II SA/Łd 1444/10

WyrokWSA w Łodzi2011-06-28

Skład orzekający: Sławomir Wojciechowski, Arkadiusz Blewązka, Czesława Nowak – Kolczyńska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca zwrot nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego może zostać utrzymana w mocy, jeśli podstawa prawna tej decyzji (decyzja o przyznaniu świadczeń) została następnie uchylona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Decyzja nakazująca zwrot nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, która została wydana w oparciu o inną decyzję (o przyznaniu świadczeń), musi zostać uchylona, jeśli ta podstawa została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. W takiej sytuacji zachodzi podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA, co obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Łodzi o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca kwestionowała zasadność uznania świadczeń za nienależnie pobrane, argumentując, że wpłaty od dłużnika alimentacyjnego były zaliczane na poczet zaległych alimentów, a egzekucja nie była w pełni skuteczna. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że podstawa prawna dla decyzji o zwrocie świadczeń (decyzja przyznająca świadczenia) została wyeliminowana z obrotu prawnego prawomocnym wyrokiem sądu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku. Przyznano koszty nieopłaconej pomocy prawnej.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Czesława Nowak – Kolczyńska Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokata T. B., prowadzącego Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych, która zawiera należny podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej B. M. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu odwołania B. M. od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Nr [....] w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci: M. M. i K. M. wypłaconych w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. i w okresie od 1 listopada 2009 r. do 30 listopada 2009 r. w kwocie 10 400,00 zł. wraz z odsetkami naliczonymi do dnia 2 sierpnia 2010 r. w kwocie 1683,26 zł., co łącznie stanowi kwotę 12083,26 zł., działając na podstawie art.138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. -Kodeks postępowania administracyjnego /tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późniejszymi zmianami/, art.1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz.856 z późniejszymi zmianami/, art.2 pkt 7, art.23 ust.1, 6, 7, 8 art. 19 ust.1, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 192, poz.1378 z późniejszymi zmianami) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Decyzję o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń organ I instancji uzasadnił wymogami art.23 ust. 1 i art.2 pkt 7 lit. d ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 192, poz.1378 z późniejszymi zmianami), zgodnie z którym osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Natomiast świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części, są świadczeniami pobranymi nienależnie. Natomiast za nienależnie pobrane świadczenia uważa się świadczenia alimentacyjne pobrane w przypadku, gdy osoba uprawniona do alimentów w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. Organ I instancji powołał się na treść zaświadczenia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 1 października 2009 r., które wpłynęło do organu I instancji w dniu 13 października 2009 r. , z którego wynika, że dłużnik alimentacyjny W. M. co miesiąc przekazuje bezpośrednio B. M. alimenty w różnych kwotach, przy czym ostatnia wpłata w kwocie 400,00 zł miała miejsce we wrześniu 2009 r. a z akt sprawy wynika, iż dłużnik alimentacyjny dokonywał regularnych wpłat alimentów w kwocie 400,00 zł. miesięcznie od października 2008 r. Natomiast z informacji uzyskanych od skarżącej w dniu 16 grudnia 2009 r. organ wywiódł, że wpłaty te wniesiono również w październiku i listopadzie 2009 r., zatem w ocenie organu świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych: M. M. i K. M. nie przysługuje w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. i w okresie od 1 listopada 2009 r. do 30 listopada 2009 r. Organ podniósł nadto, że B. M. będąc zapoznaną we wniosku przyznanie przedmiotowego świadczenia jak i w decyzji o ustaleniu prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego z dnia [...] r. Nr [...] oraz w decyzji z dnia [..] r. Nr [...] z warunkami uprawniającymi do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, nie powiadomiła niezwłocznie organu I instancji o zmianie sytuacji mającej wpływ na prawo do świadczeń. B. M. w odwołaniu od powyższej decyzji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub zawieszenie postępowania do czasu rozpatrzenia jej skargi skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. Nr [..], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Nr [...] uchylającą w całości decyzję z dnia [..] r. Nr [...] zmienioną decyzją z dnia [...] r. [....] oraz orzekającą o odmowie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego na osoby uprawnione: M. M. i K. M. od 1 października 2008 r. Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium przypomniało, że decyzją z dnia [...] r. Nr [..] zmienioną decyzją z dnia [..] r. Nr [...], organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku B. M. z dnia 22 sierpnia 2008 r. przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dzieci: M. M. i K. M. na okres świadczeń od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. w kwocie po 400,00 zł. miesięcznie. Decyzja ta stała się decyzją ostateczną. Dalej organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] r. Nr [..], organ I instancji po rozpatrzeniu wniosku B. M. z dnia 13 października 2009 r. przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dzieci: M. M. i K. M. na okres świadczeń od 1 października 2009 r. do 30 września 2010 r. w kwocie po 400,00 zł. miesięcznie. Decyzja ta stała się decyzją ostateczną. Kolegium podkreśliło, że w decyzjach tych zawarto pouczenie, iż w przypadku zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba wnioskująca jest zobowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenie alimentacyjne. Następnie Kolegium zaznaczyło, że organ I instancji w przedmiotowej sprawie podjął postępowanie, po otrzymaniu zaświadczenia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 1 października 2009 r., które wpłynęło do organu I instancji w dniu 13 października 2009 r. informującego, że dłużnik alimentacyjny W. M. co miesiąc przekazuje bezpośrednio B. M. alimenty w różnych kwotach, przy czym ostatnia wpłata w kwocie 400,00 zł. miała miejsce we wrześniu 2009 r. W rezultacie organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie zmiany decyzji ostatecznej o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznanego decyzją z dnia [...] r. Nr [..] zmienioną decyzją z dnia [..] Nr [..] oraz decyzją z dnia [..] r. Nr [...]. W trakcie prowadzonego postępowania organ ustalił, iż dłużnik alimentacyjny dokonywał regularnych wpłat alimentów w kwocie 400,00 zł. miesięcznie od października 2008 r. Zaś z informacji uzyskanych w dniu 16 grudnia 2009 r. organ wywiódł, że wpłaty te wniesiono również w październiku i listopadzie 2009 r. Organ I instancji decyzją z dnia [...] r. Nr [...] zmienił decyzję ostateczną z dnia [...] r. Nr [...] w części dotyczącej okresu przysługiwania świadczenia w ten sposób, iż przyznał świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dzieci: M. M. i K. M. na okres świadczeń od 1 października 2009 r. do 31 października 2009 r. w kwocie po 400,00 zł. Decyzja ta stała się decyzją ostateczną. Następnie organ I instancji decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił w całości decyzję ostateczną z dnia [...] r. Nr [...] zmienioną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] i odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dzieci: M. M. i K. M. na okres świadczeń od 1 października 2008 r. Od decyzji tej odwołała się B. M. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ I instancji po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [..] r. Nr [...] uchylił w całości decyzję ostateczną z dnia [..] r. Nr [...] zmienioną decyzją z dnia [..] r. Nr [....] i odmówił przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dzieci: M. M. i K. M. na okres świadczeń od 1 października 2008 r. W wyniku odwołania B. M. od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Następnie organ I instancji w związku z art.23 ust.1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 192, poz.1378 z późniejszym zmianami), podjął dalsze postępowanie w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z udziałem B. M. ustalając terminy i kwoty pobranych przez nią bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego świadczeń alimentacyjnych. Kolegium stwierdziło, iż kwestia zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w każdym przypadku powinna być poprzedzona ustaleniem swoistej winy strony postępowania, bowiem - zdaniem organu - z art.2 pkt 7 lit a powołanej uprzednio ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wynika, iż za nienależnie pobrane świadczenie z funduszu alimentacyjnego uważa się świadczenie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części. Organ I instancji podjął postępowanie w celu wyjaśnienia powyższej kwestii, stwierdzając, iż B. M. będąc zapoznaną zarówno we wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia jak i w decyzji o ustaleniu prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego dnia z dnia [...] r. Nr [...] oraz w decyzji z dnia [..] r. Nr [...] z warunkami uprawniającymi do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, nie powiadomiła niezwłocznie organu I instancji o zmianie sytuacji mającej wpływ na prawo do świadczeń, czym naruszyła - w ocenie organu - art. 19 ust.1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 192, poz.1378 z późniejszymi zmianami). Kolegium podkreśliło, iż decyzja organu I instancji dotycząca zwrotu nienależnie pobranych świadczeń była obowiązkiem wynikającym z art.23 ust.1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Mając powyższe na względzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowiło utrzymać zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy ocenił, że organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i wydał decyzję zgodnie z powołanymi powyżej normami prawnymi. Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu, iż złożona została w ustawowym terminie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Nr [..]. Kolegium wyjaśniło, iż złożona skarga nie zmienia ostatecznego charakteru decyzji organu I instancji. Odnosząc się do wniosku dotyczącego zawieszenia postępowania Kolegium stwierdziło, że Prezydent Miasta Ł. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie wniosku B. M. z dnia 15 sierpnia 2010 r. o umorzenie w całości lub w części zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. oraz za okres od 1 listopada 2009 r. do 30 listopada 2009 r. B. M. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. zarzuciła organowi: 1. obrazę prawa materialnego art. 2 pkt 7d ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż skarżąca jako osoba uprawniona do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie ich pobierania otrzymała alimenty, a tym samym uznanie iż świadczenie jest nienależne bowiem egzekucja jest skuteczna, podczas gdy zebrany materiał dowodowy w sprawie wskazuje na fakt, iż wpłaty dokonywane przez dłużnika alimentacyjnego bez określenia okresu za jaki są dokonywane zostały zaliczone przez wierzycielkę na poczet zaległych alimentów co pozostaje w zgodzie z prawem, a tym samym podstawowa przesłanka stanowiąca o prawie do świadczenia alimentacyjnego tj. bezskuteczność egzekucji w niniejszej sprawie jest nadal aktualna bowiem, w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych; 2. obrazę przepisów postępowania tj. art 138 § 2 kpa poprzez zaniechanie zastosowania przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez Prezydenta Miasta Ł.- Centrum Świadczeń Socjalnych w Ł. a następnie przy rozpatrywaniu odwołania od decyzji przez SKO w Ł. prawnej wykładni w zakresie ustalenia "świadczenia nienależnego" i "bezskuteczności egzekucji" zawartych w decyzji uchylającej wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia 8.03.2010 r. 3. naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. w zw. z art 140 K.p.a. poprzez oparcie się przy ponownym rozpoznawaniu sprawy na materiale dowodowym zebranym w sprawie, który stanowił podstawę wydania decyzji uchylającej wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r., bez dodatkowego przeprowadzenia wnikliwego wyjaśnienia sprawy i przeprowadzenia dodatkowych dowodów w sprawie, a jedynie ograniczenie się przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przez organ l instancji i SKO do odmiennej wykładni przepisów prawa aniżeli dokonana w decyzji SKO w Ł. z [...] r. ,co powoduje, iż wykładnia przepisów dot. zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest rozbieżna pomiędzy decyzją SKO w Ł. z [...] r. i decyzją skarżoną SKO. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci M. i K. M. za okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. oraz okres od 1 listopada 2009 r. do 30 listopada 2009 r. - tj. utrzymanie w mocy decyzji z dnia 1 października 2008r. i zmieniającej ją decyzji z dnia 10 grudnia 2008r i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Skarżąca wniosła również o zawieszenie wykonania decyzji [...] z dnia [...] r. do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wywołanego niniejszą skargą. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Natomiast wyrokiem z dnia [...] roku w sprawie sygn. akt [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uwzględnił skargę B. M. i uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. Nr [..], którą organ pierwszej instancji uchylił własną decyzję z dnia [..] roku, zmienioną decyzją z dnia [..] roku, jednocześnie orzekł w stosunku do B. M. o odmowie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w roku 2008-2009 na osoby uprawnione, tj. M. M. i K. M.. Powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 9 kwietnia 2011 roku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesiono. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W rozumieniu powyższych przepisów, sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ( lit. a ), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( lit. b ), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( lit. c ). Zaś na mocy art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji tego rodzaju uchybień, które obligowały Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Oceniając decyzję wydaną w tym trybie Sąd zobligowany był do dokonania oceny całokształtu postępowania stosownie do treści art. 135 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przedmiotowy przepis nakłada na sąd administracyjny obowiązek wyjścia poza granice skargi, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. Rozpoznanie skargi winno doprowadzić do wyeliminowania - w ramach danej sprawy - decyzji niezgodnych z prawem. Przy czym między decyzją wydaną w szeroko rozumianych granicach sprawy administracyjnej, a decyzją zaskarżoną musi istnieć związek przyczynowy, tego rodzaju, że treść decyzji wcześniejszej, nieobjętej skargą, musi stanowić warunek wydania decyzji zaskarżonej. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję – wydaną w oparciu o art. 2 pkt 7 lit. d oraz art.23 ust.1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów- w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci: M. M. i K. M. wypłaconych w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. i w okresie od 1 listopada 2009 r. do 30 listopada 2009 r. w kwocie 10 400,00 zł. wraz z odsetkami naliczonymi do dnia 2 sierpnia 2010 r. w kwocie 1683,26 zł., co łącznie stanowi kwotę 12083,26 zł. Zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nienależnie pobrane świadczenie oznacza świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. Z kolei w myśl art. 23 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Odsetki te naliczane są od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o czym stanowi art. 23 ust. 7 ustawy. Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie istotne jest, iż prawomocny wyrok WSA w Ł. w sprawie o sygn. akt II [...] spowodował, iż przestała istnieć podstawa do orzekania o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci zaliczki alimentacyjnej, bowiem wspomnianym orzeczeniem Sąd wyeliminował z obrotu prawnego decyzje odmawiające w stosunku do skarżącej przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym 2008/2009 na osoby uprawnione. Wobec powyższego w rozpatrywanej sprawie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania przewidziana w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. - decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Pomiędzy zaskarżoną decyzją a decyzją uchyloną wyrokiem WSA w Ł. z dnia [...] roku r. istnieje związek przyczynowy o charakterze bezpośrednim, bowiem wydanie decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranych świadczeń, winno poprzedzać wydanie decyzji uchylającej lub zmieniającej decyzję o przyznaniu świadczenia, względnie decyzji odmawiającej przyznania świadczenia. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. decyzja lub postanowienie ulegają uchyleniu w razie stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nie ma znaczenia, czy stwierdzone uchybienie miało, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy, chodzi więc o jakiekolwiek naruszenie prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania. W tym wypadku ustawodawca wskazuje, że ochrona obiektywnego porządku prawnego, czyli zasada praworządności, wyrażona w art. 7 Konstytucji RP i w art. 6 K.p.a., jest wartością wyższą niż zasada trwałości decyzji administracyjnej odzwierciedlona w art. 16 § 1 K.p.a. Wydanie aktu administracyjnego, którego podstawę stanowi decyzja, w odniesieniu do której stwierdzono jej niezgodność z prawem, oznacza wydanie aktu z naruszeniem przepisów, a w takim wypadku w odniesieniu do tegoż aktu zachodzą podstawy do stwierdzenia istnienia naruszenia prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit "b" p.p.s.a. Nie można jednak pojęcia naruszenia prawa, o jakim mowa w tym przepisie, ograniczać do sytuacji, gdy zachodzi prosta sprzeczność między określona normą prawną, a sposobem jej zastosowania przez organ administracji. W postępowaniu administracyjnym przez wydanie decyzji z naruszeniem prawa rozumie się także takie sytuacje, w których organowi administracji nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów w chwili wydawania decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006r. w sprawie o sygn. akt II OSK 1321/05 LEX nr 317405). Opisana wyżej sytuacja występuje w niniejszej sprawie, bowiem po dacie wydania aktu kontrolowanego usunięto z obrotu prawnego decyzję, w oparciu o którą wydano ten akt, zaś kwestia obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia lub związanego z tym ewentualnego umorzenia należności z tego tytułu, zależy od istnienia podstawy wskazującej na istnienie nienależnie pobranego świadczenia. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "b" p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji, uznając to za wystarczające do końcowego załatwienia sprawy W punkcie drugim sentencji orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji na mocy art. 152 p.p.s.a. Zaś w punkcie trzecim na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), Sąd orzekł o zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu. m.ch.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło