II SA/Łd 1499/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki, Sędziowie WSA Czesława Nowak-Kolczyńska, p.o. sędziego WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant asystent sędziego Żywilla Krac, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2004 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wpisu do ewidencji instruktorów nauki jazdy oddala skargę 3 II SA/Łd 1499/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] Nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 106 ust. 1 w związku z art. 145 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 515) oraz art. 104 k.p.a., odmówił dokonania wpisu S. P. do prowadzonej ewidencji instruktorów. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w dniu 28 kwietnia 2003r. S. P. wystąpił z podaniem o wpisanie go do ewidencji instruktorów załączając kopie: świadectwa kwalifikacji, prawa jazdy, zaświadczenia Nr [...] dla kandydatów na wykładowców i instruktorów osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, dyplomu ukończenia studiów wyższych oraz zapytania o karalności. W swoim podaniu S. P. powołał się również na fakt posiadania uprawnień instruktora w zakresie prawa jazdy kategorii A,B,C,D,E (nr rejestracyjny 10007-0002). Organ przytoczył treść art. 106 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym wpis do ewidencji instruktorów prowadzonej przez starostę, a następnie wydanie legitymacji instruktora nauki jazdy uzależnione jest od spełnienia warunków określonych w art. 105 ust. 2 pkt 1-6 tej ustawy. Osoby, które w dniu wejścia w życie ustawy zajmowały się wykonywaniem czynności instruktora lub wykładowcy mogą, zdaniem organu, prowadzić szkolenie osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie dotychczas posiadanym, jeżeli spełnią wymagania określone w art. 105 ust. 2 pkt 1,2,6 i 7 oraz pod warunkiem zdania w okresie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy tj. do 31 grudnia 1999r. egzaminu, o którym mowa w art. 105 ust. 2 pkt 5 ustawy. Wobec tego, iż S. P. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego fakt zdania egzaminu, organ pierwszej instancji uznał, że skarżący nie spełnił jednego z warunków niezbędnych do wykonywania czynności instruktora i odmówił wpisania do ewidencji instruktorów i wydania legitymacji instruktora. Organ dodał ponadto, iż Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 grudnia 1999r. (sygn. akt K.22/9) orzekł, że art. 145 ust. 2 w związku z art. 105 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r, Prawo o ruchu drogowym w takim zakresie, w jakim wymaga zdania egzaminu przez dotychczasowych instruktorów i wykładowców nauki jazdy w ośrodkach szkolenia lub szkołach jazdy jest zgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W odwołaniu od powyższej decyzji S. P. podniósł, iż przy jego zakresie uprawnień do szkolenia kandydatów na kierowców koszt przystąpienia do egzaminu weryfikacyjnego to kilka tysięcy złotych. Podał, iż na wyrok Trybunału Konstytucyjnego można było się powoływać w okresie od 21 grudnia 1999r. do 06 września 2001r., a później już nie, bo Sejm ten stan prawny zmienił. Ustawa z dnia 06 września 2001r., zmieniająca ustawę Prawo o ruchu drogowym, w art. 4 ust. 5 dała możliwość prowadzenia wykładowcom szkoleń w zakresie posiadanych dotychczas uprawnień. Minister Infrastruktury rozwiązał natomiast, zdaniem wnoszącego odwołanie, wątpliwości w zakresie rejestracji wykładowców i instruktorów, wydając w dniu 14 grudnia 2002r. rozporządzenie regulujące sprawy podania o wpis do rejestru oraz wzór rejestru i legitymacji instruktora. Podkreślił, iż poprzednie uprawnienia wykładowcy-instruktora i obecnie instruktora upoważniają do tego samego – do nauczania na kursach. Skarżący wskazał, że skoro posiada uprawnienia wykładowcy to powinien mieć możliwość prowadzenia szkoleń w zakresie posiadanych uprawnień. Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 105 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania S. P., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż z akt sprawy wynika, że S. P. w dniu 16 czerwca 1999r. (a więc przed wejściem w życie art. 105-106 ustawy Prawo o ruchu drogowym) został wpisany do ewidencji instruktorów pod nr ewidencyjny 1007-0002 przez [...] Urząd Wojewódzki w Ł. Kompetencje w zakresie prowadzenia ewidencji instruktorów nauczających kandydatów na kierowców i kierowców oraz ośrodków szkolenia przejęte zostały od [...]ego Urzędu Wojewódzkiego w Ł. przez Starostę [...]. Na podstawie tego wpisu skarżący mógł, zdaniem Kolegium, prowadzić szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami do dnia 31 grudnia 1999r., tj. do dnia upływu 6 miesięcznego terminu do zdania egzaminu, o którym mowa w art. 105 ust. 2 pkt 5 ustawy. Organ podał, iż po bezskutecznym upływie tego terminu skarżący nie został wykreślony przez Starostę [...]ego z prowadzonej przez niego ewidencji, mimo zapisu art. 107 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z uwagi na powyższe, zdaniem Kolegium, S. P. występując w dniu 28 kwietnia 2003r. do organu pierwszej instancji o dokonanie wpisu do ewidencji instruktorów, co do istoty wystąpił o wpisanie go po raz kolejny do tej samej ewidencji, prowadzonej przez ten sam organ i dlatego postępowanie w przedmiocie wpisu do tejże ewidencji było bezprzedmiotowe, gdyż nie można dwa razy orzekać w tej samej sprawie. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie wniósł S. P. i podał, iż występując z wnioskiem o wpis do ewidencji wykładowców (instruktorów) prosił o nadanie mu numeru wykładowcy i wpisanie do rejestru oraz zaewidencjonowanie w Instytucie Transportu Samochodowego. Wskazał, iż w rejestrze tym nie był i nie jest, mimo, że Sejm przyznał mu uprawnienia wykładowcy na mocy art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 06 września 2001r. Dodał ponadto, iż jego numer ewidencyjny, nadany przez Wojewodę [...]ego, nie upoważnia go do wystawiania zaświadczenia o ukończeniu kursu teoretycznego dla kandydatów na kierowców. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ dodał, iż kwestia wydania skarżącemu legitymacji instruktora oraz zawiadomienia jednostki wskazanej przez Ministra Właściwego ds. Transportu – Instytutu Transportu Samochodowego w Warszawie - o wpisaniu do ewidencji instruktorów nie stanowi materii decyzyjnej i jest kwestią wtórną w stosunku do uprawnień. Na rozprawie w dniu 12 października 2004r. skarżący oświadczył, iż jest wpisany do ewidencji instruktorów nauki jazdy w Urzędzie Wojewódzkim w Ł., a obecnie wszczęte zostało przez Starostę [...]ego postępowanie o wykreślenie go z tej ewidencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Należy zaznaczyć, iż stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym, że skarga S. P. wniesiona została w dniu 29 września 2003r. i do dnia 1 stycznia 2004r. postępowanie sądowe nie zostało zakończone, właściwym do rozpoznania tej skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Użycie przez ustawodawcę słowa "wydaje" a nie "może wydać" oznacza, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania jest obligatoryjne, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Tym bardziej należy więc tak postąpić, gdy postępowanie od samego początku było bezprzedmiotowe – wyrok NSA z 14 maja 1998r. w sprawie o sygn. I SA/Kr 1141/97. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co powoduje, że nie można wydać decyzji załatwiającej daną sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza powstanie sytuacji, w której sprawa przestaje istnieć. W oczywisty sposób bezprzedmiotowe jest kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii, w której funkcjonuje w obrocie prawnym orzeczenie rozstrzygające już daną sprawę w sposób ostateczny. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należy zauważyć, iż postępowanie w sprawie zainicjowane zostało podaniem z dnia 28 kwietnia 2003r., w którym skarżący zwrócił się do Starosty Powiatu [...]ego z wnioskiem o wpisanie go do ewidencji instruktorów nauczających kandydatów na kierowców i kierowców. Z akt sprawy wynika jednocześnie, iż w dniu 16 czerwca 1999r. S. P. został wpisany do ewidencji instruktorów pod nr ewidencyjny 1007-0002 z zakresem uprawnień: kat. A, B, C, D, E. Wpis dokonany został przez [...] Urząd Wojewódzki w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 1999r. (tj. Dz. U. z 2003r. Nr 58, poz. 515 z późn. zm.). Z uwagi na przeniesienie kompetencji w tym zakresie na starostów – art. 127 pkt 6 ustawy z dnia 24 lipca 1998r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 z późn. zm.) – prowadzenie ewidencji instruktorów zamieszkałych na terenie powiatu [...] przejął Starosta [...]. Fakt ten potwierdzony został znajdującym się w aktach sprawy protokołem z dnia 21 czerwca 1999r. dotyczącym przejęcia przez Starostę [...] od [...] Urzędu Wojewódzkiego m.in. wykazu instruktorów zamieszkałych na terenie właściwości miejscowej Starostwa. Pod pozycją 2 wykazu instruktorów zarejestrowanych po dniu 1 stycznia 1999r. przez Urząd Wojewódzki w Ł. wymieniony został S. P.. Potwierdzeniem faktu, iż skarżący znajduje się w ewidencji instruktorów prowadzonej obecnie przez Starostę [...] jest również okoliczność wszczęcia przez ten organ, z urzędu, w dniu [...] postępowania administracyjnego w sprawie skreślenia S. P. z ewidencji instruktorów nauki jazdy, w związku niespełnieniem warunków określonych w art. 105 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. Nie ulega zatem wątpliwości, iż podaniem z dnia 28 kwietnia 2003r. skarżący zwrócił się z wnioskiem o wpisanie go do ewidencji, do której został już wpisany w dniu 16 czerwca 1999r. W konsekwencji tego, należy uznać, iż organ drugiej instancji prawidłowo uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...]orzekającą o odmowie dokonania wpisu S. P. do ewidencji instruktorów i umorzył postępowanie pierwszej instancji z uwagi na bezprzedmiotowość tego postępowania. Nie można bowiem dwa razy orzekać w tej samej sprawie. Fakt wcześniejszego wpisania skarżącego do ewidencji instruktorów spowodował, iż sprawa w tym zakresie przestała istnieć, w związku z czym, organy nie miały podstaw do jej powtórnego merytorycznego rozpatrzenia. Zarzut skarżącego, iż wnioskiem o wpisanie do ewidencji instruktorów prosił o zarejestrowanie go w Instytucie Transportu Samochodowego należy uznać za nieuzasadniony, gdyż z treści złożonego przez niego podania z dnia 28 czerwca 2003r. wyraźnie wynika, iż zwracał się do Starosty [...] z wnioskiem o wpis do prowadzonej przez ten organ ewidencji instruktorów, a nie o wpis do Centralnego Rejestru prowadzonego przez Instytut Transportu Samochodowego. Kwestia zawiadomienia o dokonanym wpisie do ewidencji instruktorów jednostki wskazanej przez ministra właściwego ds. transportu – Instytutu Transportu Samochodowego w Warszawie stanowi zagadnienie wtórne w stosunku do uprawnień i nie podlega rozstrzygnięciu w drodze decyzji wydawanej przez starostę. Należy również zaznaczyć, iż powołany przez skarżącego art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 129 poz. 1444) stanowiący, iż osoba posiadająca uprawnienie wykładowcy na podstawie przepisów obowiązujących w okresie od 1 stycznia 1992r. do 30 czerwca 1999r. może prowadzić szkolenie osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, w zakresie posiadanych dotychczas uprawnień, nie pozwala organom właściwym do spraw prowadzenia ewidencji instruktorów na utworzenie innej ewidencji, niż ta, o której mowa w art. 106 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym. Wobec czego, wniosek osoby ubiegającej się o wpis do ewidencji instruktorów, złożony na podstawie art. 4 ust. 5 ustawy z dnia 6 września 2001r., w sytuacji, gdy osoba ta jest już wpisana do ewidencji instruktorów prowadzonej przez właściwego starostę, nie może zostać merytorycznie rozpatrzony z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W tym stanie rzeczy, Sąd nie dopatrzył się ani w materiałach sprawy, ani we wskazanej wyżej argumentacji skarżącego podstaw do uznania, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy i dlatego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), oddalił skargę jako nieuzasadnioną.