II SA/Łd 167/17

WyrokWSA w Łodzi2018-01-17

Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Jolanta Rosińska, Magdalena Sieniuć

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okno wykonane w ścianie granicznej budynku mieszkalnego, które nie wynika z zatwierdzonego projektu budowlanego, stanowi samowolę budowlaną i podlega likwidacji na podstawie przepisów Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że okno wykonane w ścianie granicznej budynku, dla którego nie wykazano zatwierdzonego projektu budowlanego przewidującego takie rozwiązanie, stanowi samowolę budowlaną. W związku z tym organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 51 Prawa budowlanego, nakazując likwidację okna i wypełnienie otworu, aby doprowadzić wykonane roboty do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu likwidacji okna w ścianie granicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, w którym organy kolejno nakazywały likwidację okna, a następnie uchylały swoje decyzje lub przekazywały sprawę do ponownego rozpatrzenia, ostatecznie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję nakazującą likwidację okna. Właściciele nieruchomości (skarżący) podnieśli szereg zarzutów proceduralnych i materialnoprawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję organu za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Protokolant Sekretarz sądowy Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi G. W. i D. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu likwidacji okna oddala skargę. LS W dniu 10 lipca.2003 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. wpłynęło pismo M.K. zawierające prośbę o przeprowadzenie kontroli na posesji znajdującej się w Ł., ul. A 7, u D. i G. W., w szczególności pod względem posiadania planów, zezwoleń i odbiorów budowlanych budynku mieszkalnego. W dniu 1 sierpnia 2003 r. dokonano oględzin budynku mieszkalnego na terenie nieruchomości położonej w Ł., ul. A 7, w trakcie których G. W. przedłożył następujące dokumenty: - projekt domu parterowego (drewnianego) z lat 30-tych XX wieku o wymiarach zewnętrznych 8,50 m x 7,00 m usytuowanego w odległości 6,50 m od granicy z działką zlokalizowaną przy ul. A 9, wydany dla ówczesnych właścicieli przedmiotowej działki – M. S. i J.S.; - pozwolenie na rozbudowę parterowego budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na posesji położonej w Ł. przy ul. A 7 z dnia [...] maj 1955r., [...] wydane przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. – S., Oddział Budownictwa dla M. S. i M.S.-K.; - dziennik budowy wydany przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. –S., Oddział Budownictwa, z którego wynika, że budowę rozpoczęto w dniu 21 maja 1956r. a zakończono w dniu 9 września1957r.; - projekt rozbudowy ostemplowany przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej, Wydział Budownictwa i Architektury, Ł. – B., Ł. ul. B 10, [...] ze śladem zapisu z dnia 15 stycznia1965r. o treści: "przedłożone plany inwentaryzacyjne są zgodne z projektem z dnia 8 września 1965r.", sygnowanego pieczątką Inspektora Budowlanego Wydziału Budownictwa i Architektury Ł.-B. – S. K. Na rzucie przyziemia w/w projektu zaprojektowane jest okno do łazienki bez podania wymiarów. Nie zachowały się poprawki naniesione na planie czerwonym atramentem, o których mowa w pkt. 2; - projekt techniczny na budowę instalacji gazowej uzgodniony z Zakładem Gazowniczym – Ł., Wydział Dokumentacji Technicznej i Uzgodnień Ł., ul. C 18 z dnia 26 lipca1988r. Postanowieniem z dnia [...] września 2003 r., Nr [...] organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego nakazał D. i G.W. przedłożenie w terminie do dnia 31 grudnia 2003r. po 3 egzemplarze następujących dokumentów: - inwentaryzacji geodezyjnej sporządzonej na aktualnej mapie do celów projektowych, - inwentaryzacji budowlanej budynku wraz z orzeczeniem o stanie technicznym stwierdzającym prawidłowość wykonania robót i możliwości dalszego użytkowania z uwzględnieniem szczegółowych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, - oświadczenia osób posiadających odpowiednie uprawnienia budowlane potwierdzające prawidłowość wykonania zgodnie ze sztuką budowlaną i przepisami prawa w zakresie: - instalacji wodno-kanalizacyjnej, instalacji elektrycznej wraz z załączeniem protokołów sprawdzenia skuteczności zabezpieczeń przeciwporażeniowych i oporności izolacji przewodów, instalacji co., instalacji gazowej z załączeniem protokołu badania szczelności instalacji i urządzeń, - aktualnego protokołu stwierdzającego prawidłowość funkcjonowania przewodów kominowych sporządzony przez uprawnioną osobę, - projektu budowlanego ewentualnych zmian i przeróbek doprowadzających budynek do zgodności z obowiązującym prawem z uwzględnieniem szczegółowych ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na terenie nieruchomości w Ł. przy ul. A 7. Zobowiązani w dniu 30.03.2004r. przedłożyli komplet wymaganych dokumentów. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., Nr [...] PINB w Ł. nakazał D. i G. W. wykonanie robót budowlanych koniecznych dla doprowadzenia do zgodności z prawem budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 7, w terminie do dnia 31 października 2004r., zgodnie z projektem budowlanym będącym załącznikiem do wspomnianej decyzji. Rozpatrując odwołanie D. i G. W. oraz odwołania M. K. organ wojewódzki decyzją z dnia [...] lipca 2004r., Nr [...] uchylił w/w decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. PINB w Ł. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004r., Nr [...] nakazał D. i G. W. w terminie do dnia 31 października 2004 r., likwidację okna i wypełnienie otworu okiennego cegłą szklaną lub luksferami, znajdującego się w ścianie granicznej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na przedmiotowej nieruchomości. Prowadząc postępowanie odwoławcze [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Ł. decyzją z dnia [...] października 2004r., Nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję organu szczebla powiatowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 25 maja 2005r., sygn. akt II SA/Łd 1066/04 uchylił decyzję [...]WINB w Ł. z dnia [...] października 2004r. oraz poprzedzającą ją decyzję PINB w Ł. z dnia [...] sierpnia 2004r. W toku ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, w dniu 24 stycznia 2006 r. do organu I instancji zgłosili się: B. G. i P. G. i oświadczyli, że okienko w łazience przedmiotowego budynku mieszkalnego zostało wykonane po dokonaniu odbioru budowlanego. Następnie w dniu 7 lutego.2006r. w siedzibie organu I instancji H.G., złożyła oświadczenie, z treści którego wynika, iż okno łazienkowe zostało wykonane po odbiorze budowlanym. Decyzją z dnia [...] maja 2006r., Nr [...] organ szczebla powiatowego nakazał D. i G. W. w terminie do dnia 31 sierpnia 2006r. likwidację okna i wypełnienie otworu okiennego znajdującego się w ścianie granicznej w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na terenie nieruchomości przy ul. A 7 w Ł. cegłą szklaną lub luksferami. Rozpatrując odwołanie D. i G. W. organ wojewódzki decyzją z dnia [...]sierpnia.2006 r., Nr [...] uchylił w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu 7 listopada 2006 r. w siedzibie organu I instancji przeprowadzono rozprawę w sprawie ustalenia okoliczności powstania otworu okiennego w łazience przedmiotowego budynku mieszkalnego z udziałem D. W., G. W., M.K.-S., B. G., H. G., R. K. Z treści protokołu rozprawy wynika, iż otwór okienny w łazience (w ścianie zewnętrznej) budynku mieszkalnego znajdującej się w granicy z posesją przy ul. A 9 został wykonany po odbiorze rozbudowanego budynku mieszkalnego z końcem lat pięćdziesiątych. Natomiast z oświadczenia złożonego przez R. K. wynika, iż F.T. - poprzedni właściciel nieruchomości położonej przy ulicy A 9 posiadał wiedzę na temat przedmiotowego okna, tj. że omawiane okno miało być zlikwidowane przez M. S., o czym poinformowany został G. W.. W dniu 21 listopada 2006 r. organ stopnia podstawowego przeprowadził kolejne oględziny budynku mieszkalnego położonego w Ł. przy ul. A 7 w obecności T.G., który od 1996r. jest współwłaścicielem omawianej nieruchomości, a od 1986r zamieszkuje tę nieruchomość. T.G. oświadczył, że okno w łazience już istniało w chwili zamieszkania przedmiotowej nieruchomości, tj. od 1986r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007r., Nr [...] organ I instancji nakazał D. i G. W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wypełnienie (na grubość 25 cm) cegłą ceramiczną pełną otworu okiennego (łazienkowego) znajdującego się w ścianie granicznej (od strony ul. A 9) w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanym na terenie nieruchomości przy ul. A 7 w Ł., w terminie do dnia 30 września.2007r. W toku postępowania odwoławczego organ II instancji decyzją z dnia [...]stycznia.2008r., Nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję w części nałożonego obowiązku i uchylił przedmiotową decyzję w części określającej termin wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia 30 kwietnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 1 października 2008r., sygn. akt II SA/Łd 212/08 uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2008r., Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]czerwca 2007r., Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. prowadząc ponownie postępowanie w przedmiotowej sprawie decyzją z dnia [...] czerwca 2009r., Nr [...] nakazał D. i G.W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wypełnienie (na grubość 25cm) cegłą ceramiczną pełną otworu okiennego (łazienkowego) znajdującego się w ścianie granicznej (od strony ul. A 9) w budynku mieszkalnym jednorodzinnym, zlokalizowanym na terenie nieruchomości przy ul. A 7 w Ł. w terminie do dnia 30 listopada 2009r. W wyniku wniesienia odwołania przez D. i G. W., organ decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r., Nr [...] uchylił w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Następnie decyzją z dnia [...] października.2010r., Nr [...] organ I instancji nakazał D. i G.W. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez zamurowanie otworu okiennego w łazience (usytuowanego w ścianie granicznej od strony nieruchomości przy ulicy A 9) materiałem niepalącym o klasie odporności E 30 w budynku mieszkalnym, jednorodzinnym, zlokalizowanym na terenie nieruchomości przy ulicy A 7a w Ł., w terminie do dnia 30 kwietnia 2010. Organ wojewódzki decyzją z dnia [...] lutego 2011r., Nr [...] uchylił w całości w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011r., Nr [...] organ szczebla powiatowego nakazał D. i G.W. wykonanie robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, poprzez zamurowanie otworu okiennego w łazience (usytuowanego w ścianie usytuowanej w granicy z nieruchomością przy ulicy A 9) materiałem niepalnym o klasie odporności ogniowej E30 w budynku mieszkalnym jednorodzinnym zlokalizowanym na terenie nieruchomości przy ul. A 7a w Ł., w terminie do dnia 30 września 2011r. Powyższe rozstrzygnięcie decyzją organu II instancji z dnia [...]lutego 2012r., Nr [...] zostało uchylone, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] marca 2012r., Nr [...] w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał D. W. oraz G.W. likwidację okna oraz wypełnienie otworu okiennego o wymiarach 0,60 x l,06m materiałem nieprzepuszczającym światła o klasie odporności E 30, znajdującego się w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej, usytuowanym na nieruchomości w Ł. przy ul. A 7a, w pomieszczeniu łazienki - ścianie granicznej - od strony nieruchomości w Ł. przy ul. A 9, w terminie do dnia 31 sierpnia.2012r. W toku postępowania odwoławczego organ wojewódzki decyzją z dnia [...] czerwca 2012r., Nr [...] uchylił w całości w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu [...] września 2012r. organ szczebla powiatowego decyzją Nr [...], ponownie w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazał D. W. oraz G. W. likwidację okna oraz wypełnienie otworu okiennego o wymiarach 0,60 m x 1,06 m materiałem nieprzepuszczającym światła o klasie odporności E 30, znajdującego się w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej, usytuowanym na nieruchomości w Ł. przy ul. A 7a, w pomieszczeniu łazienki - ścianie granicznej - od strony nieruchomości w Ł. przy ul. A 9, w terminie do dnia 31 grudnia 2012r. Po raz kolejny organ wojewódzki decyzją z dnia [...] listopada 2012r., Nr [...] uchylił w całości w/w rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Pismem z dnia 10 grudnia 2012r. Zastępca Dyrektora Archiwum Państwowego w Ł. poinformował, iż nie odnaleziono dokumentów dotyczących rozbudowy parterowego budynku mieszkalnego na posesji położonej w Ł. przy ul. A 7a oraz decyzji zatwierdzającej projekt budowlany dotyczący przedmiotowego budynku, oznaczonej [...] oraz innych dokumentów dotyczących zabudowy przedmiotowej nieruchomości. Następnie pismem z dnia 27 grudnia 2012r. Zastępca Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury poinformował, że w zasobach archiwalnych brak jest projektu budowlanego dotyczącego rozbudowy parterowego budynku mieszkalnego na posesji położonej w Ł. przy ul. A 7 oraz decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. – B., Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury, Ł., ul. B 10, zatwierdzającej projekt budowlany dotyczący przedmiotowego budynku, oznaczony [...]. Pismem z dnia 11 kwietnia 2013r. Dyrektor Wydziału Infrastruktury zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł.S., Oddział Budownictwa z dnia [...] maja 1955r. o pozwoleniu na rozbudowę parterowego budynku mieszkalnego usytuowanego w Ł. przy ul. A 7, wydanej na rzecz M. S. i M. S.-K. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia.2013r., Nr [...] organ I instancji zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości wykonania otworu okiennego w ścianie granicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej zlokalizowanej na nieruchomości w Ł. przy ul. A 7a. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] maja 2013r., Nr [...], stwierdził z urzędu nieważność decyzji wydanej przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. S., Oddział Budownictwa z dnia [...] maja1955r. o pozwoleniu na rozbudowę parterowego budynku mieszkalnego usytuowanego w Ł. przy ul. A 7. W toku postępowania odwoławczego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2013r., znak: [...]uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013r., Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Prowadząc ponownie postępowanie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013r., Nr [...], znak [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. S., Oddział Budownictwa z dnia [...] maja 1955r. o pozwoleniu na rozbudowę parterowego budynku mieszkalnego usytuowanego w Ł. przy ul. A 7. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] marca 2013r., znak: [...] uchylił w całości w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzją z dnia [...]czerwca 2014r., Nr [...], znak: [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji wydanej przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. S., Oddział Budownictwa z dnia [...] maja1955r. o pozwoleniu na rozbudowę parterowego budynku mieszkalnego usytuowanego w Ł. przy ul. A 7. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2014r., znak: [...] utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie Wojewody [...]. PINB w Ł., postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r., Nr [...] podjął zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie prawidłowości wykonania otworu okiennego w ścianie granicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, zlokalizowanej na nieruchomości w Ł. przy ul. A 7a i decyzją z dnia [...] lipca 2015r., Nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazał D. W. oraz G. W. likwidację spornego okna oraz trwałe i nieuchylne wypełnienie materiałem o odporności ogniowej El 60 - otworu okiennego o wymiarach 0,60m x l,06m, znajdującego się w pomieszczeniu łazienki w ścianie granicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, usytuowanym na nieruchomości w Ł. przy ul. A 7a, od strony nieruchomości w Ł. przy ul. A 9. W toku postępowania odwoławczego organ II instancji pismem z dnia 30 października 2015r. wystąpił do Urzędu Miasta Ł., Departament Architektury i Rozwoju, Wydział Urbanistyki Architektury oraz do Urzędu Miasta Ł., Departament Obsługi i Administracji, Wydział Obsługi Administracyjnej, Archiwum Zakładowe z prośbą o udzielenie informacji czy w zasobach archiwalnych znajduje się dokumentacja dotycząca: - projektu budowlanego stanowiącego załącznik decyzji Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. S., Oddział Budownictwa z dnia [...]maja1955r., [...]; - wszelkich dokumentów dotyczących projektu rozbudowy, ostemplowanego przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej, Wydział Budownictwa i Architektury, Ł. – B., Ł. ul. B 10, [...], - wszelkich dokumentów dotyczących projektu z 1961r. lub z 1962r., wykonanego przez B. M., budowniczego uprawnionego. Pismem z dnia 10 listopada 2015r. Dyrektor Wydziału Urbanistyki i Architektury poinformowała, iż w zasobach archiwalnych oraz nieprzekazanych do archiwum aktach spraw bieżących Wydziału Urbanistyki i Architektury w Departamencie Architektury i Rozwoju Urzędu Miasta Ł. brak jest jakichkolwiek dokumentów dotyczących legalności wykonania przedmiotowego otworu okiennego. Następnie pismem z dnia 12 listopada 2015r. Zastępca Dyrektora Wydziału Zarządzania Kontaktami z Mieszkańcami poinformowała, iż w Archiwum Zakładowym Urzędu Miasta Ł. nie są przechowywane dokumenty Oddziału Budownictwa Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. – S., Wydziału Budownictwa i Architektury Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. - B. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], Nr [...] uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] lipca 2015r., Nr [...], znak: [...] i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie objętej w/w decyzją. W uzasadnieniu organ wojewódzki wskazał, iż podjął wszelkie czynności w celu pozyskania jakichkolwiek informacji dotyczących dokumentacji projektowej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, usytuowanym na nieruchomości w Ł. przy ul. A 7a. W żadnych zasobach archiwalnych nie odnaleziono poszukiwanej dokumentacji dotyczącej przedmiotowego budynku. Jak podkreślił organ II instancji w analizowanej sprawie organy nadzoru budowlanego dysponują kserokopią potwierdzoną za zgodność z oryginałem projektu budowlanego rozbudowy przedmiotowego budynku, opatrzonego prezentatą Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej, Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury [...], który przewidywał otwór okienny w pomieszczeniu łazienki. Żadna ze stron w toku prowadzonego postępowania nie podważała wiarygodności wskazanej powyżej kserokopii. W związku z tym w ocenie organu odwoławczego nie ma dowodów na okoliczność stwierdzenia samowoli budowlanej przy wykonaniu otworu okiennego. Wyrokiem z dnia 7 września.2016r., sygn. akt II SA/Łd 257/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], Nr [...], znak: [...]. Uchylając decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wskazał, że stwierdzenie przez organ odwoławczy o bezprzedmiotowości postępowania w przedmiotowej sprawie w związku z posiadanym przez inwestora pozwoleniem na budowę oraz ostemplowaną przez organ administracji kopią projektu budowlanego, przewidującego okno w ścianie szczytowej rozbudowanego budynku należy uznać za co najmniej przedwczesne w świetle materiału dowodowego, zgromadzonego w nadesłanych do kontroli sądowej aktach administracyjnych. W aktach sprawy znajduje się kserokopia potwierdzona za zgodność z oryginałem projektu budowlanego rozbudowy przedmiotowego budynku opatrzonego prezentatą Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej, Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury [...] poświadczającej fakt zatwierdzenia omawianej dokumentacji technicznej przez właściwy organ. W projekcie tym przewidziano istnienie otworu okiennego stanowiącego przedmiot postępowania. Jednakże, w ocenie Sądu, nie ma żadnych podstaw aby przedłożoną przez obecnego właściciela nieruchomości kopię projektu budowlanego traktować jako projekt, na realizację którego zezwolono w/w decyzją o pozwoleniu na budowę. Powodu tego nie znalazł również Wojewoda [...] prowadząc postępowanie nieważnościowe, który decyzją z dnia [...] czerwca 2014r., Nr [...], znak: [...] odmówił stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji wydanej przez Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej Ł. – S. z dnia [...] maja1955r. o pozwoleniu na rozbudowę parterowego budynku mieszkalnego, usytuowanego w Ł. przy ul. A 7. W uzasadnieniu omawianej decyzji organ stwierdził, iż dysponując wciąż tymi samymi dokumentami, dodatkowo przedłożonymi przez D.W. oraz G.W., z analizy których wynika, iż istnieje rozbieżność numeracji archiwalnej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz załącznika graficznego, nie można uznać aby dokumenty te stanowiły integralną całość, a wyjaśnienia inwestorów w tym zakresie nie są wystarczające dla uznania, iż przedkładany projekt budowlany jest załącznikiem do decyzji [...] maja1955r. Ponadto, jak wskazał Sąd, również zapisy w dzienniku budowy nie potwierdzają tezy o legalnym usytuowaniu okna w ścianie granicznej. Analiza wpisu dokonana w dzienniku budowy w dniu 19 lipca1956r. o treści "Mury elewacji frontowej, i szczytu, do wysokości dwóch metrów, wraz z otworem okiennym, do stropu zostały wymurowane 0,41 m grub." nie stanowi dowodu, że wykonany wówczas otwór okienny znajdował się w ścianie szczytowej. Wręcz przeciwnie - skoro jest niewątpliwe, że wykonana ściana frontowa posiadała okno, zaś zapis w dzienniku budowy wspomina o elewacji fontowej, szczycie i oknie, używając liczby pojedynczej, to wydaje się oczywiste, że odnosi się do okna w ścianie frontowej. W przeciwnym razie (przyjmując za wyznacznik tak rozumiane zapisy w dzienniku budowy) należałoby wnioskować, że brak było zgody na usytuowanie okna w ścianie frontowej budynku. Decyzją z dnia [...] [...]WINB w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję PINB w Ł. z dnia [...] w mocy w części nałożonego obowiązku, a uchylił w części dotyczącej terminu jego wykonania i wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku polegającego na likwidacji okna oraz trwałe i nieuchylne wypełnienie materiałem o odporności ogniowej El 60 - otworu okiennego o wymiarach 0,60 m x 1,06 m, znajdującego się w pomieszczeniu łazienki w ścianie granicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, usytuowanym na nieruchomości w Ł. przy ul. A 7a, od strony nieruchomości w Ł. przy ul. A 9 do dnia 31 marca 2017r. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że skoro roboty wykonane polegające na wykonaniu otworu okiennego zostały samowolnie i naruszają przepisy prawa (obowiązujące poprzednio, jak i obecnie) w myśl art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, koniecznym jest nałożenie w drodze decyzji obowiązku likwidacji okna oraz trwałe i nieuchylne wypełnienie materiałem o odporności ogniowej El 60 - otworu okiennego o wymiarach 0,60 m x 1,06 m znajdującego się w pomieszczeniu łazienki, co pozwoli na doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem organu, obowiązek został prawidłowo nałożony na D.W. oraz G.W., bowiem jak wynika z art. 52 Prawa budowlanego, jeżeli nie jest możliwe ustalenie osoby inwestora i aktualnego jego związku z nieruchomością, wówczas obowiązek należy skierować do właściciela. W omawianej sprawie inwestor nie żyje, zatem zasadnym jest nałożenie obowiązków na właścicieli nieruchomości. Jednakże wobec faktu, że termin określony w decyzji organu I instancji minął, zasadne było wyznaczenie nowego terminu wykonania obowiązku - do dnia 31 marca 2017r. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi G. i D. W. podnieśli: 1) zarzut naruszenia art. 6, 7, 8, 9, 10 i art. 11 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1964r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U .z 2017r., poz. 1257), powoływanej dalej jako k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich kroków zmierzających do wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o niepełny materiał dowodowy i z przekroczeniem swobodnego uznania organu, brak wysłuchania stron w sytuacji, gdy od 2003 r. w każdej nowej decyzji podnoszone są przez organ inne okoliczności, a organy nie posiadają pełnego materiału dowodowego oraz akt sprawy; 2) zarzut naruszenia art. 35 i art. 36 k.p.a. poprzez brak informowania trony o terminie załatwienia sprawy, 3) zarzut oparcia merytorycznej decyzji na podstawie przepisów formalnych, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, a pominięcie podstawy materialnoprawnej decyzji, co uniemożliwia ustalenie, czy obiekt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym w rozumieniu przepisów prawa, 4) zarzut naruszenia art. 107 k.p.a. poprzez powoływanie się w uzasadnieniu decyzji na przepisy, które nie obowiązywały w dacie wykonywania inwestycji, a także na te, które obowiązywały jak przepisy rozporządzenia z 1928 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi w zaś grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012r., poz. 270, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, brak było podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję PINB w Ł. z dnia [...]lipca 2015 r. w części nałożonego obowiązku, a uchylająca w części dotyczącej terminu jego wykonania i wyznaczająca nowy termin wykonania obowiązku polegającego na likwidacji okna oraz trwałe i nieuchylne wypełnienie materiałem o odporności ogniowej El 60 - otworu okiennego o wymiarach 0,60 m x 1,06 m, znajdującego się w pomieszczeniu łazienki w ścianie granicznej budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, usytuowanym na nieruchomości w Ł. przy ul. A 7a, od strony nieruchomości w Ł. przy ul. A 9 do dnia 31 marca 2017 r. Należy wszakże podkreślić, że zaskarżona decyzja została podjęta w następstwie wyroku z dnia 7 września 2016 r. (sygn. akt II SA/Łd 257/16), którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił poprzednią decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], uchylającą decyzję PINB w Ł. z dnia [...]lipca 2015 r. i umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe. Stosownie zaś do treści art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna dotyczyć może również samej wykładni prawa procesowego. Zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje natomiast na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej, pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. (por. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 472 i 473). Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, bez względu na poglądy prawne wyrażane w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1998r., sygn.akt I SA 977/98, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 44656, z dnia 22 marca 1999r., sygn.akt IV SA 527/97 Lex nr 47275). Analiza uzasadnienia wyroku z dnia 7 września 2016 r., II SA/Łd 257/16 nie pozostawia wątpliwości, co do wyrażonej przez Sąd oceny, że usytuowanie okna w ścianie granicznej budynku skarżących nie nosi cech legalności. Żadne bowiem z przepisów obowiązujących od daty rozbudowy budynku do chwili obecnej nie umożliwiały sytuowania okna w ścianie znajdującej się w granicy działki. Obowiązujące w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na rozbudowę przepisy rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, nie zezwalały na sytuowanie ścian z otworami okiennymi w granicy z nieruchomości. Stosownie bowiem do treści art. 196 w/w rozporządzenia budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ognioochronny bez otworów i próżni, grubości równającej się co najmniej długości jednej cegły, wykonany z cegły palonej lub innego materiału ogniotrwałego, wyprowadzony od fundamentów przez wszystkie kondygnacje, a wystający 30 cm ponad dach. Zgodnie zaś z art. 277 ust. 1 omawianego rozporządzenia, nowe budynki powinny być wnoszone z zachowaniem co najmniej niżej podanych odległości od granic sąsiadów: budynki nieogniotrwałe – 6 m, budynku ogniotrwałe, posiadające od strony granicy otwory prowadzące do pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi - 4m, c) budynki ogniotrwałe nie posiadające od strony granicy otworów wspomnianych w pkt b – 3 m, jeżeli jednak jest prawnie zapewnione niezabudowanie przyległej działki do odległości wymaganych dla poszczególnych rodzajów budynków w myśl art. 279 i 280, przepis art. 277 ust. 1 w/w rozporządzenia nie znajdzie zastosowania. Gdy natomiast szczupłe rozmiary działek stały na przeszkodzie zachowaniu powyższych odległości, budynki mogły być wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów w przypadku ich zbliźniaczenia z jednocześnie wznoszonym budynkiem na działce sąsiedniej i uznania za jedną całość (art. 278 lit a) albo też bez jednoczesnej zabudowy w granicy działki sąsiedniej z zapewnieniem pokrycia ogniotrwałego i muru ogniotrwałego bez otworów i próżni o grubości co najmniej jednej cegły, wyprowadzonego 30 cm ponad dach (art. 278 lit b). W wyroku z dnia 7 września 2016 r. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie, możliwość usytuowania okna w ścianie granicznej mogłaby wchodzić w grę jedynie przy zastosowaniu regulacji z art. 278 ust. 2, tj. przy prawnym zagwarantowaniu niezabudowania przyległej działki na głębokość 12 metrów w przypadku budynków nieogniotrwałych i 30 m w przypadku budynków otwartych, służących do przechowywania siana, słomy i innych materiałów łatwopalnych (art. 279) lub też 3 m w przypadku budynków ogniotrwałych (art. 280). Jednak żaden ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie potwierdza, by wymagane przez powyższe przepisy "prawne zagwarantowanie" zabudowy na działce sąsiedniej kiedykolwiek istniało, zwłaszcza biorąc pod uwagę jej niewielką powierzchnię (805 m2). Z kolei zgodnie z § 78 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, warunkom technicznym określonym w § 76 i 77 powinny odpowiadać ściany zewnętrzne położone przy granicy nieruchomości w zabudowie zwartej lub od strony przeciwległego budynku albo od granicy nieruchomości w odległości mniejszej niż określono w § 20 ust 1 i 2. Zgodnie z § 76 ust. 3 w/w rozporządzenia ściana przeciwpożarowa powinna być wyprowadzona od fundamentów przez całą wysokość budynku. Może być ona przesunięta na poszczególnych kondygnacjach lub odsunięta od granicy nieruchomości przy fundamentach, jeżeli jej części przesunięte łączy strop przeciwpożarowy. Może też dzielić budynek nad lub pod stropem przeciwpożarowym na części, jeżeli podział ten jest potrzebny ze względu na przeznaczenie pomieszczeń lub wielkość strefy pożarowej. Natomiast ust. 5 wskazuje, iż otwory w ścianie przeciwpożarowej są dopuszczalne przy zachowaniu następujących warunków: ilość i wielkość otworów powinna być ograniczona do zaspokojenia niezbędnych potrzeb ewakuacyjnych i użytkowych, otwory powinny znajdować się w miejscach najmniejszego zagrożenia pożarowego, otwory powinny być zaopatrzone w drzwi samoczynnie zamykające się o odporności ogniowej co najmniej klasy C lub wypełnione cegłą szklaną albo szkłem zbrojonym w niepalnej oprawie. Zgodnie z zarządzeniem Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29.06.1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego w zabudowie zwartej oraz bliźniaczej nie obowiązuje stawianie na granicy nieruchomości ścian przeciwpożarowych w obrębie dopuszczalnych maksymalnych wymiarów stref pożarowych dla danego rodzaju budynków, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Zgodnie z § 80 ust. 2 pkt 3 w/w zarządzenia - jeżeli nie stawia większych wymagań wielkość obciążenia ogniowego pomieszczeń przyległych do granicy nieruchomości dla oddzielenia budynków sąsiadów (...) przy zachowaniu przepisu ust. 1 wystarczy na granicy nieruchomości ściana o odporności ogniowej klasy B, bez otworów i wpuszczonych w nią belek z materiałów palnych, a na poddaszach i w piwnicach, jeżeli ściana jest murowana — ponadto obustronnie otynkowana lub z wyfugowanymi spoinami. Także obecnie obowiązujące przepisy zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. z 2015, poz.1422 ze zm.) nie zezwalają na sytuowanie budynku ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną (§ 12 ust. 3 pkt 1). Zaś zgodnie z treścią § 272 ust. 3 w/w rozporządzenia - budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5. Przyjąć zatem należało, iż okno w ścianie granicznej budynku skarżących zostało wykonane samowolnie. Nie zostało bowiem dowiedzione, że jego lokalizacja wynikała z zatwierdzonego projektu budowlanego. Jak zaś wynika z oceny dokonanej przez Sąd poprzednio wyrokujący w sprawie, przedłużone przez skarżących dokumenty nie potwierdzają, że sporne okno wykonano na podstawie projektu, zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę z 1955r. Skoro zaś wykonanie okna w ścianie granicznej należy uznać za samowolę budowlaną, trafnie organy nadzoru budowlanego zastosowały przepisy, o których mowa w art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1332). Przyjęty przez organy tryb postępowania należy uznać za prawidłowy. Istotą postępowania, o którym mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane, jest bowiem doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co należy rozumieć jako stan, w którym wykonane roboty budowlane nie będą pozostawały w kolizji z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami budowlanymi, w tym przepisami technicznymi. Ocena w tym zakresie dokonywana jest zaś na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie orzekania. Zgodnie bowiem z treścią art. 103 ust. 2, jedynie w odniesieniu do stanów faktycznych, które wiązałyby się z koniecznością zastosowania przepisu art. 48 ustawy (rozbiórka obiektu budowalnego lub jego części, wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej), ustawodawca wprowadza wymóg stosowania przepisów dotychczasowych. Odnosząc się do zarzutów skargi należy uznać, że są one niezasadne. W rozpoznawanej sprawie zostało ustalone ponad wszelką wątpliwość, że sporne okno zostało zlokalizowane samowolnie, co zostało, jak wskazano, przesądzone w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z dnia 7 września 2016 r., sygn.akt II SA/Łd 257/16. Nieskuteczny okazał się zatem zarzut naruszenia art. 6, 7, 8, 9, 10 i art. 11 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich kroków zmierzających do wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Podniesiony natomiast w skardze zarzut "nieodtworzenia akt" przez organ nadzoru budowalnego trudno oceniać w kategoriach procesowych. Organ prowadzący niniejsze postępowanie nie utracił bowiem akt sprawy w żadnym zakresie. Prowadząc postępowanie wyjaśniające gromadził natomiast materiał dowodowy, na podstawie którego podjął rozstrzygnięcie. Okoliczność natomiast, że określonych dokumentów nie odnaleziono w archiwach nie stanowi podstawy do formułowania żądania "odtworzenia akt", mających de facto prowadzić do wytworzenia dokumentów o treści pożądanej przez skarżących. Nie polegają również na prawdzie twierdzenia skarżących, jakoby działka sąsiednia była "niezabudowana i nie ma żadnych planów jej zabudowania". Uczestniczka postępowania M.K.– S. już od 2003r. legitymuje się bowiem decyzją o ustaleniu warunków zabudowany dla nieruchomości, położonej przy ul. A 9, z możliwością ulokowania budynku w granicy "tylko na długości istniejącego budynku na sąsiedniej działce". Jeśli zaś chodzi o zarzut oparcia merytorycznej decyzji na podstawie przepisów formalnych, tj. art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, a pominięcie podstawy materialnoprawnej decyzji, co uniemożliwia ustalenie, czy obiekt znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym w rozumieniu przepisów prawa, to wyjaśnienia wymaga, że art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy stanowi samodzielną podstawę do nałożenia obowiązku. Przepis ten obliguje organ nadzoru budowlanego do doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, niezależnie od oceny stanu technicznego budynku czy jakości i prawidłowości wykonanych robót. Natomiast kwestia przewlekłości postępowania i niezałatwienia sprawy w terminie, podniesiona w ramach zarzutu naruszenia art. 35 i art. 36 k.p.a., pozostaje bez wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami tego rodzaju, które powodowałyby konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej. k.ż.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło