II SA/Łd 1447/10

WyrokWSA w Łodzi2011-05-10

Skład orzekający: Barbara Rymaszewska, Anna Stępień, Joanna Sekunda – Lenczewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wydać pozwolenie na budowę (wymianę dachu) istniejącego budynku, w stosunku do którego toczy się postępowanie legalizacyjne dotyczące samowoli budowlanej (budowy tego budynku), przed jego prawomocnym zakończeniem?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdził, że pozwolenie na budowę dotyczące części istniejącego budynku (wymiana dachu) nie może zostać wydane przed prawomocnym zakończeniem postępowania legalizacyjnego dotyczącego samowoli budowlanej w zakresie budowy tego samego budynku. Wydanie pozwolenia na budowę przed zakończeniem postępowania legalizacyjnego jest przedwczesne i może prowadzić do sprzecznych rozstrzygnięć.
Stan faktyczny
K. S. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę wymiany dachu oraz wykonania ogniomuru na istniejącym budynku mieszkalnym. Skarżąca podniosła zarzut, że inwestorzy nie poinformowali organu o toczącym się postępowaniu w przedmiocie samowoli budowlanej dotyczącej budowy spornego budynku, a pozwolenie na budowę nie może być wydane przed zakończeniem tego postępowania. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, uznając, że brak nakazu rozbiórki nie stanowi przeszkody do wydania pozwolenia. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił poprzedni wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując, że sprawa legalizacji samowolnie wybudowanego budynku musi się zakończyć przed wydaniem ostatecznego orzeczenia w sprawie pozwolenia na budowę dachu.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej – K. S. kwotę 1.397 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 10 maja 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA: Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA: Anna Stępień Sędzia WSA: Joanna Sekunda – Lenczewska Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...], Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej – K. S. kwotę 1.397 (tysiąc trzysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. S. utrzymał decyzję w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...], nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono K. i H. małżonkom B. pozwolenia na budowę, obejmującego wykonanie robót budowlanych, polegających na wymianie konstrukcji dachu, wymianie pokrycia dachowego oraz wykonanie ogniomuru na istniejącym budynku mieszkalnym, zlokalizowanym na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi [...] i [...], położonych w U. przy ul. A 4. W odwołaniu K. S. podniosła zarzut, iż inwestorzy nie poinformowali organu o toczącym się postępowaniu w przedmiocie samowoli budowlanej, obejmującej budowę spornego budynku. W ocenie K. S. nie jest możliwe wydanie pozwolenia na budowę przed zakończeniem postępowania odnośnie tejże samowoli, a zaskarżona decyzja tę samowolę "legalizuje". Wojewoda [...], utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji wskazał, że kwestia zakończenia postępowania, prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, ważna jest z punktu widzenia treści art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. nr 156 z 2006r., poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Organ odwoławczy podkreślił, że z przedłożonego materiału dowodowego tj. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] nr [...] jednoznacznie wynika, że wprawdzie H. B. wykonał samowolnie budynek mieszkalny, lecz zachodzą przesłanki do legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej, a powyższą decyzją nakazano inwestorom doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami. Nadto postępowanie prowadzone przez organ nadzoru budowlanego jest odrębnym postępowaniem niedotyczącym rozbiórki, organ ten nie wydał też inwestorom żadnej decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu znajdującego się na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki, co jedynie mogłoby skutkować wydaniem decyzji, odmawiającej pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy wskazał w konkluzji, że wyjaśnienie czy postępowanie organu nadzoru budowlanego, dotyczące doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami zostało zakończone czy też nie, nie ma wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie organu odwoławczego w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. Z tej też przyczyny, postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] uchylono postanowienie Starosty [...] z dnia [...], nr [...] o zawieszeniu niniejszego postępowania z uwagi na toczące się postępowanie przed organami nadzoru budowlanego i umorzono postępowanie w tym przedmiocie wskazując, iż postępowanie organów nadzoru budowlanego nie dotyczy rozbiórki, nie została bowiem wydana żadna decyzja rozbiórkowa, dotycząca terenu objętego inwestycją. W skardze na w/w decyzję K. S. wniosła o uchylenie powyższej decyzji. Wskazała, że wyjaśnienie czy postępowanie organu nadzoru budowlanego zostało zakończone pozwoleniem na użytkowanie i czy jest kontynuowana działalność budowlana, dotycząca samowolnie zrealizowanego budynku, ma charakter rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. w sprawie z wniosku o pozwolenie na budowę dla K. i H. B. i dlatego wyjaśnienie tej sprawy powinno dopiero otworzyć drogę postępowania w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację, wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 2.października 2007r., wydanym w sprawie o sygn.akt II SA/Łd 476/07 oddalono skargę K. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...], nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 13 listopada 2007r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 691/07 oddalił skargę K. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu K. i H., małżonkom B. pozwolenia na budowę, obejmującego wymianę konstrukcji dachu oraz pokrycia dachowego i wykonanie ogniomuru na istniejącym budynku mieszkalnym, przy ul. A 4 w U. Naczelny SAd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 listopada 2010 roku, w sprawie o sygn. akt II OSK 1194/09, w efekcie skargi kasacyjnej wniesionej przez K. S. uchylił wskazany wyrok WSA w Łodzi z dnia 13 listopada 2007 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi. W konkluzji wydanego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przed wydaniem ostatecznego orzeczenia musi się zakończyć sprawa prowadzona przez organ nadzoru budowlanego w kwestii samowolnego wybudowania budynku i dopiero wówczas stanie się możliwe rozstrzygnięcie wniosku inwestora dotyczącego budowy dachu tego budynku. Zaskarżona decyzja natomiast została wydana przedwcześnie i z tej przyczyny powinna być przez Sąd pierwszej instancji oceniona jako naruszająca prawo. W piśmie z dnia 7 kwietnia 2011r. K. S. wyjaśniła, że sprawa legalizacji samowolnie wybudowanego budynku, znajdującego się przy ul. A 4 w U. nie została dotąd zakończona. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Tytułem wstępu wskazać wypada, że stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, co oznacza, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w wyroku NSA z dnia 24 listopada 2010r., wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia (art. 153 p.p.s.a.). Związanie zaś tą oceną traci swoją moc jedynie w razie zmiany ustawy, zmiany (już po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz w wypadku wzruszenia przedmiotowego orzeczenia w przewidzianym prawem trybie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 329-330). Mając powyższe na uwadze, w świetle wskazanych wyżej poglądów prawnych oraz oceny dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 listopada 2010r., za przesądzone uznać należy, iż przed wydaniem przez organ ostatecznego orzeczenia w sprawie przedmiotowego projektu budowlanego i udzielenia K. i H., małżonkom B. pozwolenia na budowę obejmującego wymianę konstrukcji dachu oraz pokrycia dachowego i wykonanie ogniomuru na istniejącym budynku mieszkalnym przy ul. A 4 w U., musi się zakończyć sprawa prowadzona przez organ nadzoru budowlanego w kwestii samowolnego wybudowania tegoż budynku. W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, że z uwagi na datę zrealizowania budynku jako samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego winien prowadzić postępowanie na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Należy jednak wskazać, iż rozpatrując wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę dotyczącego dachu tego budynku, organy obu instancji błędnie wywiodły, że brak było przesłanek uzasadniających nieuwzględnienie wniosku inwestora.. Nietrafny, jak wynika z wywodów NSA jest pogląd, że rozstrzygające znaczenie ma brak decyzji o nakazie rozbiórki obiektu. Istotnie, stosownie do art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006r. Nr 156, póz. 1118 ze zm.) orzeka się o odmowie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany, w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Podkreślić w tym miejscu należy, iż organy nie dostrzegły jednak, że wymieniony przepis odnosi się do sytuacji, kiedy to nakaz rozbiórki wynika z ostatecznej decyzji administracyjnej, wobec tego nie ma żadnego związku z takim stanem faktycznym, zaistniałym w niniejszej sprawie, w której niespornie ustalono, iż dopiero toczy się postępowanie w sprawie likwidacji samowoli budowlanej. Wprawdzie w dacie orzekania zaskarżoną decyzją wydano już w postępowaniu przed organem nadzoru budowlanego decyzję nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, ale nie stała się ona ostateczna, a więc nie można wykluczyć możliwości jej uchylenia, a nawet ewentualnego prowadzenia postępowania w kierunku wydania nakazu rozbiórki. W takim stanie rzeczy twierdzenie, iż brak jest decyzji nakazującej rozbiórkę a więc nie istnieje przeszkoda do uwzględnienia wniosku inwestora określona w art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego i fakt ten w wystarczającym stopniu umocowuje organ do pozytywnego dla inwestora załatwienia sprawy jest pozbawione podstaw Wykładnia przepisów Prawa budowlanego, prowadząca do wniosku, że należy rozstrzygnąć pozytywnie wniosek o pozwolenie na budowę części budynku przed zakończeniem postępowania legalizacyjnego dotyczącego innej części tegoż budynku byłaby nieracjonalna. Mogłaby bowiem doprowadzić do sytuacji, w której inwestor będzie posiadał decyzję pozwalającą na przebudowę dachu a jednocześnie decyzję opiewającą na rozbiórkę pozostałej części domu. Wobec powyższego w pierwszej kolejności należy zaczekać na ostateczne rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego w przedmiocie samowolnego wybudowania budynku i dopiero wówczas orzec o wniosku w sprawie przebudowy dachu tego samego budynku. Dopiero wyjaśnienie okoliczności związanych z legalnością całości budynku pozwoli na zakończenie postępowania. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., zaś na podstawie art. 152 tej ustawy sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. m.o.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło