II SA/Łd 147/25
PostanowienieWSA w Łodzi2025-05-14
Skład orzekający: Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiocie zaskarżenia decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego powinno zostać umorzone, jeśli zaskarżona decyzja została następnie uchylona decyzją wydaną w trybie art. 154 k.p.a. i nie została zaskarżona nowa decyzja?Ratio decidendi
Postępowanie sądowoadministracyjne podlega umorzeniu, gdy przedmiot zaskarżenia przestaje istnieć w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku. W sytuacji, gdy zaskarżona decyzja została uchylona w trybie art. 154 k.p.a. i nie została wniesiona skarga na nową decyzję, postępowanie sądowe staje się bezprzedmiotowe.Stan faktyczny
Skarżąca S. Z. zaskarżyła decyzję Prezesa ZUS w Warszawie o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie świadczenia wychowawczego. Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o umorzenie postępowania sądowego, wskazując, że zaskarżona decyzja została uchylona w trybie art. 154 k.p.a. i nie pozostaje w obrocie prawnym. Skarżąca nie wniosła skargi na nową decyzję uchylającą poprzednią.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 14 maja 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 3 stycznia 2025 roku znak sprawy: 010070/680/1468538/2023 postępowanie: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie świadczenia wychowawczego postanawia: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. dc
S. Z. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z 3 stycznia 2025 r., znak sprawy: 010070/680/1468538/2023, postępowanie: [...], w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie świadczenia wychowawczego.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie przedstawił stan faktyczny sprawy i podniósł, że zaskarżona do Sądu decyzja została uchylona w trybie art. 154 k.p.a. i nie pozostaje już w obrocie prawnym. W związku z tym wniósł o umorzenie postępowania sądowego.
W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z 12 marca 2025 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do wyjaśnienia, czy została wniesiona skarga do sądu administracyjnego na decyzję Prezesa ZUS w Warszawie z 19 lutego 2025 r. uchylającą w trybie art. 154 k.p.a. zaskarżoną do Sądu decyzję Prezesa ZUS z 3 stycznia 2025 r. w przedmiocie umorzenia postępowanie odwoławczego od decyzji ZUS z 28 lutego 2024 r. w sprawie o znaku: 010070/680/1468538/2023 (postępowanie: [...]) o odmowie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego i jednocześnie wezwano pełnomocnika skarżącej do ustosunkowania się do wniosku organu o umorzenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie – w terminie 7 dni.
Wobec faktu, że powyższe wezwanie pozostało bez odpowiedzi pełnomocnika skarżącej, w wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z 23 kwietnia 2025 r. wezwano pełnomocnika organu do wyjaśnienia, czy została wniesiona skarga do sądu administracyjnego na decyzję Prezesa ZUS w Warszawie z 19 lutego 2025 r. uchylającą w trybie art. 154 k.p.a. zaskarżoną do Sądu decyzję Prezesa ZUS z 3 stycznia 2025 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego od decyzji ZUS z 28 lutego 2024 r. w sprawie o znaku: 010070/680/1468538/2023 (postępowanie: [...]) o odmowie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego – w terminie 7 dni.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pełnomocnik organu wyjaśnił, że od decyzji Prezesa ZUS w Warszawie z 19 lutego 2025 r. uchylającej w trybie art. 154 k.p.a. decyzję Prezesa ZUS z 3 stycznia 2025 r. nie wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - w skrócie: "p.p.s.a." - sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania:
1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę;
2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania;
3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym (art. 161 § 2 p.p.s.a.).
Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. będziemy mieć do czynienia, kiedy w toku tego postępowania, a przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Taka sytuacja zaistnieje m.in. wówczas, gdy zaskarżona decyzja zostanie pozbawiona bytu prawnego.
Wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej do Sądu decyzji nastąpiło w trybie art. 154 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a.". Stosownie do art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W myśl § 2 tego artykułu, w przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji.
Jak wynika z akt sprawy Prezes ZUS skorzystał z tego przepisu i wydaną z urzędu decyzją z 19 lutego 2025 r., uchylił ostateczną decyzję własną z 3 stycznia 2025 r., znak sprawy: 010070/680/1468538/2023, postępowanie: [...], stanowiącą przedmiot skargi w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 16 § 3 k.p.a. ostateczna decyzja Prezesa ZUS z 19 lutego 2025 r., wobec niezaskarżenia jej do sądu administracyjnego jest prawomocna.
W konsekwencji takiego działania prawomocnie wyeliminowano z obrotu zaskarżoną do tutejszego Sądu decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie świadczenia wychowawczego. Uchylenie tej decyzji otworzyło organowi możliwość ponownego merytorycznego rozpatrzenia odwołania skarżącej od decyzji ZUS z 28 lutego 2024 r. w sprawie o znaku: 010070/680/1468538/2023 (postępowanie: [...]) o odmowie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego.
Na marginesie wskazać wypada, że kolejną decyzją z 19 lutego 2025 r. Prezes ZUS utrzymał w mocy decyzję ZUS z 28 lutego 2024 r. w sprawie o znaku: 010070/680/1468538/2023 (postępowanie: [...]) o odmowie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego. Decyzja ta pozostaje jednak poza granicami rozpoznania niniejszej sprawy. Jednakże, jak wiadomo Sądowi z urzędu, ww. decyzja Prezesa ZUS została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi i jest zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Łd 206/25.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.
ds
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło