II SA/Łd 16/14

Dnia 5 lutego 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Sędzia WSA Czesława Nowak Kolczyńska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 roku sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A Spółka Jawna z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...], nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz strony skarżącej Przedsiębiorstwa A Spółka Jawna z siedzibą w Ł. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. LS Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., decyzją z dnia [...], nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 79c ust. 3 w związku z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tj. Dz. U. z 2010 r. nr 185, poz. 1243), utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...], nr [...] o wymierzeniu Przedsiębiorstwu A Spółce Jawnej w Ł., kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz instalacji i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za rok 2009. Marszałek Województwa [...] uzasadniając swoją decyzję z dnia [...] wyjaśnił, iż jednym z obowiązków posiadacza odpadów jest obowiązek prowadzenia ilościowej i jakościowej ewidencji odpadów, zgodnie z katalogiem odpadów określonym w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. nr 112, poz. 1206) oraz listą odpadów niebezpiecznych. Nadto, posiadacz odpadów jest obowiązany sporządzić zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów i przekazać je marszałkowi województwa do końca pierwszego kwartału za poprzedni rok kalendarzowy. Jeżeli posiadacz odpadów nie wykonuje tego obowiązku albo wykonuje go nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym podlega karze pieniężnej w wysokości 10 000 złotych. Organ pierwszej instancji dodał, że zbiorcze zestawienie o odpadach za 2009 r. otrzymał od Przedsiębiorstwa A Spółki Jawnej w Ł. po terminie, bowiem 22 kwietnia 2010 r. (data nadania w placówce pocztowej to 20 kwietnia 2010 r.), co skutkować musiało nałożeniem na stronę przedmiotowej kary. Przedsiębiorstwo A Spółka Jawna w Ł. wniosło od powyższej decyzji odwołanie, w jego treści wskazując, iż nałożona kara jest skrajnie restrykcyjna, co narusza art. 8 k.p.a. W uzupełnieniu odwołania zarzuciło nieprawidłowe zastosowanie art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach oraz to, że organ nie dokonał analizy przyczyn uchybienia terminu, jak również dotychczasowego postępowania zobowiązanego, czym naruszył art. 6 k.p.a. oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] wyjaśniło, że bezspornym jest, że strona jest posiadaczem odpadów w świetle art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach. Wytwarzanie odpadów związane jest z działalnością gospodarczą strony i pociąga za sobą obowiązki ewidencyjne, o których mowa w art. 36 ustawy o odpadach. Nadto, strona nie mieści się w katalogu podmiotów wyłączonych z obowiązku ewidencyjnego, a wytwarzane odpady nie kwalifikują się do kategorii odpadów, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie rodzajów odpadów lub ich ilości, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, oraz kategorii małych i średnich przedsiębiorstw, które mogą prowadzić uproszczoną ewidencję odpadów (Dz. U. nr 152, poz. 1735). Stwierdzenie więc przez organ nieterminowego wykonania obowiązku przekazania zbiorczego zestawienia danych o odpadach za 2009 r. obligowało do wymierzenia posiadaczowi odpadów sankcji administracyjnej w postaci kary pieniężnej w wysokości 10 000 złotych. Przedsiębiorstwo A Spółka Jawna w Ł. zaskarżyło powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając naruszenie: - art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach, w związku z art. 31 ust. 2, art. 42 i art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez dokonanie wykładni wskazanego przepisu ustawy o odpadach w sposób sprzeczny z podstawowymi zasadami systemu prawa; - art. 7 i art. 27 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, w szczególności ustalenia zakresu naruszenia przepisów prawa przez skarżącego i stopnia jego winy. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie argumentując jak w treści zaskarżonego rozstrzygnięcia. Postanowieniem z dnia 15 września 2011 r., sygn. akt II SA/Łd 402/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowe ze względu na pytanie prawne skierowane do Trybunału Konstytucyjnego o zgodność art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach z art. 2 w związku z art. 184 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 i 3 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 15 października 2013 r., sygn. akt P 26/11(Dz. U. z 2013 roku poz. 1426), rozpoznał powyższe pytanie prawne, wobec czego postanowieniem z dnia 3 stycznia 2014 r. Sąd podjął z urzędu zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podstawę prawną kontrolowanej decyzji stanowił przepis art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach. Zgodnie z treścią tego przepisu, w stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji, jeżeli posiadacz odpadów lub transportujący odpady, będąc obowiązanym do prowadzenia ewidencji odpadów lub przekazywania wymaganych informacji lub sporządzania i przekazywania zbiorczego zestawienia danych lub sporządzania podstawowej charakterystyki odpadów lub przeprowadzania testów zgodności, nie wykonuje tego obowiązku albo wykonuje go nieterminowo lub niezgodnie ze stanem rzeczywistym, podlega karze pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Trybunał Konstytucyjny, powołanym wyżej, wyrokiem z dnia 15 października 2013 roku orzekł, że art. 79c ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach, w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010 roku do 19 lipca 2011 roku, przez to, że przewiduje niepodlegającą miarkowaniu karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, sankcja przewidziana w art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach z 2001 r. za opóźnione złożenie zbiorczego zestawienia danych o odpadach za 2009 r., którego prawidłowości i kompletności nie zakwestionowano narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności. Zbytnia dolegliwość administracyjnej kary pieniężnej przewidzianej w art. 79c ust. 3 ustawy o odpadach z 2001 r. wynika tu ze szczególnej kumulacji kilku elementów sankcji: bezwzględnej wysokości kary pieniężnej w stosunku do czynu, automatyzmu jej wymierzania oraz braku występowania w praktyce możliwości miarkowania jej wysokości. Sama wysokość kary pieniężnej (10.000 zł) nie stanowi argumentu na rzecz naruszenia art. 2 Konstytucji, jeśli jednocześnie obowiązywałby mechanizm uprzedniego wezwania lub ponaglenia przedsiębiorcy do terminowego wykonania ustawowego obowiązku, połączony ewentualnie z nałożeniem niewielkiej kary pieniężnej. Podobnie automatyzm nakładanej kary nie świadczy na rzecz jej niekonstytucyjności, jeżeli wysokość tej kary byłaby dostosowana do okoliczności sprawy i podlegałaby kontroli sądu administracyjnego. W myśl art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne, wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, jednak Trybunał Konstytucyjny może określić inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego, czego w cytowanym wyroku nie uczynił. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności z Konstytucją, na podstawie którego została wydana ostateczna decyzja administracyjna, stanowi podstawę do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania. W postępowaniu administracyjnym, w odniesieniu do decyzji administracyjnych podstawa taka zawarta jest w art. 145a k.p.a. Okoliczność tę należy uwzględnić w trakcie sądowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, bowiem przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. obliguje do uchylenia kontrolowanego aktu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nie ma przy tym znaczenia, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności normy, na której oparto decyzję administracyjną zapadło w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż w takiej sytuacji również istnieje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2013 r., II FSK 1964/13 LEX nr 1375594). Wskazać jednak należy, że ustawa o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. utraciła moc z dniem 23 stycznia 2013 r., wobec wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21), której przepisy organ prowadzący ponownie postępowanie administracyjne w sprawie nieprzekazania przez skarżącą Spółkę zbiorczego zestawienia danych za rok 2009 o rodzajach i ilości odpadów, sposobach gospodarowania nimi oraz instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów, zobligowany będzie uwzględnić. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" w zw. z art. 135 oraz przy zastosowaniu art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania rozstrzygnął, zgodnie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. a.tp.