II SA/Łd 1274/02
WyrokWSA w Łodzi2004-05-06
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Irena Krzemieniewska, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej może obciążyć podmiot opłatą za badania laboratoryjne, jeśli nie udowodni, że stwierdzone naruszenia wymagań higieniczno-zdrowotnych powstały z przyczyn leżących po stronie tego podmiotu?Ratio decidendi
Organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie może obciążyć podmiotu opłatą za badania laboratoryjne, jeśli nie wykaże, że stwierdzone naruszenia wymagań higieniczno-zdrowotnych powstały z przyczyn leżących po stronie tego podmiotu. Brak takiego dowodu stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w P., która obciążyła skarżącą A.F. opłatą w kwocie 779,11 zł za badanie lodów, w którym stwierdzono obecność bakterii z grupy coli. Organ odwoławczy, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł., utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca kwestionowała zasadność obciążenia opłatą, podnosząc, że produkcja odbywała się w wymaganych warunkach, a wyniki badań mogły być spowodowane jakością składników lub wadliwym koncentratem. Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a następnie przekazana do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego w P., zasądził od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz skarżącej kwotę 31,20 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych oraz orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wy dział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie: NSA Irena Krzemieniewska (spr.), WSA Krzysztof Szczygielski, Protokolant referendarz sądowy Ewa Alberciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2004 r. przy udziale - - - - - sprawy ze skargi A.F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nałożenia opłaty za czynności nadzoru sanitarnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Inspektora Sanitarnego w P. z dnia [...] Nr [...], 2/ zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz skarżącej A.F. kwotę 31,20 (trzydzieści jeden 20/100) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
Decyzją Nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. działając na podstawie art. 36 ust. l i 4 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90 poz. 577 z późń. zm.) - obciążył skarżącą A.F. opłatą w kwocie 779,11 zł za badanie wyprodukowanych lodów przeprowadzone w Zakładzie Gastronomicznym A w P.
W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że za badania oraz inne czynności wykonywane przez organy PIS w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego w wyniku których stwierdzono naruszenie wymagań higieniczno-zdrowotnych pobiera się opłatę w wysokości kosztów ich wykonania. Wysokość opłat ustalono w oparciu o bezpośrednie i pośrednie koszty ich wykonania zgodnie z Zarządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 lipca 1992 r. w sprawie zasad ustalania wysokości opłat za badania i inne wykonywane czynności przez organy PIS (M.P 27 poz. 192).
W odwołaniu od przedmiotowej decyzji skarżąca dowodziła, że produkcję lodów z automatu do bezpośredniej produkcji prowadziła w wymaganych warunkach sanitarnych. Podała, że na wynik badań może również wpływać jakość poszczególnych składników, jak: koncentrat lodowy, woda, mleko itp.. Skarżąca kwestionowała wyniki badań wykonanych zgodnie z wymaganiami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 27 grudnia 2000 r. w sprawie wykazu dopuszczalnych ilości substancji dodatkowych/.../ (Dz. U. z 2001 r. Nr 9 poz. 72 z późń. zm.).
Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. działajac na podstawie art. 138 § 1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podniesiono, iż próbka lodów pobrana w dniu 12.06.2002 r. została zakwestionowana z uwagi na obecność bakterii z grupy coli w 0,1 ml., co nie odpowiada wymaganiom podanym w obowiązującym Rozp. MZ z dnia 27.12.2002 r. - w sprawie wykazu dopuszczalnych ilości, substancji dodatkowych i innych substancji obcych dodawanych do środków spożywczych lub używek, a także zanieczyszczeń, które mogą znajdować się w środkach spożywczych lub używkach (Dz.U. Nr 9 poz.72 z późn. zmianami). W dniu 12.06.2002 r. pobrano również do badania laboratoryjnego próbki koncentratu lodowego i sosu dekoracyjnego, które spełniały wymagania mikrobiologiczne. Organ dodatkowo wskazał, iż próbka kontrolna lodów wyprodukowana 11.06.2002 r. i przechowywana przez właściciela w urządzeniu chłodniczym została zakwestionowana również za nadmierne zakażenie bakteriami z grupy coli. Ponadto w dniu 23.04.02 r. i 23.05.02 r. pobrano do badań koncentrat lodowy, również w dniu 29.05.02 r. badano sos dekoracyjny i mleko UHT – wyniki obu badań były pozytywne, przy czym organ uwzględnił wymagania mikrobiologiczne dotyczące koncentratów lodów przed przyrządzeniem i lodów po przyrządzeniu.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.F. powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu, dodatkowo podnosząc, że organ stwierdził fakt niespełnienia wymogów sanitarnych produktu posługując się normami określonymi dla koncentratu lodów w proszku. Wskazała także, iż przy produkcji stosowała się do wymagań wynikających z normy PN-A-9401 z 1996 r., tak więc ilość bakterii coli nie przekraczała dopuszczalnych przepisami norm.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga jest zasadna .
Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1271 ) – sprawy , w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez dniem 1 stycznia 2004 r i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153 poz. 1269 ) - sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to , że sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron, oraz procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Decyzja zaś lub postanowienie stosownie do art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ) podlega uchyleniu jeżeli sąd stwierdzi :
a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania
c/ inne naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Organy administracji zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy- co wynika z art. 7 kpa –oraz zgodnie z art. 77 § 1 kpa - muszą w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Zgodnie z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 roku o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90 poz. 577 z późń. zm.) – w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji - za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego pobiera się opłaty w wysokości kosztów ich wykonania, z zastrzeżeniem ust. 2. Opłaty ponosi osoba lub jednostka organizacyjna obowiązana do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych.
Za badania laboratoryjne i inne czynności wykonywane w związku ze sprawowaniem bieżącego nadzoru sanitarnego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie pobiera się opłat od osób oraz jednostek organizacyjnych obowiązanych do przestrzegania wymagań higienicznych i zdrowotnych, jeżeli w wyniku badań nie stwierdzono naruszenia tych wymagań.
W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywało Zarządzenie Ministra
Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 29 lipca 1992 r w sprawie zasad ustalania wysokości opłat za badania i inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej. ( M. P. nr 27 poz.192 )
Zgodnie z § 1 tego zarządzenia opłaty za badania i inne czynności wykonywane w stacjach sanitarno-epidemiologicznych ustala się w wysokości bezpośrednich i pośrednich kosztów ich wykonania. Przepisy zarządzenia określają również co należy zaliczyć do kosztów bezpośrednich , sposób doliczenia procentowego narzutu i określenie sposób określenia czasu pracy niezbędnego do wykonana badania lub innej czynności .
Na podstawie tego zarządzenia organ obliczył opłatę w wysokości 779,11 zł. Brak jednak w aktach administracyjnych sposobu wyliczenia tej opłaty.
W sytuacji w której skarżąca kwestionowała sam fakt obciążenia jej opłatą organ winien nie tylko wyjaśnić podstawy takiego obciążenia , ale również i sposób jej wyliczenia. Nie dokonując tego organy naruszyły art. 9 i 80 kpa .
Przede wszystkim jednak stwierdzić należy, iż w rozpoznawanej sprawie organy administracji publicznej nie wykazały, że obecność bakterii z grupy coli w lodach powstała z przyczyn leżących po stronie A.F.
Brak też jest dowodów przeczących twierdzeniu skarżącej, że nadmierne zakażenie bakteriami z grupy coli mógł zawierać koncentrat lodów w proszku.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 maja 2000 roku sygn. akt II SA/Gd 1087/98 (OSP 2001/9/I 32) stwierdził, że brak wykazania, że wady higieniczno-zdrowotne towaru powstały z przyczyn leżących po stronie osoby, która towary te wprowadziła do handlu detalicznego, uniemożliwia obciążenie takiej osoby na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej kosztami badań.
Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji .
O kosztach rozstrzygnięto stosownie do art. 200 tej ustawy .
Mając na uwadze treść art. 152 cyt. ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło