II SA/Łd 1298/11

Dnia 13 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2012 roku sprawy ze skargi M. W. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę. Burmistrz A., decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 i 2 pkt. 1, ust. 3 i 4, art. 2, art. 3 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 i 3 i art. 4 ust. 1, 2, 3, 4, 6, 7 pkt 2, ust. 9, 14, 15, 16 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U z 2005r., Nr 175, poz. 1459 ze zm.), w związku z art. 67 ust. 1 i art. 69 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.), na wniosek M. i J., małżonków W. orzekł o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości o powierzchni 621 m2, położonej w A., przy ul. A 26, oznaczonej, w obrębie [...], numerem działki [...], dla której Sąd Rejonowy V Wydział Ksiąg Wieczystych w Z. prowadzi księgę wieczystą [...] stanowiącej własność Gminy A., przysługującego M. i J., małżonkom W. na prawach wspólności majątkowej, w prawo własności. Jednocześnie organ ustalił opłatę z tytułu przekształcenia po zaliczeniu na jej poczet wartości użytkowania wieczystego w wysokości 30.900,00 zł., a także udzielił od opłaty z tytułu przekształcenia pomniejszonej o wartość użytkowania wieczystego bonifikaty w wysokości 50%, wskutek czego do zapłaty pozostała kwota 15.450,00 zł. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w dniu 8 marca 2011r M. i J., małżonkowie W., jako użytkownicy wieczyści na prawach wspólności ustawowej majątkowej-małżeńskiej, złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w/w nieruchomości. Przedmiotowa nieruchomość jest własnością Gminy A., a na dzień 13 października 2005r., zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy A., obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2005r, położona była na terenach oznaczonych symbolem [...], gdzie plan ustala adaptację, modernizację, rozbudowę oraz wymianę istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i gospodarczej oraz realizację nowej zabudowy jednorodzinnej. Dalej organ wskazał, iż rzeczoznawca majątkowy w dniu 28 kwietnia 2011r. wycenił wartość prawa użytkowania wieczystego na 49.200,00 zł, zaś wartość prawa własności została ustalona na kwotę 80.100,00 zł. Wycena nie była przez stronę kwestionowana. Należna opłata, bez bonifikaty, stanowi zatem różnicę pomiędzy wartością prawa własności a wartością prawa użytkowania wieczystego i wynosi 30.900,00 zł. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli M. W. i J. W., w części dotyczącej wysokości opłaty od przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, wnioskując o udzielenie nam 90% bonifikaty, za w/w przekształcenie. W uzasadnieniu odwołania wskazali, iż skoro w dniu 8 marca 2011r. złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności Burmistrz A. powinien wydać decyzję, w której dokonałby przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z zastosowaniem bonifikaty w wysokości 90%, a nie 50%. Dodatkowo zarzucili organowi, iż naruszył zasadę zaufania obywateli do organów administracji oraz zasadę szybkości postępowania, poprzez wielokrotne wezwania do składania takich samych oświadczeń w przedmiotowej sprawie, które maiły na celu komplikowanie i wydłużanie postępowania, tak by ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, ze względu na wyrok Trybunału Konstytucyjnego utraciła moc, uniemożliwiając zastosowanie wyższej bonifikaty. Podkreślili, iż w przypadku w/w Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał, że ustawa ta traci moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, a zatem z dniem 9 sierpnia 2011r., zatem do tego dnia każdy obywatel, a tym bardziej organ administracji, zobowiązani byli do jej bezwzględnego stosowania. Nadto w ocenie odwołujących się organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie prawnej udzielił 50 % bonifikaty, zamiast żądanej przez wnioskodawców bonifikaty w wysokości 90%. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu na posiedzeniu decyzją z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3, art. 3 ust. 1 pkt 2, ust.2, ust. 3, art. 4 ust. 1, ust. 2, ust. 6, ust. 7 pkt 2, ust. 15 ustawy przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości utrzymał w mocy wskazaną na wstępie decyzję Burmistrza A. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, iż w dniu 8 lutego 2010r. został opublikowany w Dzienniku Ustaw Nr 21, poz. 109 wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 stycznia 2010r. w sprawie o sygn. akt K 9/08 odnoszący się do zaskarżonych przepisów, co do których stwierdzono niezgodność z przepisami Konstytucji RP i które utraciły moc obowiązującą z upływem 18 miesięcy od dnia ogłoszenia w Dzienniku Ustaw tj. z dniem 9 sierpnia 2011r. Skarżący w dniu wejścia w życie ustawy byli użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe i spełnili warunki przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości w prawo własności. Określona w zaskarżonej decyzji opłata w wysokości 15.450 zł została ustalona przy uwzględnieniu bonifikaty 50% według Uchwały Rady Miejskiej w A. Nr [...] z dnia [...]. W odniesieniu do zarzutów odwołania Kolegium wyjaśniło, że nie ma podstaw prawnych do uznania żądania skarżących. Kolegium jest obowiązane do stosowania przepisów obowiązujących w dacie orzekania i rozpoznając sprawę nie ma podstaw aby ustalić opłatę przy zastosowaniu bonifikaty 90%, ponieważ przepis art. 4 ust. 8 ustawy nie obowiązuje. Podkreślono, że z dniem 9 sierpnia 2011r. art. 4 ust. 8 ustawy, w zakresie w jakim wskazuje, że udzielenie bonifikaty jest obowiązkiem organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wydania decyzji przekształceniowej, został uznany za niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w/w wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. W skardze na powyższą decyzję M. W. i J. W. podtrzymali zarzuty podniesione w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując jak w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi w zaś grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art.145 p.p.s.a.) Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, brak było podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza A. z dnia [...], nr [...], którą organ pierwszej instancji orzekł na wniosek skarżących o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, o powierzchni 621 m2, położonej w A., przy ul. A 26, oznaczonej, w obrębie [...], numerem działki [...], dla której Sąd Rejonowy V Wydział Ksiąg Wieczystych w Z. prowadzi księgę wieczystą [...], stanowiącej własność Gminy A. W niniejszej sprawie nie jest sporny fakt, że skarżącym przysługuje uprawnienie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Nie jest też kwestionowana wysokość opłaty z tytułu przekształcenia, wyliczona na kwotę 30 900 00 zł. Istota sporu sprowadza się natomiast do zasadności nieudzielenia skarżącym 90% bonifikaty, wynikającej z treści art. 4 ust. 8 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U z 2005r., Nr 175, poz. 1459 ze zm.), w wersji która obowiązywała w momencie złożenia przez skarżących wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wskazanej nieruchomości. Tytułem wstępu należy wskazać, iż zgodnie z zasadą praworządności, ustanowioną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, zaś działanie na podstawie prawa to działanie na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dniu orzekania. Wobec tego nie może budzić wątpliwości, że organy administracji, przy wydawaniu decyzji, winny stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji do stanu faktycznego obowiązującego w dniu wydania decyzji. Nadto należy zaznaczyć, iż w przedmiotowej sprawie decyzje organów obydwu instancji zapadły na podstawie stanu prawnego, wprowadzonego ustawą z dnia 5 listopada 2009r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 206, poz. 1590), która weszła w życie z dniem 7 stycznia 2010r., jednak przed wejściem w życie kolejnej nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 28 lipca 2011r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 187, poz. 1110), która obowiązuje od 9 października 2011r. Dodatkowo wypada przypomnieć, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 26 stycznia 2010r. sprawie o sygn. akt K 9/08, w którym Trybunał orzekł, iż : 1). art. 4 ust. 8 i 9 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.) jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; 2). art. 4 ust. 8 i 9 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim wskazuje, że udzielenie bonifikaty jest obowiązkiem organu jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wydania decyzji przekształceniowej, jest niezgodny z art. 165 ust. 1 oraz art. 167 ust. 1 i 2 Konstytucji. Nadto, że przepis wymieniony w punkcie 2, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą z upływem 18 (osiemnastu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok został ogłoszony w dniu 8 lutego 2010r. w Dz. U. Nr 21, poz. 109. zatem wskazane przepisy utraciły moc obowiązującą z dniem 9 sierpnia 2011r. Powyższe okoliczności sprawiły, że w dniu orzekania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., tj. w dniu 1 września 2011r. powoływany przez skarżących przepis art. 4 ust. 8, w zakresie, w jakim obligował organy jednostki samorządu terytorialnego właściwego do wydania decyzji przekształceniowej, do udzielenia bonifikaty w wysokości 90 % już nie obowiązywał. Wobec tego organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie był uprawniony do zastosowania postulowanej przez skarżących normy prawnej, tj. art. 4 ust. 8 ustawy ze względu na upływ 18 miesięcznego terminu zakreślonego przez Trybunał Konstytucyjny w wymienionym wyroku z dnia 26 stycznia 2010r., zaś rozstrzygnięcie sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno nastąpić, jak wskazano wyżej, na podstawie stanu prawnego, obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Przypomnieć należy, iż nieruchomość skarżących przed przekształceniem prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności stanowiła własność Gminy A. Obowiązujący w dacie orzekania przez organ drugiej instancji i stanowiący podstawę zaskarżonej decyzji przepis art. 4 ust. 7 pkt 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (obowiązujący także obecnie) stanowi, iż organ właściwy do wydania decyzji może udzielić bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, na podstawie uchwały właściwej rady lub sejmiku. W niniejszej sprawie Rada Miejska w A. uchwałą nr [...] z dnia [...], podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 32 ust. 1, art. art. 68 ust. 1 pkt 1 i 9 oraz ust. 1 b) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) wyraziła zgodę na udzielenie bonifikaty w wysokości 50 % od sprzedaży użytkowania wieczystego, nieruchomości stanowiących własność Gminy A. na rzecz osób fizycznych i Spółdzielni Mieszkaniowej w A. osobom fizycznym w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych i wykorzystywanych na cele mieszkaniowe i taką w istocie bonifikata zastosowana została w niniejszej sprawie. Mając zatem na uwadze stan faktyczny niniejszej sprawy, a także treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011 roku. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, który stanowi, iż w sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzonych na podstawie przepisów ustawy, z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stosuje się przepisy owej ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w wyroku. m.o.