II SA/Łd 13/08

Dnia 11 kwietnia 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant Referendarz sądowy Magdalena Sieniuć, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2008 roku przy udziale - sprawy ze skargi J. W. i W. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów oddala skargę. W dniu 21 marca 2001 r. A.K. zwróciła się do Wojewody [...] z wnioskiem o uchylenie decyzji scaleniowej wsi P. gm. B. nr [...] z dnia [...] r. wydanej przez Prezydium Rady Narodowej w O. w części dotyczącej działek o nr ewid. 375, 376 i 374. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego działając z upoważnienia Wojewody [...] ustalił, iż szkic wyniesienia projektu scalenia i mapa ewidencyjna wykonana po scaleniu, w części dotyczącej działek o nr ewid. 374, 375 i 376 zostały wykonane błędnie. Stwierdził błędy w materiałach kartograficznych, a także to, iż same punkty graniczne zostały wyniesione i zastabilizowane w terenie prawidłowo tzn. uwzględniając załamanie granicy pomiędzy działkami 375 i 376. Wskazany błąd stał się podstawą do nieprawidłowego obliczenia powierzchni działek o nr ewid. 374, 375 i 376. Ustalił ponadto, że mapa sporządzona po scaleniu, na której wykazano prostolinijne granice pomiędzy działkami o nr ewid. 374, 375 i 376 została sporządzona błędnie z pominięciem punktów pośrednich, na których załamywały się granice wymienionych wyżej działek i w wyniku scalenia zmienione zostały granice działki nr 375, tak, że obecnie granice tej działki przebiegają przez część budynku gospodarczego, który znajdował się na działce już w czasie scalenia. Decyzjami z dnia [...] r. znak [...] i z dnia [...] r. znak [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z [...] r. w części dotyczącej działek o nr ewid. 375, 376 i 374. Od decyzji Wojewody z dnia [...] r. odwołał się współwłaściciel działki o nr ewid. 376 – W.W. Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Minister Rolnictwa utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy. Wojewódzkie Biuro Geodezji w Ł. na podstawie umowy ze Starostą O. wykonało operat techniczny, mapę ewidencyjną uzupełniającą oraz wykaz zmian gruntowych odnoszący się do działek o nr ewid. 374, 375/1, 375/2, 376/1 i 376/2. Przedmiotowy operat został przyjęty do zasobu geodezyjnego pod nr 517.05-23/05. Na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej przez Starostę Powiatowego w O. w dniu 12 grudnia 2006 r. A.K., W.W., F.K. po zapoznaniu się z operatem technicznym usuwającym błąd scaleniowy wyrazili zgodę na wydanie decyzji usuwającej błąd scaleniowy i przywrócenie stanu użytkowania zgodnego z wykonanym operatem technicznym przez Wojewódzkie Biuro Geodezji. Wobec powyższego, decyzją z dnia [...] r. znak [...] Starosta Powiatu O. na podstawie art. 104 kpa, art. 3, art. 8, art. 27 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. Nr 11, poz. 80 ze zm.) zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi P., gmina B. Nr [...] w części dotyczącej przebiegu granic między działkami o nr ewid. 375/1 i 375/2, stanowiącymi własność A.K. a działkami o nr ewid. 376/1 i 376/2 stanowiącymi własność W. i J. małżonków W. i działką o nr ewid. 374, stanowiącą współwłasność F. K. i P.K. Od powyższej decyzji odwołali się J. i W. małżonkowie W., podnosząc iż J. W. podczas rozprawy dniu 12 grudnia 2006 r. była nieobecna. Pismem z dnia 22 lutego 2007 r. poinformowała ona organ, że nie wyraża zgody na wydanie decyzji usuwającej błąd scaleniowy. Odwołujący czują się pokrzywdzeni, albowiem nikt z nimi nie rozmawiał na temat przebiegu nowej granicy, która pozbawia ich części działki i ewentualnego zadośćuczynienia ze strony A.K. mimo, iż W.W. wyraził zgodę na przebieg nowej granicy właśnie pod takim warunkiem. Ponadto strony podniosły, iż granice w terenie nie są zastabilizowane, granica nigdy się nie załamywała i brak było punktów granicznych. Scalenia w 1972 r. dokonano właśnie po to, by zniwelować wszelkie krzywizny w granicach. Poza tym, budynek gospodarczy przez który przebiega granica był wybudowany po scaleniu i poprzedni jego właściciele byli ludźmi starszymi i schorowanymi, wobec czego nie mogli skutecznie bronić swojej własności. W tym stanie rzeczy, W.W. oświadczył, iż cofa zgodę wyrażoną na rozprawie i żąda uchylenia błędnej decyzji organu I instancji. Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz.U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygniecie organ odwoławczy przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdził, że decyzja Starosty usuwająca błędy scaleniowe z 1972 r. jest prawidłowa. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, Wojewoda wskazał, iż J.W. została prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy, a przed wydaniem decyzji umożliwiono jej zgłoszenie uwag do protokołu rozprawy, z czego skorzystała, składając pismo z dnia 22 lutego 2007 r., w którym oświadczyła, iż nie wyraża zgody na wydanie decyzji poprawiającej scalenie. Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego granic, organ wskazał, iż w trakcie postępowania wyjaśniającego ustalono, że punkty graniczne istnieją w terenie i potwierdzają one przebieg granic sprzed scalenia w roku 1972, czyli uwzględniają załamanie granicy działki. Wojewoda wskazał, iż z protokołu rozprawy wynika, że W.W. wyraził zgodę na wydanie decyzji bez jakichkolwiek warunków. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, W. i J. W. wnieśli o uchylenie decyzji organu II i I instancji. Podnieśli, iż na rozprawie administracyjnej, skarżący wyraził zgodę na wydanie decyzji pod warunkiem, że granica od strony południowo-wschodniej (drogi powiatowej) będzie przebiegała w tym miejscu, w jakim obecnie się znajduje, zaś od strony północno-zachodniej będzie się załamywała tak, by uwzględnić powierzchnię, która zostałaby zabrana skarżącym od strony drogi. W tym zakresie skarżący podpisał odpowiednie porozumienie z A.K., która się z niego nie wywiązała. Odpowiadając na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. W piśmie z dnia 21 lutego 2008 r. uczestniczka postępowania A.K. wniosła o oddalenie skargi J. i W. W., podnosząc, iż nie były zawarte żadne umowy, ani porozumienia, co do przebiegu granic między nią a skarżącymi. W odpowiedzi, skarżący w piśmie z dnia 5 marca 2008 r. wnieśli o uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. Wskazali, iż w obowiązującym stanie prawnym brak jest możliwości zwrotu nieruchomości, stanowiącej ich własność, poprzedniemu właścicielowi. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, W. W. poparł skargę i oświadczył, iż nie wie, kiedy zostały wzniesione budynki posadowione pomiędzy działkami nr 375 i 376. Wyjaśnił, iż spór dotyczy powierzchni około 60 m2. Pełnomocnik organu podobnie jak pełnomocnik uczestniczki postępowania A. K. – A.K. i uczestnik postępowania F.K. wnieśli o oddalenie skargi. A.K. oświadczyła ponadto, iż obora w granicy nieruchomości została wybudowana w 1963 r. Wyjaśniła, iż na mapie granica przebiega przez środek stodoły. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie co do legalności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji zatwierdzającą projekt scalenia gruntów wsi P., gmina B. Nr [...] w części dotyczącej przebiegu granic między działkami o nr ewid. 375/1 i 375/2, stanowiącymi własność A.K. a działkami o nr ewid. 376/1 i 376/2 stanowiącymi własność W. i J. małżonków W. i działką o nr ewid. 374, stanowiącą współwłasność F.K. i P.K. Rozpoczynając rozważania, godzi się w ocenie Sądu podkreślić, iż z przepisów ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 178, poz. 1749 ze zm.), wynika że scalenie gruntów ma charakter zbiorowego zabiegu urządzeniowo-rolnego (gospodarczego). Cechują je rozwiązania mające charakter techniczny przy uwzględnieniu przepisów ustawy. Organy administracyjne opracowując projekt scalenia korzystają ze swobody w jego ukształtowaniu i wyborze najlepszego- ich zdaniem- rozwiązania w danych warunkach, tak by w miarę możliwości uwzględnić interesy i życzenia wszystkich uczestników scalenia. Zwykle w toku postępowania scaleniowego rodzą się liczne konflikty pomiędzy uczestnikami, oczekującymi wyłącznie na poprawę ich warunków gospodarowania (por. wyrok NSA z dnia 11 września 1998 r. sygn. II SA 941/1998, Lex nr 41780, wyrok NSA z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. II OSK 123/05 LEX nr 196671). Analizując zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, trzeba w pierwszej kolejności podnieść, iż celem wydania spornego rozstrzygnięcia było naprawienie błędów, jakie zostały popełnione w związku z wydaniem przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. decyzji z dnia [...] r. Nr [...], mocą której zatwierdzono projekt scalenia gruntów wsi P., gromady P., powiatu O. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy niniejszej, szkic wyniesienia projektu scalenia i mapa ewidencyjna sporządzona po scaleniu w zakresie działek o numerach ewidencyjnych 374, 375 i 376 wykonane zostały błędnie. Mianowicie, na szkicu wyniesienia projektu scalenia z 1972 r. granica pomiędzy działkami nr 375 i 376, przebiegała w linii prostej, zaś od strony działki o nr ewid. 374, granica działki o nr 375 załamywała się. Z kolei, na mapie ewidencyjnej wykonanej po scaleniu uwidoczniono prostolinijne granice pomiędzy wskazanymi wyżej działkami, pomijając przy tym punkty pośrednie, na których załamywały się granice działek. W rezultacie, zmienione zostały granice oraz powierzchnia działki o nr ewid. 375, tak że od strony działki o nr ewid. 376 granica przebiegała przez istniejący w dacie scalenia z 1972 r. budynek gospodarczy. Wobec tego, rację miały organy orzekające twierdząc, iż w ustalonym stanie faktycznym sprawy zachodziła konieczność naprawienia stwierdzonych wyżej uchybień. Przeprowadzona w dniu 21 listopada 2000 r. wizja lokalna, o której prawidłowo, zdaniem Sądu, powiadomiono strony postępowania wykazała, iż załamanie granicy występujące na szkicu wyniesienia projektowanych działek w operacie podstawowym scalenia gruntów nr ewid. 223/5/100a/72, między działkami nr 374 a 375, powinno znajdować się między działkami nr 375 i 376. Okoliczność tę potwierdziły zresztą, odszukane na gruncie, wyniesione i zastabilizowane w terenie słupki graniczne oraz zeznania zainteresowanych. Dodać przy tym trzeba, że skarżący W. W. oraz A. K. i F.K. na rozprawie administracyjnej przeprowadzonej w dniu 20 grudnia 2006 r. wyrazili zgodę na wydanie decyzji poprawiającej scalenie wsi P. w części dotyczącej działek o nr ewid. 374, 375 i 376 oraz przebieg granic nieruchomości wynikający z operatu nr 517.05-23/05 i zatwierdzony decyzją organu I instancji. Brak zgody J. W. na scalenie gruntów, nie miał w przekonaniu Sądu, żadnego znaczenia dla wydania spornej decyzji, albowiem jak wynika z art. 27 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, projekt scalenia gruntów mógł zostać zatwierdzony, jeżeli po jego okazaniu, większość uczestników scalenia nie zgłosiła zastrzeżeń, co też miało miejsce właśnie w rozpoznawanej sprawie. W świetle powyższych okoliczności, nie sposób zgodzić się ze skarżącymi, że na skutek scalenia gruntów w 1972 r. granica pomiędzy ich nieruchomością, a działką o nr ewid. 375 miała przebiegać w linii prostej. Co więcej, stanowisko skarżących przedstawione w odwołaniu od decyzji, iż budynek gospodarczy przez który przebiegała granica, został wybudowany po scaleniu gruntów, wobec oświadczenia W.W. złożonego na rozprawie, iż tak naprawdę nie wie, kiedy zostały wzniesione budynki pomiędzy działkami nr 375 i 376, budzi w przekonaniu Sądu, istotne wątpliwości. Także argument skarżących, iż W.W. wyraził zgodę na scalenie tylko pod warunkiem zadośćuczynienia finansowego ze strony A.K., jak trafnie podkreślił to organ orzekający, nie znajduje żadnego uzasadnienia w załączonym do akt administracyjnych protokole rozprawy, choć nie można w tym miejscu pominąć uregulowania art. 8 ust. 7 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, który przewiduje możliwość uzgodnienia dopłat między uczestnikami tego postępowania, wskazując, że dopłaty regulowane są tylko między uczestnikami. Na marginesie, godzi się jeszcze zauważyć, iż decyzja z 1972 r. zatwierdzająca projekt scalenia nie przewidywała żadnych dopłat dla uczestników postępowania scaleniowego za grunty objęte tym postępowaniem. Podobnie gołosłowne są, w ocenie Sądu, zarzuty podniesione w skardze, że granica od strony południowo-wschodniej (drogi powiatowej) miała przebiegać w tym samym miejscu, w jakim dotychczas się znajdowała, zaś od strony północno-zachodniej miała się załamywać, tak by uwzględnić powierzchnię, która zostałaby zabrana skarżącym od strony drogi. W tym celu skarżący miał podpisać z A. K. odpowiednie porozumienie, z którego A. K. się jednak nie wywiązała. Mając powyższe na względzie, Sąd nie stwierdziwszy żadnych podstaw prawnych do wyeliminowania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z obrotu prawnego oddalił skargę. O powyższym, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). B.C.