II SA/Łd 156/09
WyrokWSA w Łodzi2009-04-29
Skład orzekający: Sędzia Joanna Sekunda-Lenczewska, Sędzia Barbara Rymaszewska, Sędzia Grzegorz Szkudlarek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wydane w wyniku rozpoznania zażalenia wniesionego po terminie, jest dotknięte rażącym naruszeniem prawa i podlega stwierdzeniu nieważności?Ratio decidendi
Rozpoznanie zażalenia wniesionego po terminie stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ prowadzi do weryfikacji w postępowaniu odwoławczym postanowienia, które zgodnie z przepisami powinno być już ostateczne i korzystać z ochrony trwałości. W takiej sytuacji zaskarżone postanowienie organu odwoławczego nie powinno zostać wydane, a sąd administracyjny, stwierdzając takie naruszenie, powinien orzec o nieważności tego postanowienia.Stan faktyczny
Burmistrz Gminy i Miasta B. wystąpił o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych. Organ pierwszej instancji uzgodnił warunki. Strona J. K. wniosła zażalenie, które zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący J. K. wniósł skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów Prawa ochrony środowiska oraz innych ustaw. Sąd administracyjny stwierdził, że zażalenie zostało wniesione po terminie, co stanowi rażące naruszenie prawa.Rozstrzygnięcie
1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz J. K. kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2009 roku przy udziale --- sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; 3. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. na rzecz J. K. kwotę 100,- (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS
Wnioskiem z dnia 18 sierpnia 2008 roku Burmistrz Gminy i Miasta B. wystąpił do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. o dokonanie uzgodnienia w trybie art. 57 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy elektrowni wiatrowych. Do wniosku Burmistrz załączył raport oddziaływania na środowisko, mapę, kserokopię wniosku inwestora oraz listę stron postępowania.
Postanowieniem z dnia 2 września 2008 roku organ I instancji uzgodnił warunki realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu organ wskazał, że lokalizacja inwestycji nie będzie miała negatywnego wpływu na warunki gruntowo – wodne, natomiast wytwarzany hałas nie będzie przekraczał norm dopuszczanych dla tego typu inwestycji. Organ wskazał, że żaden z czynników nie będzie zwiększał planowanego oddziaływania na środowisko w tym zdrowie ludzi. Ponadto w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia nie występują obszary podlegające ochronie na podstawie ustawy o ochronie przyrody ani obszary ujęte w Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000. W granicach opracowania nie występują również obiekty objęte ochroną prawną ani ochroną konserwatorską.
Zażalenie na powyższe postanowienia wniósł J.K., jedna ze stron postępowania wskazana w załączonym do wniosku wykazie. Wskazał, że nie konsultowano z nim przedmiotowej inwestycji, planowana budowla nie jest budowlą ekologiczną i ma konkretny wpływ na zdrowie ludzi. Ponadto wskazał, że posadowienie farmy jest niezgodne z planem rozwoju Gminy i Miasta B. na lata 2007 – 2013.
Postanowieniem z dnia [...] Państwowy Wojewódzki Inspektora Sanitarny w Ł. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Organ odwoławczy podniósł argumenty tożsame z argumentami rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego. Odnosząc się do zarzutów zażalenia wskazał, że organy nadzoru sanitarnego nie mają wpływu na lokalizację inwestycji. Podał, że odległość farmy od budynków mieszkalnych sprawia, że dopuszczalne wartości hałasu, zanieczyszczeń bądź poziomów pół elektromagnetycznych w środowisku nie zostaną przekroczone.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie J.K. wniósł o jego uchylenie. Wskazał, że doszło do naruszenia art. 50 ustawy Prawo ochrony środowiska, bowiem raport nie uwzględnia oddziaływania na środowisko wielu turbin. Ponadto doszło do naruszenia art. 51, art. 101, art. 112, art. 5, art. 40 oraz art. 47 ustawy. Raport nie oddaje, zdaniem skarżącego, stanu oddziaływania na inwestycji na środowisko zwierząt i ptaków. Nadto nie przeprowadzono bezpośredniej i pośredniej analizy wpływu danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, dobra kultury oraz zachowanie walorów krajobrazowych. Zaznaczył, że realizacja inwestycji spowoduje obniżenie wartości sąsiednich działek.
W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wyjaśniając, że nie jest właściwy do rozpoznania pozostałych zarzutów strony skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast według postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd oceniając zaskarżony akt rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W zakresie tak określonej kognicji Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stwierdził, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa.
Na wstępie należy zauważyć, iż dokumentacja przesłana sądowi w postaci luźnych dokumentów nie spełnia wymogów stawianych aktom administracyjnym. Przesyłane sądowi akta postępowań, toczących się przed organem I i II instancji winny zawierać dokumenty ułożone chronologicznie, złączone i ponumerowane, wyposażone w kartę przeglądową, czyli "spis treści". Akta winny zawierać oryginały wszystkich dokumentów stanowiących dowody w sprawie, pism składanych przez uczestników postępowania, notatek sporządzanych przez pracowników organu, dokumentów związanych z doręczaniem pism: pokwitowań pocztowych, kopert z pieczęciami, a w razie złożenia pisma bezpośrednio w kancelarii organu, adnotacji urzędowej, potwierdzającej datę i okoliczność osobistego złożenia pisma. Niespełnienie tych wymagań skutkuje tym, iż sąd, nie będąc w stanie wyjaśnić nasuwających się wątpliwości, nie może uznać za udowodnione okoliczności, na które powołuje się organ administracji (vide wyrok WSA w Warszawie z 21.02.2008r. w sprawie II SA/Wa 2170/07 LEX nr 355205). Należy jednak stwierdzić, iż zastrzeżenia co do formy przesłanych akt administracyjnych nie miały wpływu na ocenę zasadności skargi.
Podkreślić należy, że warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia zażalenia - jest zachowanie ustawowego terminu. Uchybienie zaś ustawowego terminu powoduje bezskuteczność zażalenia, czego następstwem jest ostateczność postanowienia. Z uwagi na tak ważne skutki, organ odwoławczy obowiązany jest w postępowaniu tym zbadać, czy zażalenie zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie. W sprawie niniejszej organ odwoławczy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. zlekceważył informację uzyskaną w urzędzie pocztowym zawartą w piśmie z dnia 24 października 2008 roku. Powyższe pismo było efektem wątpliwości jakie powziął organ odwoławczy w związku z datą doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S..
Z akt sprawy wynika, że postanowienie organu I instancji zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 8 września 2008 roku i od tego dnia winien być liczony 7-dniowy termin do wniesienia zażalenia. Termin ten upłynął zatem w dniu 15 września 2008 roku, natomiast zażalenie zostało wniesione przez skarżącego w dniu 16 września 2008 roku. W tym miejscu wspomnieć trzeba, że o terminie do wniesienia zażalenia skarżący został prawidłowo pouczony.
Rozpatrzenie zażalenia, wniesionego po upływie zakreślonego ustawą terminu stanowi rażące naruszenie prawa określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym rozstrzygnięcia ostatecznego - postanowienia, które zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. korzysta z ochrony trwałości.
Organ odwoławczy, do którego wpłynęło odwołanie J.K. od postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...], winien postanowieniem wydanym w trybie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a. stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia zażalenia.
W tej sytuacji zaskarżone postanowienie nie powinno być wydane, a w konsekwencji wszelkie zarzuty skargi dotyczące tego rozstrzygnięcia uchylają się spod kontroli Sądu.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 ustawy Sąd określił, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 tejże ustawy.
TG
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło