II SA/Łd 153/10

Dnia 16 marca 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant Asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do świadczenia alimentacyjnego oddala skargę. LS Decyzją z dnia [...]r. Prezydent Miasta Ł. na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 2 ust. 4 i 5, art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 192, poz. 1378 ze zm.), art. 3 pkt 1c, pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku J. B. z dnia 30 września 2009r., odmówił prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego na dziecko P. B. w okresie od 1 października 2009r. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż wnioskowane świadczenie może zostać przyznane, gdy dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł, jak stanowi art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Dalej, iż J. B. osiągnęła w 2008 roku dochód w wysokości 21 432,56 zł, a w przeliczeniu na osobę, w dwuosobowej rodzinie, kwotę 893,03 zł. Organ wskazał, iż przekroczenie kryterium dochodowego uzasadnia odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji J. B. wyjaśniła, iż od dnia 1 października 2008r. jest na rencie chorobowej i złożyła do akt sprawy świadectwo pracy i decyzję o przyznaniu renty. Wniosła o pozytywne i szybkie rozpatrzenie sprawy, gdyż brak przedmiotowego świadczenia istotnie wpływa na budżet rodziny. Decyzją z dnia [...]r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 9 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 3 pkt 2 o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wskazując na zasadność rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał dotychczasowy przebieg postępowania i przytoczył przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia. Podkreślił, iż podstawą do ustalenia prawa strony do świadczenia alimentacyjnego na okres świadczeniowy 2009/2010 jest kwota dochodów rodziny z 2008 roku. Powtórzył, za organem I instancji, iż dochód dwuosobowej rodziny strony ustalony w oparciu o zaświadczenie z Urzędu Skarbowego, skorygowany o składki na ubezpieczenie zdrowotne wyniósł kwotę 21 432,56 zł, a zatem miesięczny dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 893,03 zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe. Organ podkreślił, iż w niniejszej sprawie z uwagi na jednoznaczne uregulowanie w ustawie nie jest uprawniony rozstrzygać w ramach uznania administracyjnego, stąd jedynym kryterium decydującym o ustaleniu prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest kryterium dochodowe. Dodał, iż argumentacja odwołania nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ uwzględnione zostały wszystkie źródła utrzymania, zarówno dochód z zatrudnienia, z tytułu pobierania zasiłku chorobowego oraz do 13 października 2008r. dochodu z tytułu przyznanej renty chorobowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. B. wskazała, iż od dnia 13 października 2008r. do 30 listopada 2009r. przeszła na rentę chorobową i utraciła tym samym dochód. Natomiast od dnia 1 grudnia 2009r. przebywa na rencie chorobowej i otrzymuje kwotę 652 zł netto. Podniosła, iż nie zrozumiałym jest fakt, iż przyznany jej został zasiłek rodzinny na syna na okres od dnia 1 listopada 2009r. do dnia 31 lipca 2010r. a odmawia się przyznania świadczenia alimentacyjnego. Dodała, iż samotnie wychowuje syna, który jest jej jedyną rodziną, a jej stan zdrowia jest bardzo ciężki, znajduje się pod stałym nadzorem lekarskim po przebytej chorobie nowotworowej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Rozpatrując skargę w tak zakreślonej kognicji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się uchybień, które skutkowałyby uchyleniem zaskarżonych decyzji. Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. Nr 1, poz. 7 ze zm.) oraz wydane na podstawie delegacji ustawowej Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 28 lipca 2008r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (Dz.U. Nr 136, poz. 855). Na wstępie podkreślić należy, iż decyzje wydawane w przedmiocie świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie mają charakteru uznania administracyjnego. Ustawodawca wyznaczył ścisłe kryteria warunkujące możliwość przyznania tego rodzaju pomocy finansowej. Jednym z podstawowych kryteriów pozwalającym na pozytywne rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest sytuacja materialna podmiotów wnioskujących o taką pomoc. Regulacja prawna w tym zakresie ma charakter bezwzględny i organ administracji jest nią ściśle związany, oznacza to, iż bierze pod rozwagę jedynie te przesłanki wskazane przez ustawodawcę. Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, nie uzależnia prawa do świadczenia od takich kryteriów, jak stan cywilny czy niewychowywanie dziecka wspólnie z jego rodzicem (wyrok WSA z dnia 2 października 2008r., sygn.akt IV SA/Po 350/08, niepubl., dostępny w Systemie Informacji Prawnej LEX, Lex nr 498300). I tak stosownie do art. 9 ust. 1 w/w ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Jednocześnie jednak, jak wynika z art. 9 ust. 2 tej ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł. Ustawodawca zastrzegł zatem, iż świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje jedynie wnioskodawcom, którzy nie osiągają dochodu wyższego niż opisany w przywołanym unormowaniu. Przekroczenie przedmiotowego kryterium oznacza, iż organ nie może uwzględnić wniosku strony bez względu na wielkość tego przekroczenia czy też inne, towarzyszące sprawie okoliczności, jak chociażby sytuacja rodzinna czy zdrowotna strony. Jednocześnie ilekroć w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest mowa o dochodzie rodziny oznacza to dochód rodziny, o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.). I tak, dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. Z kolei dochód, w myśl art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: - przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, - deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, - inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym między innymi alimenty na rzecz dzieci. Dokumentem pozwalającym na wyliczenie dochodu, stosownie do art. 15 ust. 4 pkt 1 omawianej ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jest zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych każdego członka rodziny, wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego. Szczegółowy sposób wyliczenia dochodu został zawarty w § 9 ust. 1 przywołanego rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Z przywołanych unormowań wywieść należy, iż zaświadczenie o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, wydane przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego wiąże organ. Nie jest możliwe obliczenie dochodu strony w inny niż określony w rozporządzeniu sposób. Dane dotyczące dochodu rodziny wykazane w zaświadczeniu urzędu skarbowego są wiążące dla kierownika miejskiego ośrodka pomocy społecznej, jak i samorządowego kolegium odwoławczego. Organy nie mogły kwestionować składników wynagrodzenia strony uzyskanego w roku kalendarzowym zaliczonego do dochodu rodziny przez organ podatkowy. Takie uprawnienie przysługuje tylko adresatowi zaświadczenia (wyrok WSA z dnia 8 lutego 2007r., sygn.akt I SA/Wa 3/07, niepubl., dostępny w Lex nr 307189). W niniejszej sprawie organ prawidłowo wyliczył dochód rodziny skarżącej w oparciu o przedłożone przez skarżącą zaświadczenie z Urzędu Skarbowego Ł.-W., uwzględniające dochód z tytułu zatrudnienia, dochód z tytułu pobierania zasiłku chorobowego oraz do dnia 13 października 2008r. dochód z tytułu przyznanej renty chorobowej z tytułu niezdolności do pracy. Dochód wynikający z przedmiotowego dokumentu skorygowany został o składki na ubezpieczenie zdrowotne, zgodnie z § 9 ust. 1 powoływanego rozporządzenia. Ostatecznie organ wyliczył, iż dochód rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy tj. w 2008 roku wyniósł 21 432,56 zł, z czego na członka rodziny przypadało miesięcznie 893,03 zł. Zestawienie wyliczonej kwoty z ustalonym przez ustawodawcę kryterium dochodowym nie budzi wątpliwości, iż skarżąca przekroczyła to kryterium, w tej sytuacji organ administracji związany obowiązującymi przepisami prawa zobligowany był do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Sąd rozumie, iż skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji rodzinnej i finansowej, a stan zdrowia skarżącej wymaga dużych, bieżących nakładów finansowych. Niemniej jednak Sąd, podobnie jak organ administracji, nie mógł uwzględnić tych okoliczności, gdyż trudna sytuacja życiowa strony skarżącej nie może mieć wpływu na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia. W tym zakresie obowiązują jednoznacznie sformułowane przepisy prawa, które nie przewidują żadnych ustępstw i obligują do ścisłego ich przestrzegania. We właściwości Sądu nie pozostaje również orzekanie merytoryczne o przyznaniu bądź odmowie przyznania wnioskowanych świadczeń, gdyż sprawuje jedynie kontrolę merytorycznej poprawności zaskarżonej decyzji organu administracji. Na marginesie wyjaśnić należy, mając na uwadze argument skargi, iż skarżąca otrzymała zasiłek rodzinny na syna, iż świadczenie to przyznawane jest w oparciu o art. 4-6 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, które przewidują inne przesłanki przyznania tego typu pomocy. Sprawa niniejsza jest zupełnie odrębną, nową sprawą a przede wszystkim sprawą znajdującą oparcie w innych przepisach prawa, stąd okoliczności przemawiające na korzyść skarżącej w ramach postępowania o przyznanie zasiłku rodzinnego pozostają bez wpływu na wynik postępowania o świadczenie z funduszu alimentacyjnego. Reasumując, Sąd uznał działanie organów administracji w sprawie za zgodne z regulacją prawa materialnego. Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów procedury w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o oddaleniu skargi. ar