II SA/Łd 1253/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie: NSA Irena Krzemieniewska (spr.), WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2004 r. przy udziale - - - - - sprawy ze skargi A.F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty za czynności nadzoru sanitarnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] Nr [...], 2/ zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz skarżącej A.F. kwotę 22,10 (dwadzieścia dwa 10/100) złote tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3/orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku Decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. działając na podstawie art. 36 ust. l i 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90 poz. 577 z późń. zm.) - obciążył skarżącą A.F. opłatą w wysokości 552,01 zł za badanie wyprodukowanych lodów przeprowadzone w Zakładzie Gastronomicznym A w P. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że za badania oraz inne czynności wykonywane przez organy PIS w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego w wyniku których stwierdzono naruszenie wymagań higieniczno-zdrowotnych pobiera się opłatę w wysokości kosztów ich wykonania. Wysokość opłat ustalono w oparciu o bezpośrednie i pośrednie koszty ich wykonania zgodnie z Zarządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 lipca 1992 r. w sprawie zasad ustalania wysokości opłat za badania i inne wykonywane czynności przez organy PIS (M.P 27 poz. 192). W odwołaniu od przedmiotowej decyzji skarżąca dowodziła, że produkcję lodów z automatu do bezpośredniej produkcji prowadziła w wymaganych warunkach sanitarnych. W uzasadnieniu podniosła , iż organ stwierdził fakt niespełnienia wymogów sanitarnych produktu posługując się normami określonymi dla koncentratu lodów w proszku. Wskazała także, iż przy produkcji stosowała się do wymagań wynikających z normy PN-A-9401 z 1996 r., zaś wymieniona w orzeczeniu analizy mikrobiologicznej ilość bakterii coli nie przekraczała dopuszczalnych przepisami norm. Ponadto podniosła, że w dniu 12 czerwca 2002 r. przeprowadzono produkcję lodów pod nadzorem pracowników WSSE począwszy od dezynfekcji i mycia automatu, po pobranie do badań próbek gotowych lodów. Nie stwierdzono wówczas żadnych rażących uchybień sanitarnych mogących mieć wpływ na jakość wyprodukowanych lodów. Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. działając na podstawie art. 138 § 1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . W uzasadnieniu organ podał, że w wyniku badań próbki lodów pobranej w dniu 23 maja 2002 r. stwierdzono obecność bakterii z grupy coli w 0,1 ml, co nie odpowiada wymaganiom podanym w obowiązującym Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27.12.2002 r. w sprawie wykazu dopuszczalnych ilości substancji dodatkowych i innych substancji obcych dodawanych do środków spożywczych lub używek, a także zanieczyszczeń, które mogą znajdować się w środkach spożywczych lub używkach (Dz. U. z 2001 r Nr 9. poz. 72 ze zm.). Badania przeprowadzono zgodnie z obowiązującymi normami metodycznymi, które podają sposób postępowania z próbką od momentu pobrania aż do odczytania wyników badania. Są to normy PN-A-86034/02, PN-A-86034/03, PN-A-86034/04, PN-A-86034/08, PN-A-86034/11, PN-A-86034/13. W związku z tym stwierdzono, że wprowadzono do obrotu produkt o niewłaściwej jakości zdrowotnej i dlatego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uznał za słuszne obciążenie skarżącej obowiązkiem zwrotu kosztów badania lodów z uwagi na przekroczenie normy określonej w poz. 7 tabeli 14 załącznika Nr 4 do w/w Rozporządzenia. Ponadto podkreślono, iż uwagi dotyczące kontroli sanitarnej w dniu 12.06.2002 r. nie mogą być uznane, bowiem odnoszą się do innego badania wykonanego później niż zaskarżona decyzja, a więc nie mają znaczenia dla tego postępowania. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ w Łodzi A.F. powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu organ odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego zastosowania niewłaściwej podstawy prawnej - przytoczonej przy wyniku badań laboratoryjnych z dnia [...], znak: [...] - stwierdził, że wymagania dotyczące koncentratu lodów w proszku określone w poz. 7 części 14 zał. Nr 4 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2000 roku w sprawie wykazu dopuszczalnych ilości substancji dodatkowych i innych substancji obcych dodawanych do środków spożywczych lub używek, a także zanieczyszczeń, które mogą znajdować się w środkach spożywczych lub używkach (Dz. U. Nr 9 poz. 72 z 2001 r.) odnoszą się także do wyrobu finalnego - lodów. Produkt finalny na skutek zaniedbań higieniczno - sanitarnych w trakcie produkcji został zakażony bakteriami z grupy coli w zakładzie skarżącej. W związku z powyższym organ uznał, że skarżąca sprzedawała lody o niewłaściwej jakości zdrowotnej i zgodnie z art. 36 ust. l ustawy z dnia 14.03.1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 90 poz. 575 z 1998 r. ze zm.) powinna ponieść koszty badań laboratoryjnych. Ponadto organ wyjaśnił, że cytowana przez skarżącą norma PN -A -9401 z 1996 r. już nie obowiązuje. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest zasadna . Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi : a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90 poz. 577 z późń. zm.) – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych. Za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań. W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywało Zarządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 lipca 1992 r w sprawie zasad ustalania wysokości opłat za badania i inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. ( M. P. nr 27 poz.192 ) Zgodnie z § 1 tego zarządzenia opłaty za badania i inne czynności wykonywane w stacjach sanitarno-epidemiologicznych ustala się w wysokości bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania. Przepisy zarządzenia określają również co należy zaliczyć do kosztów bezpośrednich , sposób doliczenia procentowego narzutu i sposób określenia czasu pracy niezbędnego do wykonana badania lub innej czynności . Na podstawie tego zarządzenia organ obliczył opłatę w wysokości 552 zł i 1 grosz. Brak jednak w aktach administracyjnych sposobu wyliczenia tej opłaty. W sytuacji w której skarżąca kwestionowała sam fakt obciążenia jej opłatą organ winien nie tylko wyjaśnić podstawy takiego obciążenia , ale również i sposób jej wyliczenia. Nie dokonując tego organy naruszyły art. 9 i 80 kpa . Przede wszystkim jednak stwierdzić należy, iż w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej nie wykazały, że obecność bakterii z grupy coli w lodach powstała z przyczyn leżących po stronie A.F. Brak też jest dowodów przeczących twierdzeniu skarżącej, że nadmierne zakażenie bakteriami z grupy coli mógł zawierać koncentrat lodów w proszku. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2000 roku sygn. akt II SA/Gd 1087/98 (OSP 2001/9/I 32) stwierdził, że brak wykazania, że wady higieniczno-zdrowotne towaru powstały z przyczyn leżących po stronie osoby, która towary te wprowadziła do handlu detalicznego, uniemożliwia obciążenie takiej osoby na kosztami badań podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji . O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 tej ustawy . Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.