II SA/Łd 1219/12

PostanowienieWSA w Łodzi2013-01-21

Skład orzekający: Agnieszka Grosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) powinien zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie ujawnił wszystkich dochodów małżonka i był w stanie jednorazowo spłacić znaczący kredyt?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. Niewykazanie dochodów żony oraz jednorazowa spłata kredytu w kwocie przewyższającej koszty postępowania podważa wiarygodność oświadczenia o stanie majątkowym i zdolność do ponoszenia kosztów.
Stan faktyczny
H.T. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wnioskodawca początkowo oświadczył, że jego żona nie pracuje i nie pobiera świadczeń. Po wezwaniu do uzupełnienia, żona oświadczyła, że pobiera emeryturę i posiada samochód. Wnioskodawca zadeklarował również jednorazową spłatę kredytu.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Agnieszka Grosińska po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H.T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H.T., M.T. i G.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji postanawia odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy. AG II SA/Łd 1219/12 U z a s a d n i e n i e H.T. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi H.T., M.T. i G.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. Małżonkowie utrzymują się z emerytury skarżącego w kwocie 1420 zł, posiadają mieszkanie o powierzchni 34 mkw. i gospodarstwo rolne o powierzchni 0,75 ha. W uzasadnieniu strona podała, że koszty leczenia kształtują się na poziomie 400 zł, opłaty za media i opał to wydatek rzędu 500 zł miesięcznie. Skarżący wskazał, że jest inwalidą, a każdy wyjazd do lekarza to wydatek, ponieważ musi wynająć pojazd. Skarżący oświadczył, że żona nie pracuje i nie posiada żadnych świadczeń emerytalnych. Skarżący oświadczył również, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. W wykonaniu zarządzenia z dnia 3 stycznia 2013 r. skarżący został wezwany do wyjaśnienia, czy żona skarżącego – M. pobiera emeryturę czy też jest osobą bezrobotną, do nadesłania informacji o składnikach majątku i wyciągu z rachunku bankowego za ostatnie 3 miesiące. Odpowiedź na wezwanie udzielona została przez M..T., która w piśmie z dnia 13 stycznia 2013 r. oświadczyła, że posiada samochód, który kupiła za majątek po rodzicach, pobiera emeryturę w wysokości 1080 zł, spłaca kredyt. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej p.p.s.a., wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie przez nią, że występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie skarżącego leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Jest to instytucja wyjątkowa, której celem jest umożliwienie dostępu do sądu osobom, które rzeczywiście nie mogą pokryć kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek dla utrzymania koniecznego należy rozumieć pozbawienie środków na pokrycie najbardziej podstawowych potrzeb, a więc kosztów wyżywienia, ubrania i zamieszkania. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że wniosek skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zauważyć, że w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wyraźnie stwierdził, że jego żona M. nie pobiera świadczeń emerytalnych ani nie osiąga żadnych innych dochodów. Tymczasem z nadesłanego przez M.T. pisma z dnia 13 stycznia 2013 r. wynika, że uzyskuje ona emeryturę w wysokości 1080 zł. Ponadto z nadesłanych dokumentów wynika, że H.T. posiadał kredyt, którego jednorazową spłatę zadeklarował na dzień 11 stycznia 2013 r. Wysokość spłaty to kwota 6184,44 zł. W ocenie Referendarza sądowego dochody osiągane przez małżonków pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym w zestawieniu z faktem, że wnioskodawca zadeklarował jednorazową spłatę zaciągniętego kredytu w kwocie 6184,44 zł dają podstawy do twierdzenia, że skarżący jest w stanie wygospodarować środki na pokrycie udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w tym udziału pełnomocnika z wyboru. Sama okoliczność spłacenia przez skarżącego kredytu nie przesądza o braku możliwości poniesienia kosztów postępowania. Co więcej, podkreślenia wymaga, że spłacie tej w żaden sposób nie można przyznać pierwszeństwa przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się już stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., I OZ 83/06). Reasumując, okoliczność nieujawnienia, w złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu, dochodów pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym żony podważa wiarygodność oświadczeni wnioskodawcy. Ponadto, nie można tracić z pola widzenia faktu, że skarżący był w stanie jednorazowo spłacić zaciągnięty kredyt (o wartości przewyższającej koszty udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym) już po dacie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, a więc w czasie, kiedy powinien liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów postępowania i zabezpieczyć środki na ten cel. Powyższe powoduje, że wniosek skarżącego nie podlega uwzględnieniu. Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. AG .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło