II SA/Łd 1257/10
WyrokWSA w Łodzi2011-04-14
Skład orzekający: Anna Stępień, Joanna Sekunda-Lenczewska, Czesława Nowak-Kolczyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić udzielenia bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów regulujących tę kwestię, jeśli przepis ten nie utracił jeszcze mocy obowiązującej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić udzielenia bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, powołując się wyłącznie na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją, jeśli przepis ten nie utracił jeszcze mocy obowiązującej. W okresie od ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego do upływu terminu odroczenia utraty mocy obowiązującej przepisu, przepis ten nadal obowiązuje i powinien być stosowany, a organ ma obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do udzielenia bonifikaty.Stan faktyczny
Skarżący domagali się udzielenia 90% bonifikaty od opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organ pierwszej instancji odmówił udzielenia bonifikaty, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność z Konstytucją przepisów dotyczących obligatoryjnego charakteru bonifikaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do sądu, zarzucając błędną interpretację wyroku Trybunału Konstytucyjnego i naruszenie przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Protokolant asystent sędziego Agnieszka Gortych-Ratajczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2011 roku sprawy ze skargi R. W. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia bonifikaty od ustalonej opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżących R. W. i J. W. kwotę 1564 (jeden tysiąc pięćset sześćdziesiąt cztery) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.
Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. nr 175, poz. 1459 ze zm.) w związku z art. 67 ust. 3a i art. 69 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2010r. nr 102, poz. 651 ze zm.) Burmistrz K. orzekł o:
1. przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zabudowanej nieruchomości gruntowej położonej we wsi R. przy ul. A 8, oznaczonej nr ewid. [...] o powierzchni 654 m2, posiadającej urządzoną księgę wieczystą Kw nr [...], stanowiącej własność Gminy K., a będącej w użytkowaniu wieczystym J. W. i R. W.;
2. ustaleniu opłaty za przekształcenie w wysokości 8672 zł na rzecz Gminy K., którą J. W. i R. W. zobowiązani są wnieść jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna;
3. zabezpieczeniu powyższej wierzytelności hipoteką przymusową na nieruchomości;
4. przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości z dniem, w którym decyzja stanie się ostateczna;
5. odmowie udzielenia 90 % bonifikaty od ustalonej opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
W uzasadnieniu tej decyzji organ pierwszej instancji podniósł, iż wnioskodawcy J. W. i R. W. są użytkownikami wieczystymi wskazanej nieruchomości gruntowej, zabudowanej budynkiem mieszkalnym i wykorzystywanej na cele mieszkaniowe.
Rzeczoznawca majątkowy W. P. w operacie z dnia 10 maja 2010r. ustalił wartość nieruchomości na kwotę 38.540 zł, a wartość użytkowania wieczystego na kwotę 29.868 zł. Należna opłata stanowi różnicę pomiędzy wartością nieruchomości, a wartością prawa użytkowania wieczystego i wynosi 8672 zł.
Wycena została sporządzona zgodnie z przepisami i standardami zawodowymi rzeczoznawców majątkowych. Wnioskodawcy nie wnosili o rozłożenie opłaty za przekształcenie na raty. Wnieśli natomiast o zastosowanie przy ustalaniu opłaty od przekształcenia bonifikaty w wysokości 90 % ze względu na osiągane dochody miesięczne na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekraczające przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.
Organ pierwszej instancji podniósł ponadto, iż w wyroku z dnia 26 stycznia 2010r., sygn. akt K 9/08 Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 4 ust. 8 i 9 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości jest zgodny z art. 2 Konstytucji RP. Natomiast w zakresie, w jakim art. 4 ust. 8 i 9 powyższej ustawy wskazuje, że udzielenie bonifikaty jest obowiązkiem organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wydania decyzji przekształceniowej, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.
Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego sprzeczne z Konstytucją RP jest to, że bonifikaty mają charakter obowiązkowy. Dotychczasowi właściciele nieruchomości nie mają możliwości decydowania o sposobie zarządzania swoją własnością. Ingerencja jest tym bardziej rażąca, że następuje w formie zobowiązania dotychczasowego właściciela nieruchomości do wydania decyzji administracyjnej, podczas gdy stosunek użytkowania wieczystego ma charakter cywilnoprawny i oparty jest o zasadę równości stron. Obowiązkowe udzielenie bonifikaty przy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność powoduje zmniejszenie dochodów jednostek samorządu terytorialnego, czemu nie towarzyszy ani zmniejszenie zadań samorządów, ani też jakaś forma rekompensaty lub uzyskania dodatkowych źródeł dochodów. Trybunał Konstytucyjny zdecydował się na odroczenie utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu we wskazanym w wyroku zakresie, aby dać ustawodawcy czas na przywrócenie stanu zgodności z Konstytucją RP. Zdaniem organu pierwszej instancji stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny sprzeczności z Konstytucją art. 4 ust. 8 i 9 wskazanej ustawy uzasadnia odmowę udzielenia wnioskodawcą bonifikaty od ustalonej opłaty za przekształcenie.
W odwołaniu od tej decyzji R. W. i J. W. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej odmowy udzielenia im bonifikaty w wysokości 90 % od ustalonej opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
W uzasadnieniu odwołujący się wskazali, iż zgodnie ze wskazanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego zakwestionowane unormowanie utraci moc obowiązującą dopiero po upływie 18 miesięcy od daty ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. Zatem w chwili obecnej obowiązują jeszcze dotychczasowe przepisy w tym zakresie.
W związku z tym odwołujący się wnieśli o udzielenie im 90 % bonifikaty od ustalonej opłaty z tytułu przekształcenia, co uzasadnili dochodem miesięcznym na jednego członka rodziny, który nie przekracza przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej.
Decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 1 ust. 1, art. 3, art. 4 ust. 1, 2, 6 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w związku z art. 67 ust. 3a i art. 69 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że nieruchomość, której dotyczy postępowanie, stanowiąca dotychczas własność Gminy K., a będąca w użytkowaniu wieczystym R. W. i J. W., jest zabudowana budynkiem mieszkalnym i wykorzystywana na cele mieszkaniowe. Oznacza to, że są spełnione przesłanki warunkujące przekształcenie prawa użytkowania wieczystego. Należna opłata stanowi różnicę pomiędzy wartością prawa własności nieruchomości, a wartością prawa użytkowania wieczystego.
Za prawidłową Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało wysokość ustalonej przez organ pierwszej instancji opłaty z tytułu przekształcenia w wysokości 8672 zł bez uwzględnienia bonifikaty 90 %. Wskazało przy tym, że jest to rozstrzygnięcie zgodne z zasadami wynikającymi z Konstytucji RP. Skoro w wyroku z dnia 26 stycznia 2010r., sygn. akt K 9/08, Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 4 ust. 8 i 9 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim wskazuje, że udzielenie bonifikaty jest obowiązkiem organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wydania decyzji przekształceniowej, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 i art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, to brak jest podstaw do udzielania bonifikaty. Oznaczałoby to zastosowanie przez organy administracji publicznej przepisu sprzecznego z Konstytucją.
W skardze na powyższą decyzję R. W. i J. W., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, zarzucili naruszenie art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wnieśli o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wywiedziono, iż jednostki samorządu terytorialnego zostaną zwolnione z obowiązku udzielenia bonifikaty dopiero po 18 miesiącach od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Organy administracji obu instancji błędnie zinterpretowały i zastosowały wskazany wyrok, uznając, iż od dnia jego wydania mogą w sposób uznaniowy decydować o udzieleniu bonifikaty.
Organ administracji nie może orzekać, odwołując się tylko do Konstytucji RP, jeżeli istnieją przepisy prawa materialnego regulujące kwestię udzielenia bonifikaty, które nie utraciły jeszcze mocy obowiązującej. Czas dany ustawodawcy na przywrócenie stanu zgodności z Konstytucją, jest zarazem czasem danym wszystkim uprawnionym, którzy spełniają przesłanki określone ustawą do skorzystania z preferencyjnych warunków przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Organ administracji winien zatem ustalić, czy skarżący spełniają przesłanki wymagane ustawą do udzielenia 90 % bonifikaty i w przypadku pozytywnych ustaleń - udzielić tej bonifikaty. Z rozstrzygnięć wydanych w toku postępowania nie wynika, że dokonano analizy dokumentów złożonych przez wnioskodawców pod kątem spełnienia określonych przez ustawodawcę warunków.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż zadaniem sądów administracyjnych jest badanie zgodności z prawem kwestionowanych aktów i czynności (bezczynności) organów administracji publicznej. Sprawując tę kontrolę stosują środki określone w ustawie, o czym stanowi art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a.
W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.
W tym też zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy poprzedzające je postępowanie nie jest obciążone wadami, uzasadniającymi jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz.U. nr 175, poz. 1459 ze zm.).
Zgodnie z art. 1 ust. 1 zdanie 1 powołanej ustawy osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.
W myśl art. 4 ust. 1 i 2 tej ustawy osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest zobowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu tego przekształcenia, którą ustala się w decyzji o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Do ustalenia powyższej opłaty stosuje się odpowiednio przepisy art. 67 ust. 3a i art. 69 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r., nr 261, poz. 2603 ze zm.).
Zgodnie z art. 4 ust. 8 cytowanej ustawy osobie fizycznej, której dochód miesięczny na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym nie przekracza przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ostatnie półrocze roku poprzedzającego rok, w którym wystąpiono z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, organ właściwy do wydania decyzji udziela, na jej wniosek, 90 % bonifikaty od opłaty, o której mowa w ust. 1, jeżeli nieruchomość jest zabudowana na cele mieszkaniowe albo przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę.
Przedmiotem sporu w rozpatrywanej sprawie jest zasadność stanowiska organu administracji o odmowie udzielenia skarżącym 90 % bonifikaty.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji z kolei wynika, że wobec orzeczenia przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2010r., sygn. akt K 9/08 o niezgodności art. 4 ust. 8 i 9 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w zakresie, w jakim wskazuje, że udzielenie bonifikaty jest obowiązkiem organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wydania decyzji przekształceniowej, z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji, w ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego brak jest podstaw do udzielenia bonifikaty, zaś rozstrzygnięcie odmienne oznaczałoby zastosowanie przepisu sprzecznego z Konstytucją.
Stanowisko to, zdaniem sądu, nie jest jednak trafne.
Wskazać bowiem należy, iż orzekając o niekonstytucyjności art. 4 ust. 8 i 9 powołanej ustawy Trybunał Konstytucyjny na mocy art. 190 ust. 3 Konstytucji RP orzekł, że zakwestionowany przepis we wskazanym w tym wyroku zakresie, traci moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw RP. Uzasadniając odroczenie utraty mocy obowiązującej przez zaskarżony przepis na maksymalny dopuszczalny konstytucyjnie okres Trybunał Konstytucyjny wyjaśnił, iż miał na względzie zapewnienie ustawodawcy odpowiedniego czasu na podjęcie działań legislacyjnych, przywracających stan zgodności z Konstytucją. Wyrok ten został opublikowany w Dzienniku Ustaw RP z dnia 8 lutego 2010r. nr 21 pod poz. 109. W związku z tym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, tj. w dniu [...], nie upłynął jeszcze termin utraty mocy obowiązującej art. 4 ust. 8 powołanej ustawy we wskazanym przez Trybunał Konstytucyjny zakresie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest natomiast podgląd, który sąd w składzie niniejszym podziela, iż stwierdzenie niezgodności z Konstytucją przepisu prawa i odroczenie utraty obowiązującej oznacza, że do upływu terminu wskazanego w orzeczeniu TK przepis ten nie tylko nie korzysta z domniemania niekonstytucyjności, lecz obowiązuje - na zasadzie wyjątku - jako przepis, którego niezgodność z konstytucją nie budzi żadnych wątpliwości i nie może być w żaden sposób podważona, została bowiem stwierdzona ostatecznym orzeczeniem TK (zob. A. Wróbel, "Odroczenie" przez Trybunał Konstytucyjny utraty mocy obowiązującej przepisu niezgodnego z Konstytucją. Zagadnienia wybrane (w:) Ratio est anima legis, Księga jubileuszowa ku czci Profesora Janusza Trzcińskiego, wyd. NSA, Warszawa 2007, s. 112 cyt. w wyroku NSA z dnia 16 lutego 2010r., sygn. akt I FSK 2075/08 – Lex nr 593807).
Co więcej, w orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażony został pogląd dotyczący skutków orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, odraczających w trybie art. 190 ust. 3 Konstytucji termin utraty mocy obowiązującej aktów normatywnych uznanych za niekonstytucyjne, zgodnie z którym, orzeczenia Trybunału obalają domniemanie konstytucyjności przepisów, ale przepisy te obowiązują do dnia utraty mocy i powinny być stosowane (vide: wyrok NSA z dnia 16 lutego 2010r., sygn. akt I FSK 2075/08 – Lex nr 593807 oraz cyt. tam wyrok NSA z dnia 23 lutego 2006r., sygn. akt II OSK 1403/05 – Wokanda z 2006 r., nr 5, str. 35 - i Trybunał Konstytucyjny w cytowanych w tym wyroku orzeczeniach, wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt II OSK 1745/07 – LEX nr 357511 i cyt. w nim orzecznictwo, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2006r., sygn. akt IV CSK 28/06, OSNC z 2007r. nr 2, poz. 31).
Skoro zatem w dacie wydawania zaskarżonej decyzji sporny przepis obowiązywał w swym dotychczasowym brzmieniu, to organy administracji nie były uprawnione do odmowy udzielenia skarżącym żądanej bonifikaty, wskazując wyłącznie na jego niezgodność z Konstytucją RP. Jego obowiązkiem natomiast było przeprowadzenie stosownego postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie, czy wnioskodawcy spełniają określone w nim warunki udzielenia bonifikaty, tzn. czy są osobami fizycznymi, których dochód miesięczny na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym nie przekracza przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za ostatnie półrocze roku poprzedzającego rok, w którym wystąpiono z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W rozpatrywanej sprawie nie uczyniono zadość tej powinności, o czym świadczy również uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Zaniechanie to stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy także zwrócić uwagę na to, że na podstawie zakwestionowanych przepisów dotychczasowi właściciele nieruchomości nie mają ani możliwości odmówienia udzielenia bonifikaty osobom spełniającym ustawowe warunki w nich określone, ani też wpływu na ich minimalną wysokość. W istocie więc decyzję o tym, czy i na jakich warunkach dokonać przekształcenia, podejmuje wyłącznie użytkownik wieczysty. Żądanie udzielenia bonifikaty jest wiążące dla drugiej strony dotychczasowej umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego - właściciela nieruchomości.
Innymi słowy, skutkiem wniosku użytkownika jest niejako automatyczne udzielenie bonifikaty, co najmniej w wysokości wskazanej w art. 4 ust. 8 i 9 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.
Z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 stycznia 2010r. poza tym wynika, że nie zakwestionowano w nim samej zasadności udzielania bonifikat, lecz jedynie ich obligatoryjny charakter. Wskazano przy tym na konieczność zagwarantowania fakultatywności udzielania bonifikat od opłat za przekształcenie nieruchomości komunalnych jako minimalnego wymogu realizacji wyroku i możliwość rozważenia przy okazji ewentualnych prac legislacyjnych zmian innych elementów ustawy w szczególności dotyczących dokonywania przekształceń metodami administracyjnymi (decyzją administracyjną) oraz niekorzystnego wpływu bonifikat na budżety samorządów terytorialnych (a w szczególności braku rekompensat).
To natomiast oznacza jedynie tyle, iż w wypadku braku odpowiednich działań po stronie ustawodawcy, po upływie terminu wskazanego w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, rozstrzygnięcie o udzieleniu wnioskodawcy bonifikaty od opłaty za przekształcenie pozostawione zostanie uznaniu administracyjnemu. W związku z tym na organach administracji ciążył będzie w dalszym ciągu obowiązek przeprowadzenia stosownego postępowania wyjaśniającego dotyczącego sytuacji wnioskodawcy i uzasadnienia podjętej w tej kwestii decyzji w sposób właściwy.
Nadto, należy zwrócić uwagę na to, iż samo sformułowanie osnowy zaskarżonej decyzji wzbudza zastrzeżenia ze względu na swą nieprecyzyjność.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący zaskarżyli decyzję organu pierwszej instancji jedynie w zakresie, w jakim decyzją tą odmówiono im udzielenia bonifikaty określonej w art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W związku z tym decyzja ta w pozostałym zakresie stała się ostateczną. Stosownie zaś do art. 16 K.p.a. decyzja ostateczna jest wiążąca zarówno dla stron, jak i dla organów administracji, a związanie to trwa tak długo, dopóki decyzja ta nie zostanie usunięta z obrotu prawnego we właściwym trybie.
Tymczasem Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. orzekło, iż utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy w sytuacji, gdy w jej komparycji nie opisało wcześniej zakresu, w jakim decyzja organu pierwszej instancji została zaskarżona. W uzasadnieniu decyzji odniosło się natomiast nie tylko do kwestii odmowy udzielenia skarżącym bonifikaty, ale także do samej zasadności przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w sprawo własności nieruchomości oraz ustalonej z tego tytułu opłaty, czyniąc to tak jakby przedmiotem kontroli organu odwoławczego była decyzja organu pierwszej instancji w pełnym zakresie, a nie jedynie w części dotyczącej odmowy udzielenia skarżącym bonifikaty. Takie sformułowanie rozstrzygnięcia narusza art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 8, art. 104 § 2 i art. 107 § 1 K.p.a. Nie budzi bowiem wątpliwości, że osnowa decyzji (jej sentencja) stanowi jeden z niezbędnych, najistotniejszych elementów decyzji, przesądza o istocie sprawy, o udzielonym stronie uprawnieniu względnie nałożeniu obowiązku. Z tego też względu powinna być wrażona w sposób jednoznaczny i nie budzący jakichkolwiek wątpliwości, co do tego co stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia i jaki był jego zakres, aby nawet po latach nie budziło wątpliwości to, czego ono dotyczyło.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. sąd orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie jej wykonalności uzasadnia treść art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono natomiast na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm. ) - par. 14 ust. 2 pkt 1 a w zw. z par. 6 pkt 4.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien uwzględnić wskazane wyżej uwagi oraz wykładnię prawa zaprezentowaną przez sąd w uzasadnieniu niniejszego wyroku.
A.D.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło