II SA/Łd 1447/10

Dnia 14 czerwca 2011 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi - Wydział II - Leszek Foryś po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2011 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku uczestnika postępowania K.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia 1/ przyznać uczestnikowi postępowania K.B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata 2/ oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych lf II SA/Łd 1447/10 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 10 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uwzględnił skargę K.S. i uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 9 marca 2007 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę. Następnie uczestnik postępowania K.B. zwróciła się do Sądu o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej oraz z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym wynika, że wnioskodawczyni pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem H.B. Małżonkowie są emerytami, a ich łączny dochód wynosi 2688,21 zł (wnioskodawczyni otrzymuje 1302,12 zł, a jej mąż – 1386,09 zł). Ich jedynym majątkiem jest dom o powierzchni 56 m². W uzasadnieniu wniosku K.B. podała, że wraz z mężem są osobami starszymi, ona choruje na serce i zwyrodnienie stawów, a mąż na prostatę i ma wadę słuchu. Wskazała również na miesięczne wydatki swoje i męża: ubezpieczenie – 150 zł, gaz – 50 zł, energia elektryczna – 150 zł, woda – 120 zł, podatek od nieruchomości – 320 zł (rocznie), wywóz nieczystości – 60 zł, leki dla małżonków - 300 zł, telefon – 80 zł, 3 tony węgla na zimę - 2250 zł. Wnioskodawczyni podała również, że musi spłacać kredyt na pokrycie blachą dachu (miesięczna rata wynosi 250 zł) oraz kredyt na zakup telewizora (rata wynosi 180 zł). Wnioskodawczyni oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem i radcą prawnym. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244 § 1, art. 245, art. 246 oraz art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, iż osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym zaś, gdy wykaże że nie jest w stanie uiścić pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy we wskazanym zakresie. Prawo pomocy jest instytucją stanowiącą wyjątek od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony postępowania. Z tego względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest prawo uczestnika postępowania do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Biorąc zaś pod uwagę informacje przedstawione przez wnioskodawczynię należy stwierdzić, że wniosek zasługuje na uwzględnienie jedynie w części dotyczącej ustanowienia adwokata. Niewątpliwie bowiem wykazane dochody nie pozwalają na wynajęcie we własnym zakresie profesjonalnego doradcy. Tym niemniej jednak, w ocenie referendarza sądowego, uczestnik postępowania nie wykazał, by uiszczenie kosztów sądowych mogło spowodować uszczerbek w koniecznym utrzymaniu małżonków. Nie można oczywiście tracić z pola widzenia faktu, że wnioskodawczyni i jej mąż są osobami starszymi i utrzymują się jedynie z emerytur. Jednak w ocenie referendarza sądowego łączna deklarowana wysokość otrzymywanych świadczeń, tj. 2688,21 zł, w zestawieniu z deklarowanymi wydatkami na utrzymanie i leki, daje podstawy do stwierdzenia, że strona jest w stanie uiścić koszty sądowe wymagane w postępowaniu sądowym. Tym bardziej, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem, który może ponieść K.B. jest wpis od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Z przedstawionego wyliczenia wydatków wynika, że po opłaceniu miesięcznych rachunków związanych z utrzymaniem mieszkania oraz zakupem leków i usług medycznych, małżonkom pozostaje do dyspozycji ponad 1000 zł. Należy również zwrócić uwagę, że do niezbędnych kosztów utrzymania nie można zaliczyć kosztów obsługi komercyjnych kredytów bankowych, w tym na zakup telewizora. Nie są to bowiem wydatki, których ponoszeniu należy przyznać pierwszeństwo przed wydatkami związanymi z udziałem w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się już stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne (raty kredytów) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., I OZ 83/06). Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w postanowieniu. lf