II SA/Łd 1552/10

Dnia 26 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA: Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA: Sławomir Wojciechowski Protokolant Asystent sędziego Katarzyna Orzechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2011 roku przy udziale --- sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego - oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł., na podstawie art. 104 i 163 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. (tj. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej K.p.a.), oraz art. 106 ust. 5, art. 8 ust. 3 i ust. 11 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2009 r., Nr 175 poz. 1362 ze zm., dalej ustawa), zmienił decyzję własną z dnia [...] nr [...] w ten sposób, że ograniczył [...] do 30 czerwca 2010 r. zarówno okres, na który przyznane zostało świadczenie w formie zasiłku stałego, jak również opłacanie składek zdrowotnych. Pozostała część decyzji utrzymana została bez zmian. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wyjaśnił, iż przyczyną zmiany decyzji przyznającej zasiłek był fakt zamiany przez M. P. jej własnościowego dwupokojowego mieszkania na jednopokojowe znajdujące się w budynku z windą, w wyniku czego strona otrzymała z tytułu różnicy wartości przedmiotów zamiany 10 000 zł. Organ I instancji przyjął, iż zgodnie z art. 8 ust. 3 i ust. 11 ustawy powyższa kwota stanowi jednorazowy dochód przekraczający pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, wobec czego podlega rozliczeniu w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. W tej sytuacji w okresie od lipca 2010 r. do czerwca 2011 r. do miesięcznego dochodu strony, którym jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł, należało doliczyć kwotę 833,33 zł. Tak więc we wskazanym okresie dochód M. P. wyniósł 986,33 zł. miesięcznie i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 477 zł. W związku z tym strona utraciła uprawnienia do otrzymywania zasiłku stałego w okresie od lipca 2010 r. do czerwca 2011 r. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. P. podnosząc, iż obecnie posiada dochód miesięczny, którym jest zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. W lipcu 2010 roku zamieniła mieszkanie na II piętrze w bloku bez windy na mieszkanie w bloku przystosowanym dla osób poruszających się na wózku inwalidzkim. Z tytułu zamiany otrzymała 10 000 zł dopłaty. Za część z tych pieniędzy opłaciła przeprowadzkę oraz zakupiła niezbędne meble. Pozostała kwota miała być przeznaczona na dostosowanie mieszkania (bariery architektoniczne) do jej potrzeb, jako osoby niepełnosprawnej oraz na zakup wózka elektrycznego. Decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 163 K.p.a. oraz art. 106 ust. 5, art. 107 ust. 1 i 4 oraz art. 109 i art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie art. 106 ust. 5 ustawy w zw. z art. 163 K.p.a. organ administracji publicznej decyzję administracyjną zmienia lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11,12 i 107 ust. 5 ustawy. Następnie powołując się na art. art. 8 ust. 1 pkt 1 oraz art. 37 ust. 1 ustawy organ odwoławczy stwierdził, iż co prawda M. P. jest pełnoletnią osobą samotnie gospodarującą oraz całkowicie niezdolną do pracy z powodu niepełnosprawności, jednakże wobec faktu zamiany mieszkania i otrzymania kwoty 10 000 zł z tytułu różnicy wartości przedmiotów zamiany, strona przestała spełniać kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, a tym samym przestała być uprawniona do zasiłku stałego przyznanego decyzją z dnia [...]. Organ uznał, iż ww. kwota stanowi dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy, natomiast zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy jednorazowy dochód przekraczający pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej podlega rozliczeniu w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Zdaniem Kolegium organ I instancji prawidłowo ograniczył stronie zarówno okres, na który przyznane zostało świadczenie w formie zasiłku stałego, jak również opłacanie składek zdrowotnych, gdyż jej dochód przekroczył kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. Na ostateczną decyzję organu odwoławczego skargę do sądu administracyjnego wniosła M. P. oświadczając, iż nie zgadza się z zaskarżoną decyzją. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, do kompetencji Sądu administracyjnego należy ocena, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Odnosząc to do niniejszej sprawy, zadaniem Sądu było zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( tekst jednolity Dz. U. z 2009 r., Nr 175 poz. 1362 ze zm.). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie niewadliwie zastosowano przepis art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, uprawniający organ administracji publicznej do wydania decyzji administracyjnej zmieniającej lub uchylającej na niekorzyść strony bez jej zgody decyzję przyznającą świadczenie w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także w przypadku wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 11,12 i 107 ust. 5 ustawy. Analiza akt wskazuje, że skarżąca M. P. jest pełnoletnią osobą samotnie gospodarującą oraz całkowicie niezdolną do pracy z powodu niepełnosprawności, jednakże wobec faktu zamiany mieszkania i otrzymania kwoty 10 000 zł z tytułu różnicy wartości przedmiotów zamiany, przestała spełniać kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, a tym samym przestała być uprawniona do otrzymywania zasiłku stałego przyznanego decyzją z dnia [...]. Zgodnie z powołanym przez organy obu instancji art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, pomniejszonych o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i składkami na ubezpieczenie zdrowotne. Jednocześnie, zgodnie z art. 8 ust. 11 ustawy, w przypadku uzyskania w ciągu 12 miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku lub w okresie pobierania świadczenia z pomocy społecznej dochodu jednorazowego przekraczającego pięciokrotnie kwotę kryterium dochodowego rodziny, w przypadku osoby w rodzinie, lub kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, kwotę dochodu rozlicza się w równych częściach na 12 kolejnych miesięcy, poczynając od miesiąca, w którym dochód został wypłacony. Nie ulega wątpliwości, że art. 8 ust. 11 jest szczególnym unormowaniem ustawy o pomocy społecznej w tym znaczeniu, że stanowi prawną fikcję, polegającą na tym, że dochód jednorazowy traktowany jest jako uzyskiwany przez cały rok, przy czym nie każdy jednorazowy dochód, a jedynie uzyskany w wysokości wskazanej w tym przepisie. Od wyniku rozliczenia na 12 miesięcy tego dochodu zależeć będzie przyznanie bądź odmowa przyznania pomocy społecznej. Art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej stanowi wyraźnie, że chodzi o każdy dochód, bowiem niezależnie od źródła jego pozyskania należy brać pod uwagę każdą uzyskaną kwotę, o ile pochodzi ona z okresów wskazanych w tym przepisie lub ust. 11 art. 8 ( vide: wyrok NSA z 5.07.2007r. I OSK 1549/06 – LEX nr 372580; wyrok WSA w Warszawie z 24.07.2008 r., I SA/Wa 158/08 – LEX nr 509612 ). Skarżąca uzyskała kwotę 10 000 zł z tytułu zamiany mieszkania w lipcu 2010 r., tj. w okresie otrzymywania zasiłku stałego, a zatem istniały podstawy do rozliczenia tego dochodu na 12 kolejnych miesięcy. Należy też zauważyć, że z punktu widzenia obowiązujących przepisów obojętny jest tytuł i źródło uzyskania przychodu (art. 8 ust. 3 ). Bez znaczenia też dla zasad wyliczenia dochodu jest sposób wydatkowania uzyskanych środków. Nie mogły być zatem uwzględnione okoliczności, na które wskazywała skarżąca, związane z opłaceniem kosztów przeprowadzki, zakupem mebli oraz koniecznością przeprowadzenia remontu i dostosowania lokalu do potrzeb osoby niepełnosprawnej, a w konsekwencji brakiem poprawy bieżącej sytuacji finansowej. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (obecnie 477,00 zł). Po doliczeniu uzyskanego w lipcu 2010 r. dochodu w kwocie 10 000 zł, podzielonego na 12 kolejnych miesięcy dochód skarżącej przekroczył kryterium dochodowe, co skutkowało wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ I instancji w kwestionowanej przez skarżącą decyzji ograniczył wypłatę zasiłku stałego do dnia 30 czerwca 2010 r., podczas gdy w uzasadnieniu tej decyzji wskazał prawidłową datę 30 czerwca 2011 r. Określenie w decyzji roku 2010 ma zatem w ocenie Sądu charakter oczywistej omyłki, która winna być sprostowana przez organ w trybie art. 113 § 1 K.p.a., a która nie miała wpływu na rozstrzygnięcie o zasadności skargi. Uznając, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.