II SA/Łd 145/08
WyrokWSA w Łodzi2008-10-14
Skład orzekający: Anna Stępień, Czesława Nowak-Kolczyńska, Sławomir Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia budowy ogrodzenia, które zostało już zrealizowane przed dokonaniem zgłoszenia?Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej ma prawo wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia budowy, nawet jeśli roboty budowlane zostały już zrealizowane przed dokonaniem zgłoszenia. Fakt zrealizowania robót budowlanych nie pozbawia organu uprawnienia do oceny zgodności zamierzenia z prawem i wniesienia sprzeciwu w ustawowym terminie. Zgłoszenie dotyczące inwestycji wykonanej nie jest prawidłowe i nie wywołuje skutków prawnych przewidzianych dla skutecznego zgłoszenia.Stan faktyczny
Strona skarżąca zgłosiła zamiar budowy ogrodzenia od strony dróg publicznych. Starosta wniósł sprzeciw od zgłoszenia i nałożył obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę, wskazując na potencjalne naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc, że budowa ogrodzenia poniżej 2,2 m nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia. WSA oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo wniósł sprzeciw, mimo iż ogrodzenie zostało już zrealizowane.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Protokolant Sekretarz sądowy Aleksandra Stankowska, po rozpoznaniu w dniu 14 października 2008 roku na rozprawie sprawy ze skargi T. P. i K. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] Nr [...] znak: [...] w przedmiocie wniesienie sprzeciwu odnośnie zamiaru budowy ogrodzenia 1. oddala skargę, 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z Funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokat B. P. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. ls
Decyzją z dnia [...]r. Starosta [...] na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2, ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) wniósł sprzeciw odnośnie zamiaru budowy od strony dróg publicznych ogrodzenia działki nr ewid. 659/1 położonej przy ul. A i ul. B w T., objętego zgłoszeniem z dnia 5 listopada 2007r. i z dnia 24 października 2007r., jednocześnie nałożył na inwestora K. P. obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego ogrodzenia. Wskazał również na konieczność załączenia dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego, przy czym treść mapy do celów projektowych winna zawierać miedzy innymi elementy wynikające z zapisów § 6 ust. 11 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 21 lutego 1995r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno-kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie.
Uzasadniając podstawy rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, iż w dniu 6 listopada 2007r. do Starostwa wypłynęło pismo K.P. w sprawie wydania pozwolenia na budowę ogrodzenia z płyt betonowych przy ul. B [...]. Wnioskodawca załączył mapę działki z zaznaczonym przebiegiem ogrodzenia. Po analizie dokumentów sprawy organ wywiódł, iż planowane zamierzenie może naruszać ustalenia planu miejscowego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej Tomaszowa Mazowieckiego z dnia 5 października 2005r. Nr XLV/413/05. Organ wskazał, iż udzielenie pozwolenia na budowę będzie możliwe po uprzednim wykonaniu obowiązku wynikającego z decyzji PINB z dnia [...]r., w przeciwnym razie organ wyda decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie którego dotyczy projekt zagospodarowania działki znajduje się obiekt w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki. Jednocześnie organ pouczył o treści art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, wskazując kiedy budowa ogrodzeń wymaga zgłoszenia.
W terminie prawem przewidzianym odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. i T.P., wnosząc o jej uchylenie. Wskazali, iż Starosta nie może zgłosić sprzeciwu, gdyż zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte postanowieniem z dnia 31 października 2007r., iż pozwolenie na budowę ogrodzeń poniżej 2,20m nie jest wymagane oraz nie jest wymagane zgłoszenie o budowie ogrodzenia.
Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...]r.
Organ odwoławczy powołując przepis art. 30 ust. 1 pkt 3, ust. 5 Prawa budowlanego podniósł, iż pomimo, że przedmiotowa inwestycja jest zwolniona z mocy ustawy z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a jedynie objęta obowiązkiem zgłoszenia to zgodnie z art. 30 ust. 7 w/w ustawy właściwy organ może nałożyć, w drodze decyzji, obowiązek uzyskania pozwolenia na ich wykonanie, jeżeli ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co może mieć miejsce w niniejszej sprawie. Wyjaśnił, iż teren inwestycji objęty jest obowiązującym planem zagospodarowania zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 5 października 2005r. Nr XLV/413/05. Przedmiotowy plan wyznacza tereny o różnym przeznaczeniu w określonych liniach rozgraniczających. Nieruchomość przy ul. B [...] – działki nr ewid. 659/1 i 659/2, zgodnie z powołanym planem, znajdują się na terenach oznaczonych symbolem MW oraz KD1/2, przeznaczonych pod drogi, ulicę Lewą oraz Rolną. Organ wywiódł, iż ze złożonych dokumentów wynika, iż planowane ogrodzenie, w przebiegu określonym w załączniku graficznym do zgłoszenia, kłócić się może z ustaleniami powołanego planu, a nadto z planowaną przez UM T. do 2010r. inwestycją polegającą na budowie ulicy A na odcinku od ulicy B do ulicy C, obejmującą swym zakresem działkę oznaczoną nr ewid. 659/1 w obrębie [...]. Jak bowiem określa załącznik graficzny do zgłoszenia inwestycja ma być lokowana w pasach drogowych ulic A i B.
Odnośnie decyzji PINB z dnia 31 października 2007r., którą organ nakazał stronom rozbiórkę spornego ogrodzenia, Wojewoda wskazał, iż nie posiada informacji, czy ogrodzenie zostało rozebrane. Odnośnie zarzutów odwołania organ wyjaśnił, iż owszem budowa ogrodzenia poniżej 2,2 m nie wymaga pozwolenia ani zgłoszenia, ale nie dotyczy to ogrodzeń od strony ulic, a jedynie ogrodzeń międzysąsiedzkich.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi T. i K. P. wnieśli o uchylenie w całości decyzji I i II instancji. Uzasadniając postawiony wniosek wywiedli, iż skoro prawo budowlane nie wymaga dla budowy ogrodzenia poniżej 2,2 m ani zgłoszenia, ani pozwolenia na budowę to decyzja jest wadliwa. Wskazali, iż działka przy ul. B [...] ma nr 48 i jest podzielona decyzją administracyjną, a Urząd Miasta nie jest właścicielem żadnej jej części, nie wyrażają nadto zgody na jej sprzedaż. Planowana inwestycja jest zgodna z planem, a ogrodzenie ma powstać na starym fundamencie.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymując dotychczasowe stanowisko wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest bezzasadna, zaskarżona decyzja nie narusza bowiem przepisów prawa, sądy administracyjne zostały zaś powołane do badania zgodności z prawem działania organów administracji publicznej (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a". Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zatem zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może ją uchylić w całości lub części (art. 145 § 1 ust.1 p.p.s.a.), stwierdzić jej nieważność w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a.). Ewentualnie stwierdzić, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 ust. 3 w/w ustawy). W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlega oddaleniu.
Podkreślić należy także, iż sąd zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała decyzję strona skarżąca.
Należy na wstępie podkreślić, iż przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) wymagają zgłoszenia właściwemu organowi budowy ogrodzeń od strony dróg, ulic (...) i innych miejsc publicznych (art. 30 ust. 1 pkt 3). Zgłoszenie T. i K.P. obejmuje ogrodzenie działki nr 659/1 od strony ul. A i od strony ul. B w T. Ulice te na całej swej długości są drogami publicznymi zgodnie z uchwałą nr XL/382/05 Rady Miejskiej Tomaszowa Maz. z dnia 3 czerwca 2005 r. w sprawie zaliczenia dróg na terenie Miasta Tomaszowa Mazowieckiego do kategorii dróg gminnych (Dziennik Urzędowy Województwa Łódzkiego nr 195)
Obowiązku zgłoszenia nie wyłącza istnienie fundamentów starego ogrodzenia i wykorzystanie ich przy wznoszeniu nowego. Bowiem roboty budowlane polegające na odbudowie ogrodzenia z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych po starym obiekcie, który uległ zniszczeniu stanowią budowę w rozumieniu prawa budowlanego - art. 3 pkt 6 (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 29 marca 2001 r. sygn. akt SA/Bk 852/00 publ. ONSA z 2002 r. nr 2, poz. 85).
Jednakże zgłoszenie budowy, aby było skuteczne musi być dokonane przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu (art. 30 ust. 5). W stanie faktycznym niniejszej sprawy niespornym pozostaje, że budowa ogrodzenia została zrealizowana przed dokonaniem zgłoszenia. A organy nadzoru budowlanego prowadzą postępowanie w przedmiocie jego rozbiórki (decyzje PINB i ŁWINB w aktach administracyjnych). W istniejącej więc sytuacji faktycznej i prawnej upływ 30-dniowego terminu z art. 30 ust. 5 nie skutkowałby ani nabyciem uprawnienia do realizacji inwestycji, bo przecież została zrealizowana, ani też do jej zalegalizowania. Bowiem w tym przedmiocie prowadzą odrębne postępowanie organy nadzoru budowlanego i do nich należy ocena, czy w tym konkretnym przypadku wdrożenie procedury legalizacyjnej jest zasadne.
Organ administracji architektoniczno - budowlanej prawidłowo, po tym jak wpłynęło zgłoszenie, zweryfikował zamiar budowy nim objęty, dokonując oceny faktycznej i prawnej oraz podjął działania wydając decyzję o sprzeciwie. Skorzystał w tym zakresie ze swojego uprawnienia w przepisanym terminie 30 dni od doręczenia zgłoszenia. A fakt zrealizowania robót budowlanych nie spowodował utraty tych uprawnień. Inaczej niż w sprawie pozwolenia na budowę, gdzie zrealizowanie zamierzenia inwestycyjnego jest podstawą do umorzenia postępowania wobec tego, że odpadł konstytutywny element faktyczny kompetencji organu, wywodzący się z faktu że roboty budowlane objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę nie zostały rozpoczęte. W przypadku zgłoszenia budowy organ nie wydaje decyzji pozytywnej, uprawniającej inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych lecz milczy bądź wnosi sprzeciw. Nie ma zaś podstaw do umorzenia postępowania, gdy stwierdzi że budowa została zrealizowana przed dokonaniem zgłoszenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2008 r. II OSK 2042/06, Lex nr 394025).
Należy też wyraźnie podkreślić, że w sytuacji faktycznej i prawnej inwestorów brak procesowej reakcji organu architektoniczno-budowlanego na dokonane zgłoszenie, czyli jego milczenie, w żaden sposób nie polepszyłoby ich sytuacji, bo przecież nie sanowałoby zaistniałej samowoli budowlanej i nie wyłączyłoby odpowiedzialności skarżących za jej dokonanie. Swoim sprzeciwem organ dał wyraz negatywnej ocenie zgłoszonego zamierzenia budowlanego jako niezgodnego z prawem. Bowiem zgłoszenie dotyczące inwestycji wykonanej nie jest prawidłowe w rozumieniu przepisu art. 30 prawa budowlanego i nie wywołuje skutków przewidzianych w tym przepisie.
Nie sposób podzielić argumentacji uzasadnienia organu odwoławczego powołującego się na to, iż zgłoszona budowa narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 5 października 2005r. Nr XLV/413/05, gdyż akt ten został wyeliminowany z obrotu prawnego. Wyrokiem z dnia 27 listopada 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (II SA/Łd 473/07) stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w Tomaszowie Mazowieckim z dnia 5 października 2005r., a wyrok ten jest prawomocny. Tak więc w dacie rozstrzygania sprawy przez Wojewodę wskazana argumentacja nie miała prawnej podstawy.
Fakt ten nie wpływa na ocenę rozstrzygnięcia organu, które w istocie odpowiada prawu. Bowiem mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu, organ zasadnie wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia budowy, która wcześniej została zrealizowana.
Mając to na względzie Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło