II SA/Łd 160/15

Dnia 18 marca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a: - oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. A. P. H. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W piśmie z dnia 3 marca 2015 roku skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2015 roku sąd postanowił uzależnić wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę obejmującego budowę budynku mieszkalnego, na działce nr ewid. 1507, położonej w miejscowości J. przy ul. A, od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji (pkt 1), zobowiązać inwestora – J. M. do oszacowania i uprawdopodobnienia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia – rozmiarów szkody, które mogą powstać na skutek uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji (w ilości 6 egzemplarzy) (pkt 2), po wpłynięciu stanowiska inwestora na piśmie, odpis pisma doręczyć skarżącej, którą zobowiązać do ustosunkowania się do tego pisma w terminie 7 dni, a także organowi i uczestnikom postępowania (pkt 3), po przedstawieniu stanowiska strony skarżącej, sprawę skierować na posiedzenie niejawne w przedmiocie ustalenia wysokości kaucji i wyznaczenia stronie skarżącej terminu do jej wpłacenia (pkt 4) oraz po wpłynięciu kaucji, sprawę skierować na posiedzenie niejawne w przedmiocie podjęcia postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji (pkt 5). Z treści pisma z dnia 20 sierpnia 2015 roku inwestora wynika, iż dotychczasowe nakłady związane z realizacją inwestycji wynoszą ok. 105.000 zł, a inwestycja jest zrealizowana w ok. 80%. W tej sytuacji wartość szkody, która może powstać na skutek uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania – zdaniem inwestora – wyniesie ok. 103.600 zł. W piśmie z dnia 15 września 2015 roku strona skarżąca oświadczyła, iż rezygnuje z wyznaczania jakiejkolwiek kaucji celem wstrzymania prac budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Okoliczności te Sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu, mogą dotykać w takim samym stopniu inwestora, jak i pozostałe strony tego postępowania. Jak wynika z ww. przepisu wstrzymanie wykonania decyzji może nastąpić w przypadku wystąpienia ściśle określonych przesłanek, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przepisu tego wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, iż w sprawie zachodzą ww. przesłanki. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 maja 2004 roku, sygn. akt: FZ 65/04, uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W ocenie Sądu wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie, a zarzuty we wniosku o wstrzymanie wykonania sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości decyzji o pozwolenia na budowę i postępowania przez organami administracji architektoniczno – budowlanej. Samo zarzucanie decyzji, że jest ona obarczona wadami materialnymi nie oznacza, że uchybienia te spowodują dla skarżącej powstanie trudnych lub nieodwracalnych skutków. Ponadto na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie jest możliwa ocena, czy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę jest prawidłowa, ponieważ w innym wypadku doszłoby do zniweczenia celu postępowania sądowoadministracyjnego, jakim jest kontrola legalności wydawanych przez organy aktów administracyjnych. W niniejszej sprawie nie można pominąć, że stosownie do art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 roku, Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę, wstrzymanie wykonania tego aktu, sąd może uzależnić od złożenia przez stronę skarżącą kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora, co służy w konsekwencji ochronie interesu tego ostatniego. Brzmienie przywołanego przepisu dowodzi, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowić może dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż ta, jaka mogłaby wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Zatem inwestor, który prowadzi proces budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, narażony jest na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie tylko w przypadku uwzględnienia skargi, ale również w razie wstrzymania wykonania decyzji. Wskazać należy, iż kaucja wyznaczona w trybie art. 35a Prawa budowlanego, w razie uwzględnienia skargi, podlega zwrotowi, zaś w przypadku oddalenia skargi, przeznaczana jest na zaspokojenie roszczeń inwestora, przy czym w zawisłej sprawie w związku z rozmiarem planowanego przedsięwzięcia wysokość takiej kaucji byłaby znaczna. W sprawie Sąd postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2015 roku uzależnił wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę. Inwestor w piśmie z dnia 20 sierpnia 2015 roku zawnioskował o złożenie przez skarżącą kaucji w wysokości 103.600 zł. Skarżąca w odpowiedzi na ww. pismo inwestora, czyli w piśmie z dnia 15 września 2015 roku wskazała, iż rezygnuje z wyznaczenia jakiejkolwiek kaucji, by wstrzymać prace budowlane na działce. Należy wskazać, że przepisy ustawy Prawo budowlane nie przewidują oddalenia wniosku inwestora w przedmiocie żądania ustanowienia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora. Tym samym również z tego względu wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Analizując natomiast, czy w sprawie występują ustawowe przesłanki uzasadniające zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że nie dopatrzył się ich zaistnienia. Sam fakt wydania pozwolenia na budowę nie może stanowić przesłanki uzasadniającej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Ze swej natury decyzje dotyczące pozwolenia na budowę zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. Podniesione przez skarżącą nie uzasadniają wystąpienia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd doszedł do przekonania, że sporne zamierzenie inwestycyjne nie powoduje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody po stronie skarżącej. Zaskarżony akt nie rodzi też w ocenie Sądu trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć bowiem należy, iż nawet w wyniku wyroku uchylającego decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku gdy inwestycja jest poważnie zaawansowana lub ukończona, organ nadzoru budowlanego uprawniony będzie do wydawania szeregu nakazów mających na celu doprowadzenie zrealizowanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem, a wówczas to inwestora, a nie skarżącego obciążać będą dodatkowe koszty przy ewentualnym rozebraniu przedmiotowej inwestycji. Wobec tego Wojewódzki Sąd Administracyjny, związany stanowiskiem zaprezentowanym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2016 roku, sygn. akt: II OZ 1377/15 i działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji. A. P.