II SA/Łd 206/25

Dnia 11 lipca 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 lipca 2025 roku sprawy ze skargi S.Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 19 lutego 2025 roku znak sprawy: 010070/680/1468538/2023 postępowanie: [...] w przedmiocie zmiany okresu prawa do świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 28 lutego 2024 roku, znak sprawy: 010070/680/1468538/2023 postępowanie: [...]; 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie na rzecz skarżącej S.Z. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. dc Decyzją z dnia 19 lutego 2025 r., znak sprawy 010070/680/1468538/2023 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.) – dalej: k.p.a.; art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1576) – dalej: p.p.w.d.; Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 lutego 2024 r., znak sprawy 010070/680/1468538/2023 orzekającą o zmianie okresu prawa do świadczenia wychowawczego przyznanego, zgodnie z informacją z dnia 17 lutego 2023 r., S. Z. na dziecko N. Z.. Z akty sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 6 lutego 2023 r. S. Z. wystąpiła o przyznanie świadczenia wychowawczego na dziecko N. Z. na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. Z treści wniosku wynika, że skarżąca oraz jej córka są obywatelkami Ukrainy, które przybyły do Polski po 23 lutego 2022 r. z Ukrainy, w związku z działaniami wojennymi. Informacją z dnia 17 lutego 2023 r. skarżąca poinformowana została o przyznaniu wnioskowanego świadczenia, w kwocie 500 zł miesięcznie, na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. Z akt sprawy wynika nadto, iż po poinformowaniu skarżącej o przyznaniu wnioskowanego świadczenia, organ w oparciu o dane zawarte w rejestrze Straży Granicznej powziął wątpliwość, co do spełnienia przez skarżącą przesłanki legalnego pobytu w Polsce, w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 337) – dalej: u.p.o.U., warunkującej nabycie prawa do przedmiotowego świadczenia. Z dostępnych organowi danych wynika bowiem, że skarżąca opuściła terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 20 sierpnia 2022 r. na okres powyżej 30 dni, co w myśl art. 11 ust. 2 powołanej ustawy pozbawiło skarżącą prawa do legalnego pobytu w Polsce. Jednocześnie we wskazanym rejestrze brak jest informacji odnośnie do ponownego przyjazdu strony do Polski w związku z działaniami wojennymi. Z uwagi na powyższe organ wezwał skarżącą do złożenia stosownych wyjaśnień. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca wyjaśniała, iż jej wyjazd z dzieckiem w dniu 20 sierpnia 2022 r. nie przekroczył okresu 30 dni, a co za tym idzie nie skutkował pozbawieniem jej prawa legalnego pobytu w Polsce. Skarżąca wskazywała, że jej powrót do Polski nastąpił z terenu kraju Unii Europejskiej, objętego strefą Schengen i jako taki nie podlegał rejestrowi, co wynika z otrzymanych przez skarżącą, przekazanych organowi informacji udzielonych przez Straż Graniczną. Skarżąca przedstawiła kopie skanów paszportów, swojego i córki, kopię imiennego biletu lotniczego z dnia 31 sierpnia 2022 r. na okoliczność powrotu do Polski przed upływem 30 dniowego terminu, jak również zaświadczenia o posiadanym statusie UKR, wydawane przez właściwe organy w spornym okresie. Decyzją z dnia 28 lutego 2024 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekł o zmianie okresu prawa do przyznanego skarżącej, informacją z dnia 17 lutego 2023 r., świadczenia wychowawczego w ten sposób, że przyznał stronie przedmiotowe świadczenie na okres od 1 lutego 2024 r. do 31 maja 2024 r. w kwocie 800 zł miesięcznie. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że odmowa przyznania prawa do świadczenia za okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. jest następstwem braku wyjaśnienia przez skarżącą, mimo kilkukrotnych wezwań, rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi we wniosku z dnia 6 lutego 2023 r., a danymi zawartymi w rejestrze Straży Granicznej, co do posiadanego przez skarżąca w spornym okresie, prawa do legalnego pobytu w Polsce, jako przesłanki warunkującej nabycie prawa do przedmiotowego świadczenia. Kwestionując zasadność podjętego rozstrzygnięcia S. Z. wniosła odwołanie, w którym wskazywała na posiadane prawo do legalnego pobytu w Polsce w spornym okresie, co w jej ocenie bezspornie wynika z przedkładanych na wezwanie organu dokumentów. Wnosiła o ponowną weryfikację jej sprawy. Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia 19 lutego 2025 r. Prezes Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że jednym z warunków nabycia prawa do świadczenia wychowawczego przez obywateli Ukrainy jest uznanie ich pobytu w Polsce za legalny w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.p.o.U. W rozpoznawanej sprawie, w oparciu o dane zawarte w rejestrze Komendanta Głównego Straży Granicznej ustalono, że skarżąca posiadała prawo do legalnego pobytu w Polsce, w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu, w okresie od 5 marca 2022 r. do 20 sierpnia 2022 r. Ponadto, zgodnie przedłożoną przez stronę dokumentacją, skarżąca legitymuje się prawem do legalnego pobytu i pracy na terytorium Polski w okresie od 16 lutego 2024 r. do 15 lutego 2027 r., na podstawie karty pobytu wydanej przez Wojewodę Łódzkiego. Tym samym w ocenie organu, prawo do wnioskowanego przez skarżącą świadczenia wychowawczego, o które wystąpiła wnioskiem z dnia 6 lutego 2023 r., przysługuje stronie, na podstawie art. 1 ust. 2 u.p.w.d., za okres od 1 lutego 2024 r. do 31 maja 2024 r. Natomiast odmowa przyznania przedmiotowego świadczenia za okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. wynika z braku możliwości uznania pobytu skarżącej w Polsce za legalny, w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.p.o.U., co potwierdzają dane zawarte w rejestrze Straży Granicznej. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi S. Z., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucała naruszenie: - art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w spornym okresie skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego z uwagi na rozbieżności pomiędzy wnioskiem skarżące a rejestrem Straży Granicznej, a w konsekwencji stwierdzenie braku posiadania w tym okresie przez skarżącą statusu UKR; - art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak i oparcie kwestionowanego rozstrzygnięcia tylko i wyłącznie o dane zawarte w rejestrze Straży Granicznej, z pominięciem dokumentacji przedkładanej przez skarżącą. Z uwagi na powyższe pełnomocnik skarżącej wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podnosił, iż wbrew argumentacji organów, krótkotrwały wyjazd skarżącej z Polski w okresie 20 sierpnia 2022 r. – 31 sierpnia 2022 r. w żaden sposób nie pozbawiał strony prawa legalnego pobytu, w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Zaznaczył, że niewątpliwe organem odpowiedzialnym za rejestr informacji o datach wjazdów i wyjazdów z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest Komendant Główny Straży Granicznej, niemniej jednak zgodnie z poglądem wyrażanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, dane zawarte w tym rejestrze nie stanowią jedynego źródła dowodowego, poświadczającego legalność pobytu danego podmiotu w Polsce. Dane te mogą być bowiem niepełne bądź nieaktualne. Stąd też ocena spełnienia przez skarżąca przesłanki legalności pobytu, jako warunku posiadania prawa do świadczenia wychowawczego w spornym okresie, możliwa była do przeprowadzenia na podstawie innych dowodów – dokumentów przedkładanych przez stronę w toku postępowania administracyjnego, czego organy zaniechały, opierając swoje rozstrzygnięcie jedynie o dane zawarte w rejestrze Straży Granicznej. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosił o jej oddalenie. Pełnomocnik organu wnosił nadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazywał, że wniosek skarżącej z dnia 6 lutego 2023 r. o przyznanie, na podstawie przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy, świadczenia wychowawczego na dziecko N. Z. na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r., został automatycznie pozytywnie rozpatrzony przez system, o czym strona została poinformowana w dniu 17 lutego 2023 r. Mimo przyznania świadczenia system nie podjął jego wypłaty. W dniu 5 września 2023 r. organ dokonał weryfikacji prawa skarżącej do przedmiotowego świadczenia, w wyniku czego ustalono, na podstawie danych rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, że z dniem 20 sierpnia 2022 r. skarżąca utraciła status legalnego pobytu w związku z wyjazdem z terytorium Polski. Z uwagi na powyższe skarżąca wezwana została do wyjaśnienia zaistniałych nieprawidłowości bezpośrednio z Komendantem Przejścia Granicznego, gdzie miało miejsce przekroczenie granicy, celem zaktualizowania danych zawartych w rejestrze. Odnosząc się do składanych w toku postępowania wyjaśnień skarżącej, co do powrotu do Polski z kraju objętego strefą Schengen, jak i przedkładanej przez stronę dokumentacji, pełnomocnik organu wskazał, iż w takiej sytuacji obywatel Ukrainy winien udać się do właściwego urzędu gminy celem ponownego zarejestrowania swojego przyjazdu do Polski i ponownego otrzymania statusu UKR. Informacja w powyższym zakresie winna zostać przekazana przez urząd do Straży Granicznej, która na tej podstawie dokonuje aktualizacji danych w prowadzonym rejestrze. Mimo kilkukrotnych wezwań kierowanych do skarżącej, dane w rejestrze Straży Granicznej nie zostały zaktualizowane. Natomiast w dniu 23 lutego 2024 r. skarżąca przedłożyła organowi skan karty pobytu ważnej w okresie od 16 lutego 2024 r. do 15 lutego 2027 r. Wobec powyższego, mając na uwadze treść art. 26 ust. 1 u.p.o.U. organ stwierdził, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje skarżącej w okresie od 1 lutego 2024 r. do 31 maja 2024 r., zaś za okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. uprawnienie to stronie nie przysługuje. Powyższe skutkowało wydaniem kwestionowanej skargą decyzji o zmianie okresu przyznanego skarżącej, informacją z dnia 17 lutego 2023 r., prawa do świadczenia wychowawczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga S. Z. została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do uprawnienia wynikającego z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie z żądaniem rozpoznania skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wystąpił Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w treści udzielonej odpowiedzi na skargę. Poinformowany o powyższym żądaniu pełnomocnik skarżącej, w zakreślonym prawem terminie nie wnosił o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi S. Z., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uczyniła decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 lutego 2025 r. utrzymującą w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 lutego 2024 r. o zmianie okresu przyznanego skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko N. Z., zgodnie z informacją z dnia 17 lutego 2023 r. Podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 337) – dalej: u.p.o.U.; oraz przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r. poz. 1576) – dalej: p.p.w.d. Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że przedmiotowe świadczenie wychowawcze przyznane zostało skarżącej, na jej wniosek z dnia 6 lutego 2023 r., na okres od 1 czerwca 2023 r. do 31 maja 2024 r. O przyznanie przedmiotowego świadczenia skarżąca ubiegała się na podstawie przepisów u.p.o.U. Kwestią sporną pozostaje natomiast zasadność dokonanej przez organy zmiany okresu (od 1 lutego 2024 r. do 31 maja 2024 r.), na jaki przyznano skarżącej wyżej wymienione świadczenie, w związku z przeprowadzoną weryfikacją przyznanego stronie uprawnienia. W wyniku przeprowadzonych czynności sprawdzających stwierdzono bowiem, że z dniem 20 sierpnia 2022 r. skarżąca utraciła status legalnego pobytu w Polsce, w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.p.o.U. Stan ten, zdaniem procedujących w sprawie organów trwał do dnia 16 lutego 2024 r., to jest do momentu wydania skarżącej, przez Wojewodę Łódzkiego, karty pobytu uprawniającej stronę do legalnego pobytu i pracy na terytorium Polski od 16 lutego 2024 r. do 15 lutego 2027 r. Stanowisko, co do braku posiadania przez skarżącą statusu legalnego pobytu w spornym okresie (od 1 czerwca 2023 r. do 31 stycznia 2024 r.) organy oparły jedynie o dane z rejestru prowadzonego przez Komendanta Głównego Straży Granicznej (art. 3 u.p.o.U.), z pominięciem dowodów przeciwnych przedkładanych przez stronę w toku postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu prezentowane stanowisko organów obu instancji uznać należy za co najmniej przedwczesne. Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.o.U. jeżeli obywatel Ukrainy, o którym mowa w art. 1 ust. 1, przybył legalnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia określonego w przepisach wydanych na podstawie ust. 4 i deklaruje zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jego pobyt na tym terytorium uznaje się za legalny do dnia 30 września 2025 r. Za legalny uznaje się także pobyt dziecka urodzonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez matkę, która jest osobą określoną w zdaniu pierwszym, w okresie dotyczącym matki, o ile dziecko to nie jest obywatelem polskim ani obywatelem innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Wyjazd obywatela Ukrainy z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres powyżej 30 dni pozbawia go uprawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 1 (art. 11 ust. 2 u.p.o.U.). Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.o.U. obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, przysługuje prawo do świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jeżeli zamieszkuje z dzieckiem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz jeżeli dziecko, na które ubiega się o świadczenie wychowawcze lub otrzymuje świadczenie wychowawcze, realizuje odpowiednio obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązek szkolny albo obowiązek nauki, zgodnie z ustawą z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 737, 854, 1562, 1635 i 1933), co zostało potwierdzone w wyniku weryfikacji dokonanej na podstawie art. 66b ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej (Dz. U. z 2024 r. poz. 152, 858, 1572 i 1933), chyba że dziecko jest w wieku, w jakim obowiązki te go nie dotyczą, albo obowiązki te zostały mu odroczone. Obywatelowi Ukrainy przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, którego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1, prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1, ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, nie wcześniej niż od miesiąca, w którym obywatel ten został wpisany do rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, a w przypadku świadczeń przysługujących na dziecko - również dziecko zostało wpisane do tego rejestru (art. 26 ust. 3 u.p.o.U.). Powołany wyżej rejestr, co wynika z art. 3 ust. 3 u.p.o.U. dotyczy obywateli Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium Ukrainy oraz którzy złożyli wniosek, o którym mowa w art. 4 ust. 1 (nadanie nr PESEL). Zgodnie z art. 26 ust. 3a u.p.o.U. Komendant Główny Straży Granicznej udostępnia Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, ustalającemu prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 3 i 6, oraz, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, organowi właściwemu w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych ustalającemu prawo do świadczeń, o których mowa w ust. 1 pkt 1, informację o okoliczności, o której mowa w art. 11 ust. 2 oraz informację o posiadaniu nieprzerwanie, przez okres nie krótszy niż 365 dni, uprawnienia, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Stosownie zaś do art. 26 ust. 3i u.p.o.U. Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz organ właściwy w rozumieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych są obowiązani do weryfikacji dalszego prawa do świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-3 i 6, w szczególności na podstawie danych dostępnych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3, i z rejestru PESEL. Z brzmienia przywołanych wyżej przepisów wynika zatem, że niewątpliwie rejestr prowadzony przez Komendanta Głównego Straży Granicznej stanowi dowód legalnego pobytu w Polsce. Jednakże, jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych użyte przez ustawodawcę, w powołanym wyżej art. 26 ust. 3i u.p.o.U. sformułowanie "w szczególności na podstawie danych dostępnych z rejestrów publicznych, w tym z rejestru, o którym mowa w art. 3 ust. 3" pozwalana na stwierdzenie, iż dane z rejestrów publicznych stanowią tylko jeden z możliwych środków dowodowych. Inaczej mówiąc brak jest podstaw do ograniczenia postępowania dowodowego w tym zakresie wyłącznie do sprawdzenia danych w tych rejestrach, w których co istotne mogą występować błędy, bądź też zawarte w nich dane mogą być nieaktualne. Ewentualna informacja, o wyjeździe z Polski obywatela Ukrainy na okres dłuższy niż 30 dni, czy też wjeździe na teren Polski bez oznaczenia statusu UKR, pozyskana ze wspomnianego rejestru, winna być zatem traktowana jako swego rodzaju sygnał, który należy dopiero zweryfikować. Potrzeba jednoznacznego potwierdzenia tego faktu wynika z dotkliwych konsekwencji płynących dla beneficjenta świadczenia z przyjęcia wystąpienia okoliczności z art. 11 ust. 2 u.p.o.U. i utraty status UKR. Stąd też stwierdzić należy, że nieuprawnionym jest wyprowadzanie kategorycznych wniosków o wystąpieniu okoliczności z art. 11 ust. 2 u.p.o.U., czy też utracie statusu UKR, wyłącznie w oparciu o rejestr Komendanta Głównego Straży Granicznej. (por. wyrok NSA z 13 września 2024 r., I OSK 22263/23; wyroki WSA w Poznaniu z 6 lutego 2025 r., II SA/Po 849/24; z 10 kwietnia 2025 r., II SA/Po 148/25; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia nadto wymaga, że art. 26 ust. 3i u.p.o.U. w żaden sposób nie wyłącza, jak i nie ogranicza określonych w k.p.a. zasad postępowania dowodowego, w tym w art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Powinnością organu w ramach postępowania administracyjnego jest przeprowadzenie czynności dowodowych, w ramach których jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), który następnie należy poddać ocenie na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Tylko wtedy zapewnione zostaną warunki do realizacji określonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy materialnej, nakazującej dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a zatem przyjęcie ustaleń zgodnych ze stanem rzeczywistym (por. wyroki WSA we Wrocławiu z 16 stycznia 2025 r., IV SA/Wr 426/24; z 5 lutego 2025 r., IV SA/Wr 501/24; WSA w Bydgoszczy z 15 stycznia 2025 r., II SA/Bd 465/24; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie, co już wcześniej wskazano, twierdzenie procedujących w sprawie organów obu instancji, co do braku posiadania przez skarżącą w okresie od 1 czerwca 2023 r. do 31 stycznia 2024 r. statusu legalnego pobytu w Polsce oparte zostało jedynie na podstawie danych zawartych w rejestrze Straży Granicznej. Podejmując kwestionowane skargą rozstrzygnięcie organy pominęły natomiast składane w toku prowadzonego postępowania dokumentację, jak i wyjaśnienia strony skarżącej, która jak wskazuje jej wyjazd z Polski w dniu 20 sierpnia 2022 r. był krótkotrwały, nie przekraczający 30 dni, a co za tym idzie nie pozbawiający zarówno jej, jak i jej córki statusu legalnego pobytu. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, brak jakiegokolwiek odniesienia się przez organy do składanych przez skarżącą wyjaśnień odnośnie powrotu do Polski z kraju objętego strefą Schengen, jak i do znajdujących się w aktach sprawy: skanów paszportów skarżącej oraz jej córki na okoliczność dat wyjazdu i powrotu do Polski; kserokopii imiennego biletu lotniczego skarżącej z dnia 31 sierpnia 2022 r.; czy też zaświadczeń właściwego organu o posiadaniu nr PESEL i statusu UKR zarówno przez skarżącą, jak i jej córkę, wystawiane w spornym okresie, uznać należy za zaniechanie przeprowadzenia niezbędnego dla sprawy postępowania wyjaśniającego w zakresie legalności pobytu skarżącej i jej dziecka w Polsce. Powyższe zaś stanowiło naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które zdaniem Sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd korzystając z wynikających z art. 134 p.p.s.a. uprawnień stwierdza dodatkowo, iż uzasadnienia podjętych w sprawie rozstrzygnięć nie odpowiadają w pełni wymogom znajdującego zastosowanie w sprawie art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji organu I instancji, poza wskazaniem jako podstawy prawnej "całej" ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz stwierdzeniem, iż świadczenie wychowawcze nie zostało przyznane skarżącej "ze względu na brak wyjaśnienia rozbieżności wynikających ze złożonego wniosku o świadczenie wychowawcze z danymi zawartymi w rejestrze Straży Granicznej", zawiera jedynie przywołanie treści art. 11 ust. 2 oraz fragmentarycznie art. 26 ust. 1 pkt 2 u.p.o.U. Natomiast w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego poza wskazaniem podstawy prawnej rozstrzygnięcia, to jest art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. art. 28 ust. 1 p.p.w.d., który to przepis odsyła, w sprawach nieuregulowanych ustawą do stosowania przepisów k.p.a., ograniczono się jedynie do przywołania treści art. 2 ust. 1 u.p.o.U., stwierdzenia, że na podstawie danych zawartych w rejestrze Straży Granicznej skarżąca utraciła status legalnego pobytu w Polsce od dnia 20 sierpnia 2022 r., co uniemożliwiało przyznanie jej uprawnienia do wnioskowanego świadczenia w spornym okresie oraz powołania się na wydaną skarżącej w lutym 2024 r. kartę pobytu, co skutkowało przyznaniem stronie wnioskowanego świadczenia w okresie od 1 lutego 2024 do 31 maja 2024 r. Szersza argumentacja organu, odnośnie co do dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, jak i podstaw prawnych wydanych w sprawie rozstrzygnięć zawarta została w treści udzielonej odpowiedzi na skargę. Odpowiedź na skargę, co należy wyraźnie podkreślić, nie podlega ocenie Sądu z punktu widzenia zgodności z prawem. Jako pismo procesowe składane w toku postępowania sądowo administracyjnego, nie może zatem stanowić swego rodzaju "aneksu" do objętego skargą rozstrzygnięcia. Wniesienie odpowiedzi na skargę umożliwia jedynie organowi odniesienie się do podniesionych w skardze zarzutów. Podkreślenia wymaga również, że wydane w sprawie decyzje dotyczyły zmiany przyznanego już stronie, informacją z dnia 17 lutego 2023 r. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko N. Z., w zakresie okresu na jaki zostało przyznane. To zaś obligowało organy, stosownie do treści art. 27 ust. 1 p.p.w.d. przeprowadzenia oceny, co do wystąpienia okoliczności mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego. Z uzasadnienia wydanych w sprawie rozstrzygnięć wynika natomiast, że organy de facto ponownie rozstrzygnęły o prawie skarżącej do przedmiotowego świadczenia. Reasumując Sąd stwierdza, iż objęta skargą decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 lutego 2024 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. 7, art. 77 §1 , art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Jednocześnie Sąd stwierdza, iż wbrew argumentacji pełnomocnika skarżącej procedujące w sprawie organy obu instancji prowadząc postępowanie działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.), w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, w art. 9 k.p.a. zasadą informowania stron oraz zapewniły skarżącej prawo czynnego udziału na każdym etapie prowadzonego postępowania (art. 10 § 1 k.p.a.). Natomiast, co do wywodzonego w skardze zarzutu naruszenia art. 11 ust. 2 u.p.o.U. należy wskazać, iż wobec stwierdzonych uchybień w zakresie dokonanych w sprawie istotnych ustaleń faktycznych, co do posiadania przez skarżącą w spornym okresie statusu legalnego pobytu, odniesienie się tego zarzutu na obecnym etapie sprawy byłoby przedwczesne. Rozpatrując sprawę ponownie, organy zobowiązane będą do uwzględnienia ocen i wskazań wyrażonych w niniejszym orzeczeniu. W szczególności do usunięcia stwierdzonych uchybień zasadom procedury administracyjnej, a przede wszystkim do uzupełnienia i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jak i niezbędnego dla jej rozstrzygnięcia postępowania dowodowego, z uwzględnieniem dowodów i wyjaśnień składanych przez skarżącą. Wynik powyższych ustaleń oraz ich wpływ na wydane w sprawie rozstrzygnięcia przedstawią w uzasadnieniach decyzji, sporządzonych zgodnie z wymogami prawa określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt 1 wyroku). W przedmiocie kosztów zastępstwa procesowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt 2 wyroku). ds