II SA/Łd 1593/02

Dnia 10 września 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Stahl, Sędziowie Sędzia NSA Zygmunt Zgierski (spr.), p.o. Sędziego WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 10 września 2004 roku na rozprawie sprawy ze skargi D. N. i A. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] Nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...], nakazującą D. N. i A. N. rozbiórkę domku letniskowego i barakowozu zrealizowanych na działce nr ew. [...], położonej w m. M. gm. W.. Utrzymując w mocy kwestionowane orzeczenie organ odwoławczy powołał się na treść art. 28 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z póź. zm.) wywodząc, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Zauważył, iż przedmiotowa samowola budowlana miała miejsce pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r., została ona zrealizowana na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie był przeznaczony pod zabudowę, w sprawie wystąpiły więc okoliczności określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, to zaś obligowało organy nadzoru do orzeczenia rozbiórki obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. powołał się na obowiązujący w dacie wykonywania robót oraz w dniu wydawania decyzji plan miejscowy, zatwierdzony uchwałą Rady Gminy W. Nr XVIII/109/92 z dnia 26 listopada 1992 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu ogólnego zagospodarowania gminy W. (Dz. Urz. Woj. [...] z 1992r. Nr 17, poz. 102), podnosząc, iż działka nr [...], na której wybudowano samowolnie obiekty, była przeznaczona pod uprawy rolne. Organ podkreślił nadto, iż dla przedmiotowego terenu obecnie obowiązujący plan, zatwierdzony uchwałą Rady Gminy w W. Nr IV/25/94 z dnia 25 listopada 1994 r., ustanawia bezwzględny zakaz budownictwa. Nie podzielił poglądu skarżących, wedle którego na rozstrzygnięcie sprawy winna mieć wpływ okoliczność wszczęcia przez Radę Gminy W. w 2001 r. postępowania w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz sprzeczna z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy opinia Wójta Gminy W. dotycząca zagospodarowania działki nr [...] w M.. W świetle obowiązujących przepisów, na co organ zwrócił uwagę, orzekanie dokonuje się w oparciu o stan prawny na dzień wybudowania obiektu. Z tych względów zarzuty odwołujących się dotyczące konieczności stosowania w sprawie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione. Zauważył również, iż organy nadzoru nie są upoważnione do oceny celowości zmian w miejscowych ogólnych planach zagospodarowania gmin, działalności rad gmin, dyrektorów parków, itp. Odnosząc się do argumentu odwołujących się dotyczącego poniesionych strat finansowych w związku z rozbiórką obiektów organ odwoławczy stwierdził natomiast, iż straty te są naturalną konsekwencją wcześniejszego złamania prawa przez inwestora i są przewidziane przez ustawodawcę w art. 38 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. W konkluzji organ stwierdził, iż decyzja organu pierwszej instancji jest poprawna pod względem merytorycznym i prawnym i nie może zostać uchylona. Powyższe rozstrzygnięcie D. N. i A. N. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi stwierdzili, iż organy obu instancji nakazując rozbiórkę obiektu budowlanego "nie uwzględniły i pominęły przesłanki ustawowe, a w prowadzonym postępowaniu administracyjnym nie uwzględniły faktów i dowodów mających oparcie prawne, które umożliwiają uzyskanie przez wnioskodawców pozwolenia na czasowe użytkowanie obiektów budowlanych". Zarzucili organowi pierwszej instancji naruszenie art. 133 k.p.a. poprzez przesłanie otrzymanego w dniu 1 sierpnia 2002 r. odwołania dopiero w dniu 12 sierpnia 2002 r., tj. z trzydniowym opóźnieniem. Usprawiedliwienia dla tego opóźnienia nie może stanowić, zdaniem skarżących, uiszczenie opłaty skarbowej od odwołania w dniu 9 sierpnia 2002 r., gdyż opłatę tę można wnieść do organu odwoławczego. Zarzucili nadto naruszenie art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w toku postępowania przez organy administracji publicznej interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, potwierdzonych w mających istotne znaczenie dla rozstrzygniecie sprawy uchwałach organów Gminy W. (uchwała Rady Gminy W. z dnia 23 listopada 2001 r., Nr XXI/229/2001 o przystąpieniu do zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w M. oraz uchwała Rady Gminy W. z dnia 26 kwietnia 2002 r. Nr XXIV/253/2002 w sprawie opracowania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego) oraz opinii Wójta Gminy. Skarżący podkreślili również, iż organy pominęły w toku postępowania okoliczność wszczęcia przez Gminę W. postępowania mającego na celu przekształcenie przedmiotowego terenu w kierunku letniskowo – rekreacyjnym i turystycznym, co z kolei będzie miało wpływ na rozwój gminy poprzez zwiększenie jej dochody, rozwój działalności handlowo – usługowej i zmniejszenie bezrobocia. Okoliczności te, według skarżących, w świetle art. 7 k.p.a. i art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., mają istotne znaczenie dla uzyskania pozwolenia na czasowe użytkowanie spornych obiektów. Skarżący podnieśli ponadto, iż spełnili przesłanki do uzyskania pozwolenia na czasowe użytkowanie w trybie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r., sporne obiekty zostały wykonane pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a za ich użytkowaniem przemawia wskazany wyżej ważny interes społeczny i gospodarczy oraz słuszny interes obywateli gminy. Powołali się na podjętą w analogicznej sprawie uchwałę NSA z dnia 26 listopada 2001 r., OPS 4/2001, Rzeczpospolita 2001/277 str. C1, w której sąd wyraził pogląd, iż "niektórzy właściciele domów samowolnie wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r. mogą ubiegać się o odroczenie terminu przymusowej rozbiórki oraz o pozwolenie na ich czasowe użytkowanie". Skarżący pismem z dnia 3 stycznia 2003r. zatytułowanym "uzupełnienie do skargi wnioskodawcy" wnieśli o dopuszczenie, jako mającego wpływ na rozstrzygniecie skargi, dowodu w postaci uchwały Rady Gminy W. z dnia 27 grudnia 2002r. Nr III/13/2003 w sprawie przyjęcia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy W., którą to uchwałą tereny położone we wsi M., a więc i działkę skarżących, zakwalifikowano jako tereny zabudowy letniskowej i rekreacyjnej. Podkreślili po raz kolejny, iż uchwała ta stanowi przesłankę uzasadniającą zastosowanie w sprawie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. Poinformowali nadto, iż wnieśli odwołanie do [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. od decyzji Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w W. Nr [...] w sprawie odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki przedmiotowych obiektów. W uzupełnieniu tej skargi skarżący powołali się na podjęty przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w dniu 15 lipca 2004 r. wyrok, sygn. akt II SA/Łd 491/02, którym to orzeczeniem uchylono decyzję Wojewody [...] Nr [...], [...] i Starosty [...] Nr [...] odmawiającą pozwolenia na użytkowanie przedmiotowych obiektów i wnieśli o uznanie go jako istotnego dowodu w niniejszej sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku wykazania istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Takie wady i uchybienia nie wystąpiły w rozpatrywanej sprawie. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona. Decyzje organów obu instancji wydane zostały po wejściu w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj.: Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.). Zgodnie z art. 108 tej ustawy, weszła ona w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. W świetle przepisu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, nie stosuje się przepisu art. 48 tego aktu. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Fakt zakończenia budowy obiektów w 1994 r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przesądza o konieczności zastosowania w sprawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.). Przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. stanowił, iż obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegały rozbiórce (przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania), gdy właściwy organ administracyjny stwierdził, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę lub jest przeznaczony pod innego rodzaju zabudowę. Treść przytoczonego przepisu wskazuje jednoznacznie, że ocena, czy sporny obiekt został wybudowany niezgodnie z przepisami, następowała na podstawie przepisów obowiązujących w okresie budowy tego obiektu. Chodziło bowiem nie tylko o obowiązujące przepisy prawa materialnego, na podstawie których należało ustalić, czy dany obiekt stanowi samowolę budowlaną, ale i obowiązujące w okresie wzniesienia obiektu miejscowe przepisy o planowaniu przestrzennym. Organy administracyjne w rozpoznawanej sprawie prawidłowo przyjęły, że takim obowiązującym przepisem prawa miejscowego był miejscowy plan ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy W., zatwierdzony uchwałą Nr XVIII/109/92 Rady Gminy w W. z dnia 26 listopada 1992 r. Z uzasadnienia decyzji organów obu instancji, potwierdzonego treścią tekstu planu oraz rysunku planu wynika, iż działka skarżących położona jest na terenie upraw rolnych z dopuszczeniem budownictwa związanego z jedynie produkcja rolną; nie jest ona przeznaczona pod budownictwo letniskowe. Z uwagi na zapis zawarty w przepisie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r., istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy jest to, jaki plan obowiązywał w dacie budowy przedmiotowych obiektów, a nie to jaki plan będzie obowiązywał w przyszłości (por. wyrok NSA z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt IV S.A. 196/96). W tej sytuacji nie można stwierdzić ani naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania administracyjnego przez organy administracyjne, które prawidłowo przeprowadziły postępowanie w sprawie. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.