II SA/Łd 12/12
WyrokWSA w Łodzi2012-03-15
Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Renata Kubot-Szustowska, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny w sprawie dotyczącej przywrócenia stanu wody na gruncie, w szczególności czy właściciel działki sąsiedniej dokonał zmian w stosunkach wodnych ze szkodą dla nieruchomości skarżącej?Ratio decidendi
Organy administracji nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, koncentrując się nadmiernie na naturalnym ukształtowaniu terenu i nie wyjaśniając jednoznacznie, czy doszło do zmian w stosunkach wodnych spowodowanych przez właściciela działki sąsiedniej, a jeśli tak, to czy miały one szkodliwy wpływ na nieruchomość skarżącej. Uchybienia te, w tym naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, miały istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.Stan faktyczny
Skarżąca U. D. wniosła o nałożenie na sąsiada, M. P., obowiązku zaprzestania zalewania jej nieruchomości. Twierdziła, że M. P. nawiózł ziemię na swoją działkę, podnosząc jej poziom i zmieniając kierunek spływu wód, co powoduje zalewanie jej działki. Organy administracji (Wójt Gminy A. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł.) odmówiły uwzględnienia wniosku, uznając, że istniejące stosunki wodne są naturalne i nie uległy zmianie na skutek działań M. P. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom błędy w ustaleniu stanu faktycznego i naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy A. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 15 marca 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant p.o. asystenta sędziego Nina Krzemieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2012 roku przy udziale --- sprawy ze skargi U. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy A. nr [...] z dnia [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej U. D. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Łd 12/12
U Z A S A D N I E N I E
Pismem z dnia 7 września 2010 r. U. D., właścicielka działki nr 329/2 położonej w B. przy ul A zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] o nałożenie na M. P., właściciela działki nr 328/4 obowiązku wykonania prac mających na celu zaprzestanie zalewania jej nieruchomości. W uzasadnieniu wnioskodawczyni wskazała, że przed trzema laty M. P. nawiózł na swoją działkę dużą ilość ziemi, którą obsypano trzy brzegi stawu, znajdującego się na tej działce. Czwarty brzeg nie został podwyższony, co powoduje, że woda spływa na działkę sąsiednią.
Podczas oględzin przedmiotowych nieruchomości PINB stwierdził, że istnieje prawdopodobieństwo zalewania po obfitych opadach nieogrodzonej części działki U. D. w obrębie stawu. Postanowieniem z dnia [...] PINB dla Powiatu [...] przekazał wniosek strony według właściwości do Wójta Gminy A.
W dniu 23 lutego 2011 r. na nieruchomościach nr 328/4 i 329/2 w B. zostały przeprowadzone oględziny, w trakcie których ustalono, że działki posiadają naturalne spadki od strony wyżej położonych frontowych terenów przy ul. B, gdzie posadowione są budynki mieszkalne w kierunku południowym na ich zaplecza. Na zapleczu działki M. P. znajduje się staw o wymiarach 15mx15m, którego lewy brzeg przylega bezpośrednio do granicy działki U. D.. W wyniku nawiezienia ziemi teren zaplecza działki nr 328/4, w tym teren wokół stawu uległ podniesieniu o ok. 50-60cm w stosunku do poziomu działki nr 239/2, jak również podniesienie i uregulowanie brzegów wokół stawu, z wyłączeniem brzegu przylegającego do granicy działki. W dniu oględzin stwierdzono widoczne od strony lewego brzegu zamarznięte ślady przelewów wody na działkę nr 329/2, tworzące na jej zapleczu powierzchniowe rozlewiska zamarzniętej wody i miejsca jej stagnacji. We wnioskach końcowych w protokole z oględzin stwierdzono, że podniesienie brzegów z trzech stron chroni działkę M. P. przed wylaniem wody, a brak lewej skarpy powoduje odpływ wody wyłącznie w kierunku działki nr 329/2.
W dniu 23 marca 2011 r. M. P. wniósł uwagi do protokołu z oględzin i stwierdził, że ziemia na działce nr 328/4 nie została nawieziona, lecz rozkopana w związku z robotami budowlanymi i kopaniem rowów pod drenaż opaskowy domu. Jeden rów wzdłuż granicy z działką nr 329/2 został zakopany, natomiast drugi rów od strony granicy z drugim sąsiadem jest jeszcze otwarty. M. P. stwierdził, że zaplecze działki nie zostało podwyższone, działka posiada taki poziom od chwili jej nabycia przed 8 laty, również skarpy stawu nie zostały podwyższone, a czwarta skarpa nigdy nie istniała.
W dniu 15 kwietnia 2011 r. na wniosek M. P. zostały ponownie przeprowadzone oględziny nieruchomości. W toku oględzin stwierdzono ślady po prowadzonych robotach ziemnych. Wskazano, że wzruszona ziemia na wysokości nieogrodzonej części działki tworzy widoczną skarpę ziemną podnoszącą teren działki M. P. o ok. 50-60cm. Na skarpie brak widocznych śladów spływu wód z działki nr 328/4 na działkę nr 329/2. M. P. wyjaśnił, że przy granicy działki U. D. na szerokości 5m prowadzone były roboty ziemne związane z zakopaniem drenażu rozsączającego od zbiornika na ścieki w kierunku stawu. Na wysokości nieogrodzonej działki U. D. w wyniku powyższych robót ziemnych działka została wyrównana ziemią wymieszaną z tłuczniem do poziomu brzegu stawu bez ingerencji w jego wysokość. Pozostawione niewielkie nierówności mają zostać zniwelowane. Właściciel działki nr 328/4 oświadczył, że istniejący staw jest stawem naturalnym i od czasu nabycia działki nie były prowadzone roboty związane z jego regulacją. Od strony działki U. D. skarpa nigdy nie istniała, a brzeg stawu wraz z powierzchnią wody kończy się na granicy działek. Na przeciwległej stronie także nigdy nie było skarpy brzegowej. Brzeg stawu utrzymuje poziom terenu działki nr 327/6, po którym wydeptane jest przejście na część działki ze stawem. Ponadto organ ustalił, że zaplecza spornych działek znajdują się w naturalnym obniżeniu terenowym, od strony zachodniej na sąsiedniej działce widoczny jest w terenie ślad naturalnego rowu odwadniającego, na trasie którego znajduje się niewielkie oczko wodne, rów ten widoczny jest także na kolejnej działce nr 326/1. Gromadzące się w stawie wody powierzchniowe i opadowe wypływają na działkę U. D. przez narożnik lewego brzegu. Działka ta pozostaje w części terenem podmokłym, a w części zalanym wodą wypływającą ze stawu, a rozlewiska wodne widoczne są także na zapleczu innych działek, o czym świadczy istnienie wodolubnego drzewostanu.
Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy A., działając na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2001 r. Prawo wodne, odmówił uwzględnienia wniosku U. D. o przywrócenie stanu wody na działce nr 328/4 w B. wobec ustalenia, że istniejące naturalne stosunki wodne nie uległy zmianie, a w szczególności nie miały na nie wpływu zachowania właściciela działki M. P..
W uzasadnieniu organ wskazał, że w oparciu o przeprowadzone oględziny oraz analizę graficzną sprawy przeprowadzonej na mapie sytuacyjno – wysokościowej ustalono, że utrwalony stan wody na gruncie w tym rejonie polega na tym, że odpływ wód powierzchniowych biegnie zgodnie z ukształtowaniem terenu w ujawniającej się w terenie dolnie od ul. B w kierunku ul. C. Wody kierowane są początkowo śladem rowu otwartego do oczka wodnego, które połączone jest ze stawem na działce M. P.. Następnie powierzchniowo spływają poprzez narożnik stawu w lewym brzegu na zaplecze działki U. D. i dalej w linii prostej przez kolejne działki w kierunku ujścia do głównego cieku wodnego w rejonie przepustu drogowego na ul. C . Organ stwierdził, że doszło do podniesienia przez M. P. części terenu działki nr 328/4, a na działce nr 329/2 występują szkody w postaci rozlewiska wód powierzchniowych i długiego ich przetrzymywania na powierzchni. Jednak wizje terenowe dały podstawę do stwierdzenia, że zaplecze działki U. D. pozostaje terenem podmokłym, zawilgoconym, w sposób naturalny narażonym na zalewanie. W rejonie tym przebiega naturalny ciek wodny będący prawobrzeżnym dopływem rzeki M. związanym z obszarami źródłowymi. Zalewanie części nieruchomości strony wynika z naturalnego jej położenia, ukształtowania terenu oraz utrwalonych stosunków wodnych i nie jest wynikiem działań lub zaniechań właściciela działki sąsiedniej. Brak naturalnej skarpy powoduje przelewanie się gromadzącej wody zgodnie z kierunkiem naturalnego odpływu, tj. w najniższym punkcie na dalszym narożniku lewego brzegu, co jest naturalne, gdy woda w stawie osiągnie wysoki poziom. Reasumując organ uznał, że powstała różnica poziomów w wysokości 50-60cm nie powoduje naruszenia istniejących stosunków wodnych, brak jest zatem podstawy do zastosowania środków, o których mowa w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne.
W odwołaniu od powyższej decyzji U. D. podniosła, że zawarte w decyzji Wójta Gminy A. twierdzenie, że istniejące, naturalne stosunki wodne nie uległy zmianie pozostaje w sprzeczności z materiałem dowodowym w sprawie, w szczególności z mapą sytuacyjno – wysokościową i protokołem oględzin z dnia 23 lutego 2011 r. W protokole tym stwierdzono, że "w wyniku nawiezienia ziemi nastąpiło również podniesienie i uregulowanie brzegów" oraz że "podniesione i uregulowane z 3 stron skarpy chronią działkę p. P. przed wylaniem wody, brak lewej skarpy powoduje odpływ wody wyłącznie w kierunku przylegającej do stawu działki p. D.". Strona wskazała, że nawiezienie ziemi nastąpiło w miejscu, gdzie przebiega kierunek spadku terenu, co widać na mapie, w sposób radykalnie zmieniający ukształtowanie terenu w celu zmiany kierunku spływania wód, w tym także wylewania stawu. Kierunek ten z południowo – zachodniego został zmieniony na południowo – wschodni.
W dniu 30 września 2011 r. członkowie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. dokonali oględzin spornych nieruchomości w obecności M. P. i U. D.. M. P. oświadczył, że nie wykopał stawu i nie podwyższał terenu wokół stawu. Rosnące wokół stawu drzewa mają ok. 30 lat, podczas gdy on właścicielem działki od lat 10. U. D. oświadczyła, że 4 lata temu na działce został nawieziony gruz z rozbiórki torów kolejowych, natomiast M. P. oświadczył, że nie dokonał nawiezienia ziemi na działce. Wyjaśnił również, że w okresie wcześniejszym od stawu po stronie południowo – wschodniej był rów odprowadzający wodę ze stawu w kierunku rzeki M., na odkopanie którego p. D. nie wyraziła zgody U. D. stwierdziła, że nie pamięta istnienia rowu, jednak nie neguje tego faktu. Strony porozumiały się w sprawie odkopania rowu.
Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
W motywach decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie wójt może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Dla rozstrzygnięcia wymagane jest zatem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego dla ustalenia, czy właściciel dokonał zmian ukształtowania terenu na gruncie i czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych, a następnie, czy szkodzą one gruntom sąsiednim. Ustalenia poczynione przed organem I instancji wykazały, że teren, na którym położone są działki charakteryzuje się spadkami w kierunku od ul. B do ul. C . Co oznacza, że spływ wód powierzchniowych następuje na niżej położone tereny na zaplecze działek zgodnie z ukształtowaniem terenu i spadkami terenu w kierunku od ul. B do ul. C . Wody powierzchniowe, które są stawem przepływowym, również spływają zgodnie z ukształtowaniem terenu na niżej położone tereny, na zapleczu działki U. D., a dalej na następne działki. Organ II instancji zwrócił uwagę, że na nieruchomościach były przeprowadzane trzykrotnie oględziny, a analiza akt wskazuje, że M. P. nie dokonał zmiany stanu wód ani kierunku odpływu wody opadowej na gruncie. Ponadto organ podkreślił, że na tle sprawy istotne znaczenie ma wyrażona do protokołu zgoda stron na odkopanie rowu, którego trasa prowadzi przez zaplecze działki U. D. i kolejne działki, gdyż pozwoli to na utrzymanie charakteru stawu przepływowego istniejącego na jego działce, a udrożnienie rowu umożliwi spływ wód. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących pominięcia ustaleń zawartych w protokole z dnia 23 lutego 2011 r. organ wskazał, że nie jest możliwe powoływanie się wyłącznie na zapisy tego protokołu, gdyż w miesiącu lutym 2011 r. na działce M. P. trwały jeszcze prace budowlane. Oględziny przeprowadzone przez SKO nie potwierdziły także okoliczności nawiezienia ziemi i podniesienia brzegów stawu.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi U. D. podniosła, że:
- decyzja organu I instancji narusza art. 107 § 3 kpa, gdyż uzasadnienie opiera się wyłącznie na analizie graficznej mapy, zaś do innych dowodów nie ustosunkowano się; ponadto organ z naruszeniem art. 10 § 1 kpa nie zawiadomił strony o zakończeniu postępowania przed wydaniem decyzji (zawiadomienie zostało przysłane w marcu, ale później postępowanie trwało jeszcze przez kilka miesięcy);
- organy administracyjne błędnie uznały, że dla wydania decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne niezbędne jest wykazanie przesłanek określonych w ust. 1, podczas gdy NSA w wyroku z dnia 7 lipca 2010 r., II OSK 1146/09 uznał, że przepis ust. 3 należy stosować również wtedy, gdy zmiana stosunków wodnych nastąpiła na skutek przypadku czy działania osób trzecich;
- SKO naruszyło zasadę dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, o czym świadczą rozbieżności między protokołem z oględzin z dnia 23 lutego 2011 r. i mapą sytuacyjno – wysokościową.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 5 marca 2012 r. U. D. wskazała, że staw został wykopany przez poprzednich właścicieli i był stawem rybnym, a więc właściciele nie byli zainteresowani, aby był to staw przepływowy. Zarówno staw, jak i hipotetyczny rów nie są uwidocznione na żadnej mapie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem niniejszego postępowania jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy A. z dnia [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia wniosku o przywrócenie stanu wody na gruncie.
Materialnoprawną podstawę powyższego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 239 poz. 2019 z późn. zm.). Stosownie do ich treści właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli natomiast spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, właściwy organ może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.
Jak wynika z cytowanych przepisów podstawowym obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę zmianę stosunków wodnych na działce nr 328/4 było ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki w postaci zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Obowiązek ten wynika również z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa), przy czym wynik tej oceny powinien znajdować odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 kpa). Tymczasem analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz zgromadzonego materiału dowodowego daje podstawy do twierdzenia, iż powyższy obowiązek nie został należycie wypełniony przez organy obu instancji. Uchybienie powyższym przepisom spowodowało zatem konieczność uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Po pierwsze, należy podkreślić, że uzasadnienia decyzji obu instancji w znacznym stopniu skoncentrowane są na naturalnym ukształtowaniu terenów spornych działek. Organy administracji przyjęły, że teren, na którym położone są przedmiotowe działki charakteryzuje się spadkami w kierunku od ul. B do ul. C, co oznacza, że spływ wód powierzchniowych następuje na niżej położone tereny na zaplecza tych działek zgodnie z ukształtowaniem terenu. Według organów ukształtowanie terenu wpływa również na spływ wód z istniejącego stawu, który jest stawem przepływowym, na tereny niżej położone, czyli zaplecze działki U. D., a dalej na następne działki. Warto jednak zauważyć, iż wpływ ukształtowania terenu na stan wód na działce U. D. został wywiedziony na podstawie wyników "Analizy graficznej stanu wód powierzchniowych w rejonie ulic A, B i C w B., gm. A.". Do znajdującej się w aktach administracyjnych analizy graficznej dołączona została kopia mapy sytuacyjno – wysokościowej. Na mapie tej zaznaczone zostały m.in. warstwice wysokościowe oraz kierunki spadku terenu, jednak w żaden sposób nie określono aktualności tej mapy. Brak możliwości stwierdzenia okresu, na jaki mapa wysokościowa została sporządzona uniemożliwia uznanie analizy graficznej sporządzonej na jej podstawie za wiarygodny materiał dowodowy. Wobec braku jednoznacznego stwierdzenia, że M. P. nie dokonał podwyższenia wysokości części działki, nie sposób przyjąć, że mapa obrazuje naturalne ukształtowanie terenu. Wyjaśnienia bowiem wymaga, iż zarzucając M. P. zmiany stosunków wodnych na gruncie, U. D. w piśmie w 7 września 2010 r. wskazywała, że ziemia wraz z tłuczniem, którą podwyższono brzegi stawu została nawieziona "przed ok. trzema laty", a więc w roku 2007. Bez odpowiedzi pozostaje natomiast pytanie, czy mapa sytuacyjno – wysokościowa może wskazywać wartości, które uwzględniają ewentualne dokonane naniesienia.
Po drugie, decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o protokoły oględzin przeprowadzonych w dniach 23 lutego 2011 r. i 15 kwietnia 2011 r. Organ II instancji dysponował natomiast dodatkowo protokołem oględzin przeprowadzonych w dniu 30 września 2011 r. Niestety sam fakt, iż w trakcie całego postępowania administracyjnego zostały przeprowadzone trzykrotne oględziny spornych działek należących do M. P. i U. D. nie pozwala na odstąpienie od poglądu, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób niedostateczny. Oględziny te, a właściwie ich ujęte w formie protokołów wyniki, nie pozwalają bowiem, w ocenie Sądu, na jednoznaczne wyjaśnienie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. Analiza protokołów oględzin uprawnia do twierdzenia, że zawierają one bądź to spostrzeżenia, bądź oświadczenia stron, które pozostają ze sobą w sprzeczności. I tak, w protokole z oględzin z dnia 23 lutego 2011 r. stwierdzono, że M. P. wywyższył teren zaplecza swojej działki poprzez nawiezienie ziemi, w wyniku nawiezienia ziemi nastąpiło również podniesienie i uregulowanie brzegów istniejącego stawu, a brak lewej skarpy powoduje odpływ wody wyłącznie w kierunku działki U. D.. Natomiast w protokole z oględzin z dnia 15 kwietnia 2011 r. stwierdzono m.in., że nie były prowadzone żadne roboty ziemne związane z regulacją brzegów istniejącego stawu że teren działki został wyrównany ziemią wymieszaną z tłuczniem do poziomu brzegu stawu bez ingerencji w jego wysokość. Z kolei w protokole z oględzin przeprowadzonych w dniu 30 września 2011 r. kwestia ewentualnego nawiezienia ziemi i podniesienia terenu działki nr 328/4 została nierozstrzygnięta, gdyż zaprotokołowano jedynie oświadczenie U. D., że 4 lata temu na działkę został nawieziony gruz z rozbiórki torów kolejowych i oświadczenie M. P., że nie nawiózł ziemi. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że mimo trzykrotnych oględzin działki nr 328/4 kwestia ewentualnego prowadzenia przez jego właściciela działań związanych w podwyższeniem terenu działki i wpływem tego podwyższenia na stosunki wodne na nieruchomościach sąsiednich nie została wyjaśniona. Ponadto na uwagę zasługuje fakt, iż organy obu instancji przyjęły w ślad za wyjaśnieniami M. P., że nie nawoził on ziemi na działkę, opierając się na tym, że zalegająca na działce ziemia pochodzi z wykopów pod drenaż rozsączający. Tymczasem, jak wskazano wcześniej, zarzuty U. D. dotyczyły okresu znacznie wcześniejszego niż data prowadzonych przy drenażu robót ziemnych. Wątpliwości co do działań dokonywanych przez właściciela działki nr 328/4 w latach wcześniejszych, na co wyraźnie wskazywała skarżąca, nie stały się jednak przedmiotem zainteresowania organów administracji.
Nie można ponadto tracić z pola widzenia i tego, że w toku postępowania skarżąca zwracała uwagę na fakt, iż przed podwyższeniem terenu przez M. P. jej działka była jedynie zawilgocona, a obecnie jest podmokła (zalana). Wobec tego, że kwestia zmiany stosunków wodnych na działce nr 328/4 nie została wyjaśniona, Sąd nie mógł dać wiary twierdzeniom organu, iż zalewanie jest wynikiem wyłącznie wzmożonego napływu wód z istniejącego cieku wodnego, zwłaszcza, że teza ta nie została poparta żadnymi dowodami.
Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 10 § 1 kpa, co nabiera szczególnego znaczenia wobec faktu, że w toku postępowania istniała znacząca różnica stanowisk stron, a organ nie był w stanie ustalić okoliczności faktycznych w sposób niebudzący wątpliwości. W szczególności nie może zostać uznane za prawidłowe zawiadomienie przez organ I instancji o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym (pismo z dnia 11 marca 2011 r.), a następnie przeprowadzanie kolejnych czynności dowodowych (kolejne oględziny z dnia 15 kwietnia 2011 r.). Na tle okoliczności rozpoznawanej sprawy uchybienie to należy traktować jako takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro twierdzenia zawarte w protokole z oględzin przeprowadzonych na wniosek M. P. w dniu 15 kwietnia 2011 r. różnią się diametralnie od ustaleń z oględzin z dnia 23 lutego 2011 r. i stały się podstawą wydania rozstrzygnięcia w sprawie.
Reasumując, w ocenie tut. Sądu organy orzekające w sprawie nie ustaliły, czy M. P. dokonał zmiany stosunków wodnych na własnym gruncie, a w konsekwencji, czy zmiany te miały negatywny wpływ na nieruchomość sąsiednią. Organy nie dysponowały w konsekwencji materiałem dowodowym, który stanowiłby podstawę do wydania decyzji w oparciu o art. 29 ustawy Prawo wodne. Stwierdzone w tym zakresie uchybienia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, jako mające istotny wpływ na wynik sprawy, musiały doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji ustalą, czy na działce nr 328/4 były podejmowane działania, które doprowadziły do zmian na gruncie, które z kolei spowodowały zmiany stanu wody na tymże gruncie w taki sposób, że nastąpiło to ze szkodą dla gruntu sąsiedniego. Jeżeli z uwagi na specyfikę naturalnego ukształtowania terenu samodzielne poczynienie niebudzących wątpliwości ustaleń przez organy administracji okaże się niewystarczające, organy te rozważą potrzebę przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – p.p.s.a.), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania, na mocy art. 200 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 2. Z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji bezprzedmiotowe stało się orzekanie w trybie art. 152 p.p.s.a. w sprawie jej wykonania.
a.tp.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło