II SA/Łd 1234/03

WyrokWSA w Łodzi2004-07-20

Skład orzekający: Grzegorz Szkudlarek, Ewa Markiewicz, Arkadiusz Blewązka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę, jeśli roboty budowlane zostały już zakończone i obiekty są użytkowane?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę, gdy roboty budowlane zostały już zakończone i obiekty są użytkowane, ponieważ postępowanie staje się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, co uniemożliwia merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., organ musi wydać decyzję o umorzeniu postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę parkingu strzeżonego wraz z infrastrukturą towarzyszącą. Po uchyleniu pierwotnej decyzji przez NSA i Wojewodę, Starosta umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu zakończenia budowy. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący J.M. zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i prawa budowlanego, twierdząc, że postępowanie nie powinno zostać umorzone, a organy nie zastosowały się do wytycznych NSA. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 lipca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek, Sędziowie : Sędzia NSA Ewa Markiewicz, p.o. Sędziego WSA Arkadiusz Blewązka (spr.), Protokolant: sekretarz sądowy Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi J.M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę. - Decyzją Nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania J.M. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] Nr [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielającej pozwolenia na budowę, w Z. przy ul. A, na terenie działek o numerach 55/1 i 56/1, stanowiących własność A.D., parkingu strzeżonego na 85 stanowisk wraz z wjazdem od ulicy A, kioskiem warzywno – owocowym, kioskiem obsługi parkingu i wc ekologicznym, utrzymał w mocy w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż decyzją Nr [...] z dnia [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w Z. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Panu A.D. pozwolenia na budowę parkingu strzeżonego na 85 stanowisk wraz z wjazdem z ulicy A, kiosku dla obsługi parkingu, kiosku warzywno – owocowego z wiatą oraz ekologicznego wc, do realizacji w Z. przy ulicy A. W wyniku odwołania J.M. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Z tą decyzją nie zgodził się J.M., który w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniósł o jej uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 21 stycznia 2003 roku wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Łd 608/99 uchylił wyżej wymienioną decyzję Wojewody [...]. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą A.D. pozwolenia na budowę i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W następstwie rozpoznania sprawy przez Starostę Powiatu [...], po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego, a także w wyniku ponownego postępowania wyjaśniającego organ ten decyzją z dnia [...], Nr [...] orzekł o umorzeniu postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, uznając, że postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na przedmiotową budowę jest bezprzedmiotowe, bowiem inwestycja objęta pozwoleniem na budowę została zakończona. Od powyższej decyzji J.M. złożył odwołanie do Wojewody [...], wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 105 par. l k.p.a. poprzez nieprawidłową wykładnię pojęcia "bezprzedmiotowość" postępowania, 2) art. 6, 7 i 8 k.p.a. wskutek umorzenia postępowania, pomimo wyraźnego nakazu Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewody [...] ponownego rozpoznania sprawy, 3) art. 5 prawa budowlanego, wskutek nieuwzględnienia uzasadnionej ochrony interesów osób trzecich. Rozpoznając wniesione odwołanie oraz analizując akta sprawy Wojewoda [...] stwierdził, iż postępowanie wszczęte przez organ I instancji na skutek wniosku inwestora z dnia 28 grudnia 1998 roku o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowego parkingu strzeżonego wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach o numerach 55/1 i 56/1 w Z. jest bezprzedmiotowe, gdyż dotyczy robót budowlanych już wykonanych. Zgodnie ze stanowiskiem doktryny i przyjętą linią orzecznictwa, z bezprzedmiotowością będziemy mieli do czynienia między innymi wtedy gdy roboty budowlane zostały wykonane, a postępowanie toczy się w sprawie pozwolenia na budowę (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1993 roku w sprawie sygn. akt II ARN 2/93). Taka właśnie sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie. Przepis art. 105 par. l k.p.a. stanowi: "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania". Ustalenie istnienia przesłanki "bezprzedmiotowości" stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji przez jego umorzenie. Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej organ odwoławczy wskazał, iż są one niezasadne. Skoro w sprawie brak jest jednego z elementów materialnego stosunku prawnego, to nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do jej istoty. Ponadto organ I instancji umarzając postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę parkingu strzeżonego nie spowodował uciążliwości dla skarżącego poprzez naruszenie jego interesu jako osoby trzeciej, nie został bowiem naruszony żaden przepis prawa budowlanego. Odnosząc się do kwestii użytkowania przedmiotowego parkingu przez inwestora bez pozwolenia na jego użytkowanie i w sprzeczności z decyzją (gdyż inwestor użytkuje 145 miejsc parkingowych, a nie 85 jak ustalała decyzja o pozwoleniu na budowę) organ odwoławczy podniósł, że kwestia ta przypisana jest do właściwości organów nadzoru budowlanego, bowiem na skutek reformy administracyjnej kraju wprowadzonej ustawą z dnia 24 lipca 1998 roku (Dz. U. z 1998 roku Nr 106, poz. 668) rozdzielono kompetencje z zakresu prawa budowlanego pomiędzy organy nadzoru budowlanego i organy administracji architektoniczno – budowlanej. Zgodnie z art. 83 ust 1 Prawa budowlanego do podstawowych obowiązków organów nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego. Wobec powyższego postępowanie w przedmiocie użytkowania powyższego obiektu budowlanego, jako nie objęte zaskarżoną decyzją, nie podlega badaniu w niniejszym postępowaniu. Powyższa decyzja Wojewody [...] została w dniu 5 sierpnia 2003 roku w całości zaskarżona przez J.M. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi. Skarżący decyzji tej zarzucił: 1) naruszenie art. 105 par. l k.p.a. poprzez nieprawidłową wykładnię pojęcia bezprzedmiotowości postępowania, co doprowadziło w konsekwencji do umorzenia postępowania, mimo braku przesłanek umorzenia, 2) naruszenie art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania w sytuacji wyraźnego nakazu NSA ponownego rozpoznania sprawy , co jest nie do pogodzenia z konstytucyjną zasadą państwa prawa znajdującą odzwierciedlenie w powołanych przepisach, 3) naruszenie art. 5 prawo budowlanego poprzez nieuwzględnienie uzasadnionej ochrony interesów osób trzecich. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Wojewody [...] kosztów postępowania. W uzasadnieniu wniesionej skargi J.M. podniósł, iż wyrokiem z dnia 21 stycznia 2003 roku w sprawie II SA/Łd 608/99 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] w sprawie pozwolenia na budowę i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania podnosząc naruszenie w toku postępowania szeregu przepisów prawa administracyjnego .Zgodnie z powołanym wyrokiem Wojewoda [...] uchylił decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] zatwierdzającą projekt budowlany i wydającą pozwolenie na budowę oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Staroście Powiatowemu w [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podkreślił, że wobec treści wyroku NSA z dnia 21 stycznia 2003 roku istnieje konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy zgodnie z wytycznymi NSA. Wojewoda podkreślił również, że zachodzi rozbieżność pomiędzy decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...], a decyzją o pozwoleniu na budowę, co powinno spowodować dokonanie przez wnioskodawcę korekty wniosku o pozwolenie na budowę w postępowaniu przed organem I instancji, stosownie do treści decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zdaniem skarżącego Starosta Powiatowy w [...], jako organ I instancji, nie zastosował się zarówno do orzeczenia Wojewody [...] jak i wyroku NSA rażąco naruszając konstytucyjne zasady państwa prawa wyrażone w art. 6, 7 i 8 k.p.a.. Starosta Powiatowy przeprowadził ograniczone postępowanie dowodowe, w toku którego doszło do naruszenia przepisów proceduralnych gdyż skarżącemu uniemożliwiono wzięcie udziału w wizji lokalnej (brak zawiadomienia o terminie ), nie zapoznano z zebranym materiałem dowodowym w sprawie i uniemożliwiono zajęcie stanowiska w tym przedmiocie. W toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji nie ustosunkowano się do żadnej z wytycznych NSA czym po raz kolejny organ ten naruszył art. 5 prawa budowlanego poprzez nieuwzględnienie uzasadnionej ochrony interesów osób trzecich, w szczególności nie ustosunkowano się do kwestii dostępu do drogi publicznej. W konsekwencji organ I instancji umorzył postępowanie stwierdzając, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe wobec faktu zrealizowania inwestycji. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji do Wojewody [...] jednakże organ ten odwołanie oddalił podzielając stanowisko Starosty Powiatowego. W ten sposób decyzja Wojewody również narusza powołane wyżej przepisy postępowania art. 6, 7 i 8 k.p.a., gdyż postępowanie zostało umorzone wbrew wyraźnym wytycznym NSA i w braku podstaw do umorzenia postępowania. Skarżący podniósł, iż decyzja Wojewody [...] jest całkowicie nietrafna, bowiem przepis art. 105 par. l k.p.a. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Powołanie się na powyższy przepis dowodzi błędnej wykładni pojęcia bezprzedmiotowości postępowania. Nadto Wojewoda powołał się na orzeczenie sądowe, które dotyczy zupełnie innego stanu faktycznego, a mianowicie sytuacji gdy osoba ubiegająca się o wydanie pozwolenia na budowę wcześniej bez wymaganego zezwolenia wybudowała określone obiekty i stara się post factum zalegalizować wzniesione obiekty uzyskując pozwolenie na budowę. Zdaniem skarżącego takie postępowanie, wobec wcześniejszego wybudowania obiektów bez wymaganej decyzji powinno być umorzone jako bezprzedmiotowe, a wobec strony powinno być wszczęte postępowanie w trybie art. 48 prawa budowlanego, czyli w celu usunięcia samowoli budowlanej. W niniejszej sprawie nie można jednak mówić o samowoli budowlanej gdyż inwestor działał na podstawie decyzji, która następnie została uchylona. W wyniku uchylenia decyzji przez NSA, a następnie przez Wojewodę przedmiotowa inwestycja została pozbawiona podstawy prawnej w postaci decyzji. Stała się zatem z woli organów samowolą budowlaną. Skarżący dalej wywodzi, iż takie stanowisko jest jednak nietrafne. Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę powinno spowodować, zgodnie z wytycznymi NSA, podjęcie postępowania w celu oceny zgodności z przepisami wykonanych robót. Takie stanowisko można znaleźć między innymi w wyroku NSA z dnia 15 kwietnia 1998 roku w sprawie sygn. akt IV SAB 167/97 (opublikowanym w Lex Nr 43363). Jeżeli okaże się , że wykonane roboty budowlane naruszają obowiązujące przepisy organ budowlany może posłużyć się środkami przewidzianymi w art. 51 pr. budowlanego, to jest nakazać wykonanie określonych prac w celu dostosowania wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, może też nakazać rozbiórkę części robót. Zgodne jest natomiast stanowisko NSA, że w przypadku uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę po wykonaniu całości lub części robót, nie ma wprost zastosowania art. 48 pr. budowlanego dotyczący samowoli budowlanej. W tej sytuacji konieczne jest przeprowadzenie stosownego postępowania, gdyż w przeciwnym razie wobec uchylenia decyzji należałoby rozpocząć wobec inwestora procedurę nakazująca usunięcie samowoli budowlanej. Właściwym do przeprowadzenia postępowania w sprawie jest nadal, wbrew stanowisku Wojewody, organ administracji architektoniczno – budowlanej, a nie organ nadzoru budowlanego. Nie chodzi bowiem o ocenę czy kontrolę użytkowania obiektu tylko o postępowanie w sprawie czy pozwolenie na budowę było zgodne z prawem a co za tym idzie czy wykonane prace są zgodne z prawem. Kontrola użytkowania obiektu dotyczy tylko tych obiektów, które zostały wybudowane na podstawie prawomocnych i nie uchylonych przez żaden organ pozwoleń na budowę. W tych okolicznościach ustalenie przez organ I instancji, że postępowanie administracyjne stało się bezprzedmiotowe oznacza całkowicie błędną wykładnię pojęcia bezprzedmiotowości postępowania jako przesłanki umorzenia postępowania administracyjnego. Postępowanie może zostać uznane za bezprzedmiotowe gdy wydanie decyzji staje się niepotrzebne gdyż np.: wnioskodawca cofnął wniosek, nastąpiła zmiana przepisów prawnych, czyli brak było podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia lub brak podstaw do rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego lub też jak podano wyżej w sprawach z zakresu prawa budowlanego strona wniosła o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę chcąc zalegalizować wykonaną wcześniej samowolę budowlaną. Żadna z opisanych sytuacji nie zachodzi w sprawie niniejszej dlatego postępowanie w sprawie nie może być umorzone. Konkludując skarżący podnosi, iż w sprawie powinno być przeprowadzone postępowanie zgodnie z wytycznymi NSA zawartymi w wyroku z dnia 21 stycznia 2003 roku oraz wytycznymi zawartymi w decyzji Wojewody z dnia [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Postępowanie w niniejszej sprawie, pomimo wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi, nie zostało przez ten Sąd zakończone przed dniem 1 stycznia 2004 roku, a zatem sprawa ta podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. (art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.)). Zgodnie z treścią art. 3 par. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w skrócie: p.s.a.) (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych w skardze uchybień, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.s.a.). Przepis art. 105 par. 1 k.p.a., którego niewłaściwą wykładnię i zastosowanie zarzuca skarżący organom administracji publicznej ma następujące brzmienie: "gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania". Kwestia bezprzedmiotowości postępowania doczekała się w orzecznictwie sądowym jednolitego stanowiska, wedle którego bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje, że nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.(vide: wyrok NSA z dnia 10 czerwca 1998 roku w sprawie IV SA 1225/96, LEX nr 43250, wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 roku w sprawie III SA 2225/01, Biul. Skarb. 2003/6/25, wyrok NSA z dnia 18 maja 1998 roku w sprawie II SA 76/98, LEX nr 43176). Identyczne stanowisko zajmuje doktyna (vide M.Wolanin "Bezprzedmiotowość a bezzasadność roszczenia o zwrot nieruchomości wywłaszczonej", PS 2000/7 – 8/18, t.2). Postępowanie administracyjne ze swej istoty zmierza do merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w kwestii indywidualnych praw i obowiązków strony. Jednakże nie w każdym wypadku owe merytoryczne rozpoznanie sprawy jest możliwe. Okolicznością, która uniemożliwia takie rozstrzygnięcie jest stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania. W każdej takiej sytuacji organ administracji jest zobowiązany do umorzenia postępowania w trybie art. 105 par. 1 k.p.c.. Kwestia umorzenia postępowania nie jest pozostawiona organowi administracyjnemu do uznania, gdyż przepis art. 105 par. 1 k.p.a. nakłada na organ bezwzględny obowiązek wydania takiej decyzji ilekroć stwierdzi bezprzedmiotowość postępowania (vide: wyrok NSA z dnia 14 maja 1998 roku w sprawie I SA/Kr 1141/97, LEX nr 33605). Nie mniej ważną przesłanką nakazującą organowi umorzenie postępowania z powodu bezprzedmiotowości jest stwierdzenie przez organ "jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowości", czyli każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Przy czym stwierdzenie przez organ owej bezprzedmiotowości może nastąpić na różnym etapie postępowania administracyjnego. Podobnie na różnym etapie postępowania owa bezprzedmiotowość może w sprawie powstać. Z punktu widzenia przepisu art. 105 par. 1 k.p.a. bez znaczenia jest czy owa bezprzedmiotowość miała charakter pierwotny, a więc istniała już w momencie wszczynania postępowania czy też pojawiła się dopiero w jego trakcie w następstwie zmiany okoliczności o charakterze podmiotowym bądź przedmiotowym (vide: wyrok NSA z dnia 14 maja 1998 roku w sprawie I SA/Kr 1141/97, LEX nr 33605, wyrok NSA z dnia 21 stycznia 1999 roku w sprawie SA/Sz 1029/97, LEX nr 36139). Przechodząc od owych ogólnych rozważań na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż umorzone zostało postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Przyczyną umorzenia była bezprzedmiotowość postępowania wywołana zakończeniem robót budowlanych i przystąpieniem przez inwestora do użytkowania obiektów budowlanych. Nie może budzić wątpliwości, iż postępowanie prowadzone przez organy architektoniczno – budowlane miało doprowadzić do rozstrzygnięcia kwestii praw i obowiązków uczestników procesu inwestycyjnego, w szczególności rozstrzygnięcia czy inwestor ma prawo do budowy parkingu wraz z towarzyszącymi obiektami. W toku prowadzonego postępowania uchylona została przez organ odwoławczy decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę parkingu wraz z obiektami towarzyszącymi, zaś organ I instancji prowadząc po raz wtóry postępowanie ustalił, iż inwestycja, której dotyczy postępowanie jest już zrealizowana i co więcej użytkowana przez inwestora. Skoro więc inwestycja została już zrealizowana to zasadnie organy przyjęły, iż zbędne, a więc bezprzedmiotowe jest rozstrzyganie kwestii czy inwestor ma prawo przedmiotową inwestycję zrealizować. Powyższe zagadnienie było w orzecznictwie przedmiotem analizy i nie budzi wątpliwości, iż decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Realizacja robót budowlanych przez inwestora przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę powoduje bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę. Teza powyższa powstała pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) i pozostała aktualna również na gruncie obowiązującej obecnie ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U z 2003 roku Nr 207, poz. 2016) (vide: wyrok NSA z dnia 15 listopada 2000 roku w sprawie IV SA 1164/98, LEX nr 53387, wyrok NSA z dnia 1 kwietnia 1999 roku w sprawie IV S.A. 640/97, LEX nr 47219, wyrok NSA z dnia 22 lipca 1998 roku w sprawie IV SA 1454/96, LEX nr 45731). Powyższe argumenty pozwalają przyjąć, iż nie ma racji skarżący zarzucając organom administracji niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 105 par. 1 k.p.a. i błędną interpretację pojęcia "bezprzedmiotowości postępowania". Podobnie chybiony jest zarzut skargi dotyczący zaniechania wykonania przez organy administracji wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2003 roku. W świetle tego co zostało powyżej powiedziane bezprzedmiotowość postępowania wyprzedza możliwość merytorycznego rozpoznania sprawy, a zatem stwierdzenie występowania owej okoliczności w sprawie czyni wręcz niedopuszczalnym dalsze prowadzenie postępowania w celu rozpoznania istoty sprawy (vide: wyrok NSA z dnia 18 maja 1998 roku w sprawie II SA 76/98, LEX nr 43176). Zaniechanie wykonania przez organ wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku sądu nastąpiło jako skutek stwierdzenia zmiany okoliczności sprawy. Zakończenie realizacji inwestycji i przystąpienie do jej użytkowania to okoliczność na tyle istotna, że czyniła nieaktualnymi wskazania sądu jak i organu odwoławczego co do dalszego toku postępowania. Skoro wskazania te straciły swą aktualność, to domaganie się od organu aby mimo wszystko wykonał je, nie tylko nie znajduje oparcia w prawie, ale jest zwyczajnie nielogiczne. Skarżący nie wskazał w czym konkretnie upatruje naruszenia interesu osób trzecich w wydaniu zaskarżonej decyzji. Sąd natomiast nie dopatrzył się aby decyzja umarzająca postępowanie wobec jego bezprzedmiotowości naruszała art. 5 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U z 2003 roku Nr 207, poz. 2016). Jak się wydaje skarżący domagając się od organu dalszego prowadzenia postępowania myli pojęcia z zakresu prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi znajduje się następujący zapis: "Nie chodzi bowiem o ocenę czy kontrolę użytkowania obiektu tylko o postępowanie w sprawie czy pozwolenie na budowę było zgodne z prawem a co za tym idzie czy wykonane prace są zgodne z prawem". Prawdą jest, iż na obecnym etapie postępowania nie może chodzić o kwestie związane z użytkowaniem obiektu, a co najwyżej o ustalenie czy wykonane prace budowlane są zgodne z prawem. W tym zakresie jednak wyłączona jest kognicja organów architektoniczno – budowlanych na rzecz organów nadzoru budowlanego (art. 83 ust. 1 ustawy 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, Dz. U z 2003 roku Nr 207, poz. 2016). Postępowanie takie póki co nie toczyło się i tym samym nie może być przedmiotem analizy sadu. Natomiast bezzasadne jest domaganie się przez skarżącego dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego celem zbadania "czy pozwolenie na budowę było zgodne z prawem". Skarżący nie może nie wiedzieć, iż w obrocie prawnym nie funkcjonuje jakakolwiek decyzja zatwierdzająca projekt i udzielająca inwestorowi pozwolenia na budowę, a skoro tak, to nie jest zrozumiałe, legalność jakiego pozwolenia na budowę zamierza badać w toku dalej prowadzonego postępowania. W toku postępowania organ administracji dopuścił się, podniesionego w skardze, naruszenia przepisów postępowania, bowiem nie poinformował skarżącego o terminie przeprowadzonych oględzinach inwestycji. W następstwie owego zaniechania organu, skarżący nie wziął w tych czynnościach udziału. Skutkiem owych oględzin było stwierdzenie zakończenia przez inwestora procesu inwestycyjnego i przystąpienie do użytkowania obiektów budowlanych. Mając na uwadze, iż ustalenia poczynione przez organ w czasie oględzin są bezsporne i strony postępowania, a w tym skarżący, nie kwestionują faktu zakończenia prac budowlanych i przystąpienia przez inwestora do eksploatacji obiektu parkingu wraz z budynkami towarzyszącymi należy podnieść, iż powyższe uchybienie przepisów postępowania nie mogło mieć i nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Tym samym nie może ono prowadzić do wzruszenia zaskarżonej decyzji (art 145 par. 1 "c" p.s.a.). W tym stanie rzeczy uznając prawidłowość działań organów administracji skargę należało oddalić (art. 151 p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło