II SA/Łd 175/08

Dnia 30 maja 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Protokolant Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2008 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] (znak: [...]) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. - Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], znak [...] Burmistrz S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. i Z. małżonkom D. pozwolenia na budowę budynku usługowego z cukiernią wraz z infrastrukturą techniczną na działce o nr ewid. 91/3 obręb [...], położonej w S. przy ul. A. 41. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu 15 lipca 2001 r. W dniu 19 marca 2007 r. M. K., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego zwrócił się do Starosty Powiatu P. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej powyższą decyzją o pozwoleniu na budowę, podając, iż bez własnej winy nie brał w nim udziału. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], znak [...] Starosta Powiatu P. na podstawie art. 148, art. 149 § 3, art. 150 § 1 i art. 104 kpa odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza S. z dnia [...] r. znak [...] w sprawie zatwierdzenia projektu i udzielenia M. i Z. D. pozwolenia na budowę budynku usługowego z cukiernią wraz z infrastrukturą techniczną na działce o nr ewid. 91/3, położonej w S. przy ul. A. 41. Wyjaśniając motywy rozstrzygnięcia, organ podał, iż M.K. wraz z żoną J. jest właścicielem działki o nr ewid. 92/3. Osoby te nie brały udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, nie doręczono im również decyzji w tym przedmiocie. M.K. wzywany kilkakrotnie do ujawnienia okoliczności i terminu, w którym dowiedział się o istnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę, w piśmie z dnia 31 maja 2007 r. wskazał datę 27 lutego 2007 r., natomiast w piśmie z dnia 11 września 2007 r. wskazał, iż powziął informację o prawdopodobieństwie istnienia pozwolenia na budowę również w dniu 27 lutego 2007 r., ale dla działki 92/4. Z kolei inwestor, w dniu 7 września 2007 r. wyjaśnił, iż sąsiedzi od dnia 28 lipca 2001 r. z całą pewnością wiedzieli o realizacji budowy i prowadzeniu jej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Takie informacje wynikały jednoznacznie z tablicy informacyjnej, postawionej na budowie, która określała, kto jest inwestorem, jaki budynek jest wznoszony i na podstawie jakich zezwoleń. Na tablicy znajdowały się także numer i data decyzji o pozwoleniu na budowę oraz organ, który wydał decyzję. Dodatkowo inwestor wyjaśnił, iż M.K., jako wieloletni sąsiad miał możliwość z okien swojego domu, obserwacji całego procesu inwestycyjnego realizowanego na działce nr 91/3. Poza tym, był on klientem w użytkowanych od maja 2005 r. placówkach handlowych działających w tym budynku. Powyższe okoliczności, świadczą w przekonaniu organu o tym, iż M.K. już w dniu wywieszenia tablicy informacyjnej - to jest w dniu 28 lipca 2001 r. dowiedział się o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę i od tego dnia biegł miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Poza tym, jeśli nawet M.K. nie dowiedział się o wydaniu pozwolenia na budowę w dniu, w którym została wywieszona tablica informacyjna, to na pewno mógł powziąć taką informację do maja 2005 r., a więc w okresie, w jakim tablica była umieszczona na budowie, czyli od rozpoczęcia prac do ich ukończenia. Dlatego też, nawet gdyby M.K. powziął wiadomość o wydaniu decyzji w ostatnim dniu prowadzenia prac budowlanych, czyli w maju 2005 r., to termin do wniesienia wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania upłynąłby w czerwcu 2005 r. Rozpoczęcie przez inwestora robót budowlanych i zamieszczenie na budowie tablicy informacyjnej z wymaganymi Prawem budowlanym danymi jest bezspornie okolicznością ujawniającą, że roboty budowlane prowadzone są na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, zachodziły przesłanki do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik M.K. wniósł o jej uchylenie i rozpatrzenie sprawy co do istoty bądź o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Zdaniem pełnomocnika, o ile w sposób wskazany przez Starostwo, M.K. mógł się dowiedzieć o dacie wydania decyzji, to z pewnością nie mógł poznać jej treści, skoro nie brał udziału w przedmiotowym postępowaniu. Proces inwestycyjny, M.K. znał bowiem jedynie z obserwacji. Mógł on zauważyć działania podejmowane na sąsiadującej działce, zmierzające do wzniesienia budynków, mógł również zauważyć tablicę informacyjną. Faktem jednak jest, że wbrew obowiązującym przepisom prawa nie został poinformowany o toczącym się postępowaniu i wydanej w jego następstwie decyzji. Poza tym, nieświadomość M.K., co do odrębności postępowania o ustalenie warunków zabudowy i postępowania o pozwoleniu na budowę była przyczyną udzielenia pełnomocnictwa radcy prawnemu, który wyjaśnił swojemu mocodawcy wszystkie wątpliwości i w rezultacie wniósł o wznowienie postępowania. M.K. po złożeniu wniosku o weryfikację decyzji o warunkach zabudowy, traktował realizację budowy na sąsiedniej działce, jako samowolę budowlaną. W tym stanie rzeczy, niespornym jest, że w dniu 27 lutego 2007 r. rozpoczął się bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], znak [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, wnioskodawca nie udowodnił, że zachował termin 1 miesiąca do złożenia podania o wznowienie postępowania administracyjnego. Z pisma inwestorów wynika bowiem, że w trakcie budowy, odwołujący zamieszkiwał sąsiednią nieruchomość i interesował się faktem prowadzenia przedmiotowej budowy przez około 4 lata. Nie można więc przyjąć, że przez 4 lata nie zauważył na budowie żółtej tablicy ogłoszeniowej z informacjami o decyzji o pozwoleniu na budowę, ustawionej w widocznym miejscu i przeznaczonej dla osób trzecich. Należy zatem przyjąć domniemanie, że M.K. w maju 2005 r. zapoznał się z treścią tablicy informacyjnej i w czerwcu 2005 r. upłynął mu bezskutecznie termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, pełnomocnik M.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jako niezgodnej z prawem i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W motywach skargi, pełnomocnik powtórzył zarzuty z odwołania od decyzji I instancji. Dodał przy tym, że M.K. nie otrzymał żadnego dokumentu urzędowego, który w sposób formalny informowałby go o procesie budowlanym. Proces inwestycyjny, skarżący znał jedynie z obserwacji. Roboty budowlane na sąsiedniej działce po dacie złożenia wniosku do Gminy S. o weryfikację decyzji o warunkach zabudowy traktował bowiem, jako samowolę budowlaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. W ramach wspomnianej kontroli, Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami formalnymi, regulującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zasadniczym problemem na tle rozpoznawanej sprawy jest odpowiedź na pytanie, czy organy orzekające w sprawie trafnie odmówiły M.K. wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Burmistrza S. z dnia [...] Nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą M. i Z. małżonkom D. pozwolenia na budowę budynku usługowego z cukiernią wraz z infrastrukturą techniczną na działce o nr ewid. 91/3, położonej w S., podnosząc, że skarżący złożył wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu, o którym stanowi art. 148 kpa. W niniejszej sprawie niespornym jest, że skarżący w dniu [...] zwrócił się do Starosty Powiatu P. z wnioskiem o wznowienie postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 kpa, podając, iż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowego z cukiernią. Stosownie do treści art. 148 kpa, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji ( § 2). Z powyższej normy prawnej wynika dla organu administracji publicznej obowiązek zbadania z urzędu zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, albowiem godziłoby w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Wyjaśnić przy tym trzeba, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że art. 148 § 2 kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa faktu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja (por. wyrok NSA z dnia 10 marca 2006 r. sygn. II OSK 622/05, opubl. ONSAiWSA 2006/5/133; wyrok NSA z dnia 1 września 2000 r. sygn. III SA 2304/99, opubl. ONSA 2001/4/179, wyrok NSA z dnia 3 lutego 1998 r. sygn. I SA 769/97, Lex nr 451290). Powyższe stanowisko w pełni aprobuje skład orzekający w tej sprawie. Z załączonej do akt dokumentacji wynika, że budowa budynku usługowego z cukiernią wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną została rozpoczęta w dniu 28 lipca 2001 r. Tego dnia, według oświadczenia M. i Z. małżonków D., została postawiona tablica informacyjna, która określała, kto jest inwestorem, jaki budynek jest wznoszony, datę, numer i organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Tablica ta znajdowała się na terenie budowy aż do maja 2005 r. W ocenie Sądu, rozpoczęcie przez inwestorów robót budowlanych i zamieszczenie na tablicy informacyjnej ustawionej na budowie danych o wydaniu pozwolenia na budowę było bez wątpienia okolicznością ujawniającą, że roboty prowadzone są na podstawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok NSA z dnia 7 października 1999 r. sygn. IV SA 1600/97). Od tego też momentu biegł dla strony miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, który co nie budzi wątpliwości upłynął bezskutecznie. Zgodzić się trzeba z organami administracyjnymi, że nawet gdyby uznać, iż skarżący powziął wiadomość o wydaniu w/w decyzji dopiero w maju 2005 r., kiedy to inwestorzy kończyli budowę, to i tak termin do wznowienia postępowania upłynąłby bezskutecznie w czerwcu 2005 r. Dodatkowo na podkreślenie zasługuje fakt, że z załączonej do akt mapy zagospodarowania terenu jednoznacznie wynika, że skarżący M.K. jest właścicielem działki o nr ewid. 92/3 i jego nieruchomość graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. Wobec tego, nie sposób zgodzić się z twierdzeniem skarżącego, iż o wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedział się dopiero w dniu 27 lutego 2007 r., kiedy to z uwagi na nieznajomość procedury budowlanej, pełnomocnik udzielił mu stosownych informacji w tym zakresie i złożył w jego imieniu wniosek o wznowienie postępowania. Oznaczałoby to bowiem, że skarżący przez 4 lata nie widział żółtej tablicy informacyjnej, zawierającej najistotniejsze informacje na temat kwestionowanego przez niego procesu budowlanego, który toczył się niemalże pod oknami jego domu. Teza ta jest w przekonaniu Sądu niewiarygodna, zwłaszcza, gdy weźmie się pod uwagę wyjaśnienia pełnomocnika strony, który twierdził, że jego mocodawca znał cały proces inwestycyjny właśnie z obserwacji. Poza tym wskazać należy, że skarżący poza swoimi twierdzeniami nie przedstawił praktycznie żadnego dowodu na okoliczność, że zachował termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego sprawy, Starosta Powiatu P. oraz Wojewoda [...] mieli zdaniem Sądu uzasadnione podstawy, by stwierdzić, że wniosek o wznowienie postępowania wniesiony w dniu 19 marca 2007 r. został złożony z uchybieniem terminu, przewidzianego w art. 148 kpa i na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówić wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. Z tych wszystkich powodów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę. B.C.