II SA/Łd 1271/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant aplikant radcowski Rafał Taraszewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. Ł. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie płatności dla gospodarstwa niskotowarowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacenie z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokat K. W.-G., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwoty 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, która zawiera należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu M. Ł.. M.Ł. złożył w dniu 13 listopada 2006 r. w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniosek o pomoc finansową na wspieranie działania gospodarstw niskotowarowych wraz z kompletem dokumentów. Realizując wniosek organ wydał w dniu [...] decyzję o przyznaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W dniu 29 kwietnia 2009 r. M.Ł. złożył oświadczenie o zrealizowaniu przedsięwzięć zadeklarowanych we wniosku i planie rozwoju gospodarstwa niskotowarowego, tj. o zakupie maszyn rolniczych. Z kolei w dniu 22 września 2009 r. M.Ł. złożył w siedzibie Biura Powiatowego w Ł. akt notarialny, dotyczący przekazania gospodarstwa synowi J.Ł. (umowa darowizny i ustanowienia służebności osobistej). W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Ł. wydał decyzję o wstrzymaniu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, przyznanej decyzją z dnia [...], z uwagi na naruszenie zakazu nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od przyznania płatności. Sankcją za naruszenie tego zakazu jest wstrzymanie płatności i jej zwrot. Organ stwierdził, że wnioskodawca znał zasady przyznawania płatności oraz był świadom skutków niewykonania zobowiązań, gdyż złożył takie oświadczenie. W odwołaniu od decyzji organu I instancji M.Ł. podniósł, że od 2008 r. stan jego zdrowia uległ pogorszeniu i w związku z tym, że nie mógł pracować i podołać obowiązkom, postanowił przekazać gospodarstwo synowi. Nie miał możliwości przekazania gospodarstwa za rentę strukturalną, ponieważ nie spełniał warunków. Decyzją z dnia 30 września 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że płatność dla gospodarstwa niskotowarowego udzielana jest producentowi rolnemu, który zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.) jest osobą fizyczną, prowadził przez okres co najmniej 3 lat przed dniem złożenia wniosku działalność rolniczą w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej; (...), a także jeżeli producent rolny zobowiąże się do: realizacji przedsięwzięć mających na celu restrukturyzacją gospodarstwa niskotowarowego (...) oraz do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Zgodnie z treścią § 10 rozporządzenia, jeżeli producent rolny przeniósł własność gospodarstwa niskotowarowego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, podlega ona wstrzymaniu i zwrotowi. Wyjątek od tej zasady został zawarty w przepisie § 11 ust. 1 rozporządzenia, w myśl którego w przypadku, gdy w okresie 5 lat od dnia przyznania płatności nastąpi przeniesienie własności gospodarstwa niskotowarowego na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przysługuje temu następcy, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tego gospodarstwa złoży oświadczenie, w którym zobowiąże się do realizacji planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oraz nieprzenoszenia własności tego gospodarstwa do końca okresu objętego zobowiązaniem poprzedniego właściciela tego gospodarstwa. W takim przypadku przypadku płatność dla gospodarstwa niskotowarowego nie podlega zwrotowi. Tymczasem strona w dniu 19 sierpnia 2009 r. darowała na własność J.Ł. gospodarstwo rolne, a tym samym nie wywiązała się z zobowiązania wynikającego z § 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) rozporządzenia. Z mocy prawa zastosowanie ma wówczas przepis § 10 nakazujący wstrzymanie płatności oraz jej zwrot przez beneficjenta. Wyjątek zawarty w § 11 ust. 1 nie znajduje w sprawie zastosowania, z uwagi na fakt, że gospodarstwo niskotowarowe nie zostało przekazane na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną. Z treści przedstawionej umowy darowizny jednoznacznie wynika, iż gospodarstwo niskotowarowe zostało przekazane na rzecz J.Ł. w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej przez M.Ł. Organ wskazał również, że strona w złożonym w dniu 13 listopada 2006 r. wniosku oświadczyła, że znane jej są zasady przyznawania płatności dla gospodarstw niskotowarowego oraz skutki niewykonania zobowiązań wynikających z realizacji działania. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że producent rolny nie dotrzymał warunku określonego w § 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) rozporządzenia, tj. nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. W skardze na decyzję ostateczną M.Ł. podniósł, że zrealizował wszystkie przedsięwzięcia uprawniające go do otrzymania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Jednakże stan jego zdrowia spowodował, że zmuszony był przepisać gospodarstwo na syna, który wciąż realizuje przedsięwzięcie, na które on sam otrzymał wcześniej płatność. Dodał, że nie wiedział, że syn powinien złożyć w ciągu 35 dni od nabycia gospodarstwa oświadczenie, że to przedsięwzięcie nadal będzie realizował. Ponadto pracownicy ARiMR informowali go wcześniej, że może przenieść własność gospodarstwa na syna. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., przytaczając argumenty podniesione już w zaskarżonej decyzji, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl § 3 ust. 1 pkt 4 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie gospodarstw niskotowarowych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 286, poz. 2870 ze zm.), dalej rozporządzenie, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego jest udzielana producentowi rolnemu, który zobowiąże się do nieprzenoszenia własności gospodarstwa niskotowarowego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego. Skarżący zobowiązanie takie złożył na 5 stronie wniosku z dnia 11 listopada 2006 r. o pomoc finansową na działanie wspieranie gospodarstw niskotowarowych (sekcja XI. Oświadczenia i zobowiązania), a także na 5 stronie korekty tego wniosku z dnia 15 grudnia 2006 r. Identyczne zobowiązanie skarżący złożył na karcie "Oświadczenie o okresie prowadzenia działalności rolniczej w posiadanym gospodarstwie" z dnia 13 listopada 2006 r. Tymczasem w dniu [...], aktem notarialnym, Rep. [...], skarżący darował swojemu synowi J.Ł. gospodarstwo rolne, zapewniając w § 4 tego aktu, że z dniem jego podpisania zaprzestaje prowadzenia gospodarstwa rolnego. Umowa ta zawarta została w trybie ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), a przy jej podpisaniu okazano decyzję wydaną przez Kasę Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] o przyznaniu M.Ł. renty rolniczej. Uznać więc należało, że skarżący nie wypełnił składanego trzykrotnie zobowiązania o nieprzenoszeniu własności gospodarstwa rolnego przez okres 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego (decyzję doręczono stronie w dniu 21 grudnia 2006 r., a więc okres karencji trwał do dnia 21 grudnia 2011 r.). Tym samym organ zobligowany był zastosować § 10 rozporządzenia, stosownie do którego płatność dla gospodarstwa niskotowarowego podlega wstrzymaniu i zwrotowi, jeżeli producent rolny przeniósł własność gospodarstwa niskotowarowego przed upływem 5 lat od dnia przyznania płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, z zastrzeżeniem § 11. Jednocześnie organ nie mógł zastosować w sprawie wyjątku przewidzianego w § 11 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym w przypadku, gdy w okresie 5 lat od dnia przyznania płatności nastąpi przeniesienie własności gospodarstwa niskotowarowego na rzecz następcy producenta rolnego, któremu przyznano rentę strukturalną, płatność dla gospodarstwa niskotowarowego przysługuje temu następcy, jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia własności tego gospodarstwa złoży oświadczenie, w którym zobowiąże się do realizacji planu rozwoju gospodarstwa niskotowarowego oraz nieprzenoszenia własności tego gospodarstwa - do końca okresu objętego zobowiązaniem poprzedniego właściciela tego gospodarstwa. Wówczas płatność dla gospodarstwa niskotowarowego nie podlega zwrotowi (§ 11 ust. 3). Warunkiem zastosowania ww. wyjątku jest przyznanie producentowi rolnemu przekazującemu gospodarstwo rolne renty strukturalnej. Tymczasem M.Ł. renty strukturalnej nie otrzymał (jak sam stwierdził - nie spełniał warunków do jej przyznania), a gospodarstwo przekazał w trybie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, w oparciu o którą KRUS przyznał mu rentę rolniczą. W tej sytuacji twierdzenie skarżącego, zawarte w skardze, że nie wiedział o obowiązku złożenia przez jego następcę oświadczenia o kontynuacji przedsięwzięcia, na które on sam otrzymał płatność, jest w sprawie bez znaczenia. Oświadczenie takie nic bowiem nie zmieniłoby w sprawie. To samo odnosi się do argumentów, że strona zrealizowała wszystkie planowane zadania. Jedyną okolicznością determinującą wynik niniejszej sprawy jest fakt, że skarżący przez upływem pięciu lat od daty przyznania mu płatności dla gospodarstwa niskotowarowego, nie będąc uprawniony do renty strukturalnej, przekazał swojemu następcy gospodarstwo rolne. W tej sytuacji organy musiały orzec o wstrzymaniu płatności. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O wynagrodzeniu dla adwokata ustanowionego z urzędu orzeczono na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). lf