II SA/Łd 173/22

Dnia 6 kwietnia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski po rozpoznaniu 6 kwietnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym skarg I. K.-P. oraz K. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z 28 kwietnia 2015 roku, sygn. akt II SA/Łd 136/15 w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] Nr [...], znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki budynku gospodarczego postanawia: odrzucić skargi I. K.-P. oraz K. P. o wznowienie postępowania sądowego. B.A. II SA/Łd 173/22 UZASADNIENIE Pismem z 17 czerwca 2021 r. I. K.-P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z 28 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 136/15, w sprawie ze skargi P. Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z [...] (Nr [...], znak: [...]) w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania dotyczącego nakazu rozbiórki budynku gospodarczego. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania sądowego skarżąca podniosła, że w sprawie zakończonej ww. wyrokiem zachodzi wyjątek, o którym mowa w art 278 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz.329) [dalej: ustawa p.p.s.a.], tj. strona była pozbawiona możności działania. W załączeniu skarżąca przedstawiła kopie dokumentacji medycznej dotyczącej jej męża, który przebywał na zwolnieniu lekarskim przez ponad pół roku (styczeń-lipiec 2013 r.) po tym, jak otrzymał decyzję rozbiórkową na sporny budynek. Skarżąca podkreśliła, że jej mąż wymagał opieki w celu zapobieżenia samobójstwa z powodu załamania się zagrożeniem utraty dorobku życia, tj. rozbiórki budynku gospodarczego, w sytuacji, gdy - jak stwierdziła - budynek realizowany jest na podstawie i w granicach skutecznego zgłoszenia. Również pismem z 17 czerwca 2021 r. K. P. wniósł skargę o wznowienie postępowania sądowego opisanego powyżej, wskazując, że: "w dniu 16 czerwca 2021 r. ujawnił się kolejny dowód w sprawie, a w nim wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania przedmiotowego wyroku, nieznane wcześniej, które mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie, bo ujawniło się, że dnia 18 kwietnia 2011 r inwestorzy nie zgłosili zamiaru budowy budynku do 35 m2. Wcześniej, ujawniło się zaświadczenie budowlane Starosty [...] wydane dnia 15 lutego 2021 r. potwierdzające, że inwestorzy w dacie 10 czerwca 2009 r. skutecznie zgłosili zamiaru budowy budynku gospodarczego do 35 m2 przy rozpiętości konstrukcji dachu do 4,80 m. Tym samym, kluczowe dane przyjęte w przedmiotowym wyroku są fikcyjne, niezgodne ze stanem rzeczywistym. Z akt sprawy zakończonej przedmiotowym wyrokiem bezspornie wynika, że I. K.-P. oraz K. P. nie byli należycie reprezentowani, ponieważ brak w aktach sprawy pełnomocnictwa dla zawodowego prawnika do reprezentowania inwestorów w postępowaniu zakończonym przedmiotowym wyrokiem". Dodatkowo wyjaśnienia wymaga, iż Sądowi z urzędu znane są poniższe okoliczności: - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 136/15, który jest prawomocny od 4 lipca 2015 roku; - fakt, iż prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 września 2019 r., II SA/Łd 318/19, oddalono skargę I. K.-P. i K. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z 28 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 136/15; - fakt, iż prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 maja 2021 r., II SA/Łd 226/21 odrzucono skargę I. K.-P. i K. P. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem z 28 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 136/15. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 278 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2022 r., poz.329) [dalej: ustawa p.p.s.a.] – po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175 (art. 276 ustawy p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że na podstawie art. 278 ustawy p.p.s.a. po upływie pięciu lat od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możliwości działania lub nie była należycie reprezentowana. Termin przewidziany w wyżej wymienionym przepisie jest terminem materialnym i nie podlega przywróceniu. Biegnie niezależnie od terminów wniesienia skargi o wznowienie postępowania przewidzianych w art. 272 § 2 i art. 277 ustawy p.p.s.a. Skarga o wznowienie postępowania wniesiona z zachowaniem terminów określonych w art. 272 § 2 i 3 lub art. 277 ustawy p.p.s.a, ale po upływie terminu przewidzianego w art. 278 tej ustawy, będzie podlegała odrzuceniu, bez konieczności badania merytorycznej zasadności wskazanych w niej podstaw (por. m.in. postanowienie NSA z 28 lipca 2014 r., II FSK 1864/14). Innymi słowy upływ terminu określonego w art. 278 ustawy p.p.s.a. skutkuje prekluzją roszczenia i bezwzględną niedopuszczalnością skargi o wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego. Jak wynika z akt sprawy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 kwietnia 2015 r., II SA/Łd 136/15, jest prawomocny od 4 lipca 2015 roku, zatem termin materialny na wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego tym orzeczeniem upłynął 4 lipca 2020 r. Z tych też względów skarga winna podlegać odrzuceniu już na tym etapie bez dokonywania analizy dalszych podnoszonych zarzutów. Sąd rozpoznający niniejszy wniosek o wznowienie postępowania rozważył jednakże również argument strony skarżącej wskazujący na zaistnienie wyjątku zawartego w tym przepisie, a mianowicie sytuacji, gdy "strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana". Taki argument w skardze o wznowienie podnosili skarżący. Argument ten jednakże, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę, nie może zostać uznany za uzasadniony. Po pierwsze bowiem skarżący w żaden sposób nie wykazali, że zostali pozbawieni możliwości działania w postępowaniu. Brali w nim faktyczny udział, a fakt, iż działali w sprawie osobiście, a nie przez profesjonalnego pełnomocnika, nie świadczy o tym, że pozbawiono lub ograniczono im w jakikolwiek sposób możliwość działania. Okoliczność taka miałaby miejsce jedynie w przypadku, gdyby z winy Sądu skarżący zostali pozbawieni możliwości skorzystania z przysługujących im w postępowaniu środków, a taka sytuacja nie miała w sprawie miejsca. Po drugie natomiast, co ma zasadnicze znaczenie w sprawie, niezbędne jest podkreślenie, że tutejszy Sąd już w uzasadnieniu prawomocnego postanowienia z 28 maja 2021 r., II SA/Łd 226/21 ocenił, iż w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 136/15 nie zachodziła okoliczność, że I. K.-P. i K. P. byli pozbawieni możności działania lub nie byli należycie reprezentowani. Choć wskazywane rozstrzygnięcie miało co do zasady charakter procesowy - odrzucenie skargi, to jednakże odnosząc się do kwestii wyjątku z art. 278 ustawy p.p.s.a., Sąd dokonał merytorycznej oceny zaistnienia tej przesłanki, stwierdzając, iż nie zachodziła okoliczność, że I. K.-P. i K. P. byli pozbawieni możności działania lub nie byli należycie reprezentowani. Owa ocena wiąże Sąd w składzie orzekającym w niniejszym postępowaniu, co wynika z treści art. 153 ustawy p.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Należy wyjaśnić w tym miejscu, że w każdej sprawie wniesionej do sądu administracyjnego merytoryczne rozpoznanie skargi musi zostać poprzedzone zbadaniem dopuszczalności środka zaskarżenia. Przyczyną, dla której sąd administracyjny powinien odrzucić skargę jako niedopuszczalną jest stwierdzenie, że sprawa jest już prawomocnie osądzona (res iudicata). Prawomocne osądzenie sprawy oznacza, że była już ona przedmiotem rozpoznania przed sądem administracyjnym, które zakończyło się prawomocnym orzeczeniem, wywierającym ten skutek, że sprawa ta nie może być przedmiotem ponownego postępowania sądowego toczącego się w tej samej sprawie. Tożsamość sprawy osądzonej z inną sprawą zawisłą przed sądem administracyjnym będzie mieć miejsce wówczas, gdy w sprawach tych zaistnieje tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa, tzn. gdy sprawa dotyczy tych samych podmiotów oraz tego samego stosunku administracyjnoprawnego na tle tego samego, co uprzednio, stanu faktycznego. W związku z powyższym stwierdzić należy, że z uwagi na prawomocne rozstrzygnięcie wyrażone w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 maja 2021 r., II SA/Łd 226/21 i odnoszące się zarówno do zachowania terminu wynikającego z art. 278 ustawy p.p.s.a., jak i oceny czy zachodziła okoliczność pozbawienia strony możności działania lub nienależytej reprezentacji niniejsze skargi I. K.-P. oraz K. P. są niedopuszczalne i podlegają odrzuceniu. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu. B.A.