II SA/Łd 15/14

Dnia 5 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 roku sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...], nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącej J. S. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 37 ust. 1 i 3, art. 79c ust. 3 i art. 79d ust. 3, 4 i 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz. U. z 2007 r., nr 39, poz. 251 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...], nr [...] o wymierzeniu J. S. - właścicielowi gabinetu stomatologicznego w Z. - kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2009 rok. Marszałek Województwa [...] uzasadniając podjętą decyzję wyjaśnił, iż termin przekazania zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów za rok 2009 upływał z końcem pierwszego kwartału 2010 r. Pani J. S. nadała je w urzędzie pocztowym 1 kwietnia 2010 r., a do organu wpłynęło 6 kwietnia 2010 r. Wobec tego organ był zobligowany, w myśl art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach, wymierzyć w/w karę. W odwołaniu od tej decyzji, J. S. wniosła o uchylenie kary, która w jej ocenie jest krzywdząca. Podniosła, że jako lekarz koncentruje się na swojej pracy zawodowej, dbając przede wszystkim o dobro pacjentów. Wskazała jednocześnie, że przy wprowadzaniu sankcji powinny być stosowane okresy przejściowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] wyjaśniło, iż bezspornym jest, że J. S., jako właścicielka gabinetu stomatologicznego w 2009 roku, była posiadaczem odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach. Była też zobowiązana do prowadzenia ich ewidencji, zgodnie z art. 36 ustawy o odpadach oraz przekazania zbiorczych zestawień marszałkowi województwa w terminie do dnia 31 marca 2010 roku za poprzedni rok kalendarzowy. Strona, zestawienie za rok 2009 nadała listownie w dniu 1 kwietnia 2010 r. w urzędzie pocztowym, zaś pismo dotarło do Urzędu Marszałkowskiego w dniu 6 kwietnia 2010 r., zatem obowiązek przekazania zbiorczego zestawienie danych o rodzajach i ilościach wytworzonych odpadów za rok 2009 został wykonany nieterminowo. J. S. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając jej naruszenie: - art. 7, art. 9, art. 107 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpoznania sprawy, brak właściwej analizy jurydycznej sprawy i pobieżne uzasadnienie wydanej decyzji; - art. 79c, w związku z art. 79d ustawy o odpadach, poprzez uznanie, że owe przepisy odnoszą się do nieterminowego spełnienia obowiązku sprawozdawczości skarżącej za rok 2009 r. W treści skargi wskazała, iż nowa ustawa winna sankcjonować brak terminowego złożenia wymaganych na podstawie art. 37 ustawy o odpadach sprawozdań i ewidencji za rok 2010 r., czyli kara mogłaby być nałożona w przypadku uchybienia terminowi złożenia sprawozdania za rok 2010 tj. złożenia sprawozdania po 15 marca 2011 r. Fakt niezamieszczenia w nowelizacji, szczegółowych zasad intertemporalnych dotyczących zasad stosowania nowej ustawy, wedle skarżącej nie zwalnia organu z właściwego zastosowania przepisu, przy jednoczesnym uwzględnieniu konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego, zasady zaufania obywatela do prawa, pewności prawa oraz zasady zakazu retroakcji prawa. W razie wątpliwości należy bowiem stosować dawną ustawę w imię zasady poszanowania praw niewadliwie nabytych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, argumentując, jak w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 1247/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowe ze względu na pytanie prawne skierowane do Trybunału Konstytucyjnego przez ten Sąd (sygn. akt II SA/Łd 1509/10) o zgodność art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach z art. 2 w związku z art. 184 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 i 3 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt P 26/11(Dz. U. z 2013 roku poz. 1426), rozpoznał powyższe pytanie prawne, wobec czego postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014 r. Sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podstawę prawną kontrolowanej decyzji stanowił przepis art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach. Zgodnie z treścią tego przepisu, w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji, jeżeli posiadacz odpadów lub transportujący odpady, będąc obowiązanym do prowadzenia ewidencji odpadów lub przekazywania wymaganych informacji lub sporządzania i przekazywania zbiorczego zestawienia danych lub sporządzania podstawowej charakterystyki odpadów lub przeprowadzania testów zgodności, nie wykonuje tego obowiązku albo wykonuje go nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym, podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Trybunał Konstytucyjny, powołanym wyżej, wyrokiem z dnia 15 października 2013 roku orzekł, że art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach, w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010 roku do 19 lipca 2011 roku, przez to, że przewiduje niepodlegającą miarkowaniu karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, sankcja przewidziana w art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach z 2001 r. za opóźnione złożenie zbiorczego zestawienia danych o odpadach za 2009 r., którego prawidłowości i kompletności nie zakwestionowano narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności. Zbytnia dolegliwość administracyjnej kary pieniężnej przewidzianej w art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach z 2001 r. wynika tu ze szczególnej kumulacji kilku elementów sankcji: bezwzględnej wysokości kary pieniężnej w stosunku do czynu, automatyzmu jej wymierzania oraz braku występowania w praktyce możliwości miarkowania jej wysokości. Sama wysokość kary pieniężnej (10.000 zł) nie stanowi argumentu na rzecz naruszenia art. 2 Konstytucji, jeśli jednocześnie obowiązywałby mechanizm uprzedniego wezwania lub ponaglenia przedsiębiorcy do terminowego wykonania ustawowego obowiązku, połączony ewentualnie z nałożeniem niewielkiej kary pieniężnej. Podobnie automatyzm nakładanej kary nie świadczy na rzecz jej niekonstytucyjności, jeżeli wysokość tej kary byłaby dostosowana do okoliczności sprawy i podlegałaby kontroli sądu administracyjnego. W myśl art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, czego w cytowanym wyroku nie uczynił. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, na podstawie którego została wydana ostateczna decyzja administracyjna, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. W postępowaniu administracyjnym, w odniesieniu do decyzji administracyjnych podstawa taka zawarta jest w art. 145a k.p.a. Okoliczność tę należy uwzględnić w trakcie sądowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, bowiem przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. obliguje do uchylenia kontrolowanego aktu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nie ma przy tym znaczenia, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności normy, na której oparto decyzję administracyjną zapadło w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż w takiej sytuacji również istnieje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2013 r., II FSK 1964/13 LEX nr 1375594). Wskazać jednak należy, że ustawa o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. utraciła moc z dniem 23 stycznia 2013 r., wobec wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21), której przepisy organ prowadzący ponownie postępowanie administracyjne w sprawie nieprzekazania przez skarżącą zbiorczego zestawienia danych za rok 2009 o rodzajach i ilości odpadów, sposobach gospodarowania nimi oraz instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów, zobligowany będzie uwzględnić. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" w zw. z art. 135 oraz przy zastosowaniu art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnął, zgodnie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. a.bł.