budowlane definiuje budynek jako obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2), natomiast przez obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności obiekty kultu religijnego (kapliczki, krzyże przydrożne, figury), posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej wreszcie obiekty użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak piaskownice, huśtawki, drabinki, czy śmietnik (art. 3 pkt 4). Budowlą jest z kolei każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury (art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego). Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, iż sporny obiekt budowlany jest obiektem o wymiarach 1m x 1m o drewnianej konstrukcji, dachu krytym blacha trapezową i jest posadowiony na podmurówce. Porównując zatem opisany wyżej obiekt budowlany z definicjami przytoczonymi na wstępie należy jednoznacznie stwierdzić, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z budynkiem, a nie obiektem małej architektury, dlatego rację trzeba przyznać skarżącemu, że w toku postępowania administracyjnego organy nadzoru budowlanego powinny dokonać właściwej kwalifikacji prawnej obiektu budowlanego w oparciu o poczynione ustalenia faktyczne, a nie opierać się o kwalifikację obiektu budowlanego wskazanego przez inwestora w zgłoszeniu. W ocenie Sądu sporny obiekt budowlany nie jest również altaną, lecz niewielkim budynkiem gospodarczym, przeznaczonym np. do przechowywania narzędzi ogrodowych. Altana bowiem, z reguły o wyglądzie ażurowym i ozdobnym, ma przede wszystkim spełniać funkcję rekreacyjną, a zwłaszcza chronić przed deszczem i słońcem, tymczasem z załączonych do akt administracyjnych fotografii wynika, iż ów obiekt wyglądem zbliżony jest do komórki. Nieprawidłowa kwalifikacja obiektu budowlanego nie daje jednak podstawy do uwzględnienia skargi z uwagi na fakt, iż ostatecznie organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały przepisy Prawa budowlanego. Przede wszystkim organy prawidłowo przyjęły, iż budowa spornego obiektu budowlanego nie wymagała pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 pkt 2 zd. 1 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wolno stojący parterowy budynek gospodarczy, wiata i altana oraz przydomowa oranżeria o powierzchni zabudowy do 25m². Do budowy takiego obiektu budowlanego wystarczy zatem zgłoszenie zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5 listopada 2009r., sygn. akt II SA/Kr 1245/09, LEX nr 589150). Jak wynika z akt administracyjnych inwestorka T. K. w dniu 27 stycznia 2005r. zgłosiła zamiar budowy altanki - obiektu małej architektury ogrodowej - na działce nr ewid. 449 przy ul. A w B. Na mapce załączonej do powyższego zgłoszenia zaznaczono miejsce usytuowania obiektu w odległości 3m od ogrodzenia z działką sąsiednią nr ewid. 823/1. Wobec braku sprzeciwu właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej nie było zatem prawnych przeszkód do przystąpienia do realizacji zgłoszonej inwestycji. Jeżeli jednak organ nadzoru budowlanego ustali, iż budowa obiektu budowlanego została wykonana w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w zgłoszeniu, to zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego w zw. z ust. 7 powołanego przepisu, nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo uznał, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana zarówno niezgodnie ze zgłoszeniem, jak również sprzeciwia się § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 15 czerwca 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z powołanym przepisem budynek na działce budowlanej należy sytuować od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 3m, jeżeli jest on zwrócony ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Skoro zatem organ nadzoru budowlanego ustalił, iż sporny obiekt budowlany został usytuowany w odległości 0,5m od granicy, to słusznie zobowiązał inwestorkę do wykonania robót budowlanych, polegających na przestawieniu tego obiektu na odległość 3 m od ogrodzenia z działką sąsiednią nr ewid. 823/1 w celu doprowadzenia realizacji przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z przepisami prawa oraz ze zgłoszeniem z dnia 27 stycznia 2005r. Z wyjaśnień złożonych przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie w dniu 22 lutego 2011r. wynika, że ogrodzenie postawione jest w granicy pomiędzy działką nr 449 i nr 823/1 i nie toczy się żadne postępowanie rozgraniczeniowe oraz że skarżący przebiegu granicy nie kwestionuje. W tym stanie rzeczy zarzut skargi niewyjaśnienia przez organy, czy ogrodzenie działki inwestora przebiega w linii granicy obu nieruchomości jest całkowicie bezzasadny. W ocenie Sądu prawidłowy jest również wniosek organu, co do funkcji spornego obiektu budowlanego. Obiekt ten wykorzystywany jest obecnie jako budynek gospodarczy, służący przechowywaniu narzędzi ogrodniczych, a nie jako ustęp. Okoliczność ta wynika wprost z protokołu jego oględzin, zaś sugerowana przez skarżącego ewentualność zmiany przeznaczenia tego obiektu w przyszłości w żaden sposób nie mogła być uwzględniona przez organ, który obowiązany był orzekać w oparciu o istniejący stan faktyczny, a nie zdarzenie przyszłe, a co najważniejsze niepewne. Reasumując zarzut skarżącego, co do zmiany funkcji obiektu należało również uznać za bezzasadny. Zdaniem składu orzekającego dokonana błędna kwalifikacja prawna przedmiotowego obiektu budowlanego, w niniejszej sprawie nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, 77 i 80 K.p.a. Uzasadnienie decyzji organów obu instancji spełnia wymogi art. 107 § 3 K.p.a. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. j.m.