II SA/Łd 14/15

Dnia 14 kwietnia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 roku sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie podziału nieruchomości oddala skargę. LS II SA/Łd 14/15 U Z A S A D N I E N I E Zawiadomieniem z dnia 21 sierpnia 2014 r. Burmistrz G., na podstawie art. 61 § 1 kpa w zw. z art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zawiadomił T.B. i A.B. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie podziału nieruchomości, położonej w G. przy ul. A. i ul. B, obr. [...], oznaczonej jako działki nr [...] i [...]. Organ wskazał, że podział przedmiotowej nieruchomości nastąpi w trybie niezależnym od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i będzie polegał na wydzieleniu części nieruchomości zajętych pod drogi publiczne stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W piśmie z dnia 3 września 2014 r. właściciele działek T.B. i A.B. oświadczyli, że nie wyrażają zgody na podział nieruchomości i wnieśli o umorzenie postępowania w tej sprawie. Decyzją z dnia [...] 2014 r. Burmistrz G., działając na podstawie art. 105 p 1 kpa w zw. z art. 73 ust. 3a ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, po rozpatrzeniu wniosku T. i A. B., umorzył postępowanie w sprawie podziału nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i [...]. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 73 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia przez Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego prawa własności gruntów zajętych pod drogi publiczne według stanu na dzień 31 grudnia 1998 r. prowadzone jest przez wojewodę. Ponadto art. 73 ust. 3a ustawy stanowi, że w przypadku wydania przez wojewodę takiej decyzji nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości, co oznacza, że decyzja wojewody zastępuje decyzję o podziale. Wobec powyższego organ uznał, że postępowanie administracyjne w sprawie podziału nieruchomości jest bezprzedmiotowe i należało je umorzyć. W odwołaniu od decyzji A.B., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, podniósł, że w sprawie błędnie został ustalony stan faktyczny i niewłaściwie zastosowano przepisy art. 73 Przepisów wprowadzających. Podkreślił, że przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność małżonków B. i pas gruntu nie stanowi drogi publicznej. Decyzją z dnia [...] 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w sprawie podziału nieruchomości, mimo powołania się w zawiadomieniu na art. 97 ust. 3 pkt 1 i art. 95 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zostało wszczęte celem wydzielenia części nieruchomości zajętych pod drogę publiczną stosownie do art. 73 ust. 3a Przepisów wprowadzających. W tym stanie rzeczy, należało podzielić stanowisko organu I instancji, że postępowanie w sprawie podziału nieruchomości jest bezprzedmiotowe, skoro jego celem było wydanie decyzji zatwierdzającej podział w stosunku do gruntu, dla którego takiej decyzji, z mocy art. 73 ust. 3a Przepisów wprowadzających nie wydaje się, gdyż zastępuje ją decyzja wojewody, potwierdzająca przejście prawa własności nieruchomości. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A.B., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, podniósł, że decyzja Kolegium nie uwzględnia argumentów podniesionych w odwołaniu. Organ II instancji zajął się wyłącznie zasadnością umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 kpa. Skarżącemu nie chodzi o podstawę prawną umorzenia postępowania, a o przesłanki przejścia prawa własności nieruchomości w sytuacji, gdy pas gruntu nie stanowi drogi publicznej i wszystkie inne rozwiązania ograniczające prawa właścicieli nie są wzięte pod uwagę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Przedmiotem kontroli legalności w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza G. z dnia [...] 2014 r. o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie podziału nieruchomości położonej w G. przy ul. A. i ul. B., obr. [...], oznaczonej jako działki nr [...] i [...]. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji stał się przepis art. 105 § 1 kpa, zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Punkt wyjścia do rozważań w rozpoznawanej sprawie musi zatem stanowić wyjaśnienie, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, o której stanowi art. 105 § 1 kpa oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, w konsekwencji czego nie jest możliwe wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie (wyroki NSA z dnia 19 października 2010 r., II OSK 1622/09 czy z dnia 24 stycznia 2012 r., II OSK 2104/10). Skoro bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce w sytuacji, gdy istnieją okoliczności czyniące wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwym z uwagi na brak przedmiotu postępowania rozumianego jako konkretna sprawa, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu, to nie ulega wątpliwości, iż bezprzedmiotowym będzie postępowanie wszczęte przez organ administracji publicznej, mimo że nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego (tak NSA w wyroku z dnia 3 grudnia 2014 r., II OSK 1202/13). Na gruncie rozpoznawanej sprawy Burmistrz G. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie podziału nieruchomości – wydzielenia części nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, w toku którego stwierdził, że w obowiązujących przepisach prawa brak jest podstawy materialnej do wydania decyzji w tym przedmiocie, a to z uwagi na treść art. 73 ust. 3a ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. W świetle bowiem tego przepisu, jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydawana jest jedynie decyzja wojewody potwierdzająca przejście własności nieruchomości z mocy prawa, natomiast nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości w trybie art. 93 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis art. 73 ust. 3a ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną uprawnia zatem do przyjęcia, że Burmistrz G. nie posiadał władczej kompetencji do wydania decyzji w sprawie, w której zostało wszczęte postępowanie administracyjne, tj. w sprawie podziału nieruchomości. Stwierdzenie tej okoliczności obligowało ten organ do zastosowania art. 105 § 1 kpa i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Odnosząc się do twierdzenia zawartego w skardze, że "skarżącemu nie chodzi o podstawę prawną umorzenia postępowania, a o przesłanki przejścia prawa własności nieruchomości w sytuacji, gdy pas drogi nie stanowi drogi publicznej", to tut. Sąd zwrócił uwagę, że z uzasadnień decyzji organów obu instancji istotnie nie wynika, na jakiej podstawie przyjęto, że część nieruchomości należącej do T. i A. B. stanowi nieruchomość, do której zastosowanie znajduje art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Podkreślenia jednak wymaga, że zarzuty sprowadzające się do zakwestionowania możliwości zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną mogą być skutecznie zgłaszane jedynie w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie przejścia prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi publiczne na rzecz Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Brak odniesienia się do tych kwestii w kontrolowanej decyzji nie ma natomiast wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż decyzja o umorzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie podziału nieruchomości nie powoduje powstania po stronie adresata decyzji żadnych praw ani obowiązków. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. AG