II SA/Łd 177/07

Sygn. akt II SA/Łd 177/07 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2007 roku sprawy ze skargi U. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku rodzinnego z dodatkami 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz adwokat M. W.- M. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...] kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych zawierającą należny podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], Nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], Nr [...] w sprawie odmowy przyznania U. G. prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego – M. G. oraz rozpoczęcia roku szkolnego. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż Prezydent Miasta Ł. odmówił przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku z uwagi na przekroczenie określonego w przepisie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) kryterium dochodowego uprawniającego do otrzymania zasiłku, wynoszącego 583 zł na osobę w rodzinie. Ustalono bowiem, że miesięczny dochód na jednego członka rodziny U. G. wynosił w 2005 r. kwotę 733,30 zł. U. G. złożyła odwołanie od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. podnosząc, że do jej dochodu za rok 2005 bezpodstawnie doliczono należności, jakie otrzymała z tytułu "ustawy 203", które powinny być jej wypłacane w latach: 2001, 2002 i 2003. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...]. W uzasadnieniu wskazało, że kwota zaległego wynagrodzenia za lata 2001 – 2003 uzyskana przez skarżącą w 2005 roku, a więc w okresie poprzedzającym okres zasiłkowy, była dochodem w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dochód rodziny U. G. wyniósł zatem w 2005 r. 17.599,23 zł, co dawało miesięcznie – w przeliczeniu na członka rodziny wnioskodawczyni – kwotę 733,30 zł. Tym samym próg dochodowy wynoszący 583 zł przekroczony został o kwotę 150,30 zł. Wskazano ponadto, że w sprawie nie mogła mieć zastosowania regulacja prawna wynikająca z przepisu art. 5 ust. 3 ustawy, z uwagi na fakt, iż kwota przekroczenia dochodu rodziny wynosiła 300,60 zł i była znacznie wyższa niż kwota odpowiadająca najniższemu zasiłkowi rodzinnemu (48 zł). Wobec tego począwszy do 1 września 2006 roku, zasiłek rodzinny nie przysługiwał stronie skarżącej. Brak prawa do zasiłku rodzinnego powodował zaś jednoczesny brak prawa do dodatków z nim związanych. W dniu 15 stycznia 2007 r. U. G. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. wnosząc o jej zmianę. W uzasadnieniu podniosła, że do dochodu za 2005 r. doliczono jej wyegzekwowane przez komornika należności z tytułu "ustawy 203" za lata: 2001, 2002 i 2003. Zwróciła uwagę, że kwoty te wypłacane regularnie tylko nieznacznie podniosłyby jej miesięczny dochód i nie spowodowałyby wstrzymania wypłaty świadczeń, podczas gdy jednorazowa ich wypłata spowodowała odmowę wypłaty zasiłku rodzinnego, zasiłku na kształcenie i rehabilitację dziecka z orzeczeniem o niepełnosprawności za okres od 1 września 2006 r. do 30 sierpnia 2007 r. oraz odmowę wypłaty dodatku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Skarżąca podkreśliła, że jest matką samotnie wychowującą dziecko posiadające orzeczenie o niepełnosprawności, które utrzymuje wyłącznie ze swego wynagrodzenia za pracę. Ojciec dziecka nie utrzymuje z nim kontaktów, nie płaci również zasądzonych alimentów. Podała, że pozbawienie jej prawa do otrzymywania środków z tytułu zasiłku i związanych z nim dodatków powoduje duże zubożenie budżetu domowego i kłopoty w zaspokajaniu podstawowych potrzeb rodziny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, postulując potraktowanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji jako integralnej części odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) (w skrócie: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Analogiczne unormowanie zawiera art. 1 par. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1. uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, 2. stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, 3. stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 par. 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji opisanych powyżej uchybień, a tym samym wobec nieuwzględnienia skargi oddalił ją (art. 151 p.p.s.a.). Na wstępie wskazać wypada, iż organy administracji publicznej działające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały w przepisach ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) podstawę prawną do wydania kwestionowanych decyzji. Przepis art. 4 ust. 1 i 2 przywołanej powyżej ustawy stanowi, iż zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka, a prawo do niego przysługuje: 1) rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie uczącej się. Prawidłowa jest także konstatacja organów, iż do zasiłku rodzinnego, omawiana ustawa, w przepisie art. 8, przewiduje rozliczne dodatki. Przy czym możliwość przyznania powyższych dodatków do zasiłku rodzinnego uzależniona jest od uprzedniego przyznania samego zasiłku. Mając na uwadze brzmienie przywołanych powyżej przepisów ustawy, oraz to, iż skarżąca wychowując samotnie dziecko znajduje się w podmiotowym kręgu osób uprawnionych do otrzymania zasiłku rodzinnego, należy wskazać, iż fundamentalne znaczenie dla oceny legalności działań organów administracji w niniejszej sprawie ma kwestia wysokości dochodów rodziny skarżącej. Zagadnienie to jest jedynym elementem spornym w niniejszej sprawie, a mając na uwadze, iż organy administracji nie kwestionują spełnienia przez skarżącą pozostałych warunków przyznania zasiłku rodzinnego, to analizując działania tychże organów wypada się skoncentrować na powyższym zagadnieniu. Jednocześnie można pominąć w niniejszych rozważaniach te kwestie, które nie są sporne pomiędzy skarżącą i organem, a których ustalenie przez organy administracji nie wzbudza uwag krytycznych z punktu widzenia kryteriów legalności. Przytaczanie ich w niniejszym uzasadnieniu byłoby jedynie powielaniem prawidłowego i należycie uzasadnionego stanowiska organów. Stosownie do treści przepisu art. 5 ust. 1 omawianej ustawy zasiłek rodzinny przysługuje osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504,00 zł, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 583,00 zł.. Mając na uwadze, iż dziecko skarżącej legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, to graniczna kwota dochodu na osobę w rodzinie warunkująca możliwość przyznania zasiłku rodzinnego wynosi 583,00 zł.. Nie wzbudza uwag krytycznych ustalenie organów, iż warunkujący możliwość przyznania zasiłku rodzinnego dochód rodziny oznacza przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy (art. 3 ust. 2 omawianej ustawy), a zatem zasadnie organy badały wysokość dochodów rodziny skarżącej w roku 2005, jako poprzedzającym okres zasiłkowy. Ilekroć w omawianej ustawie jest mowa o dochodzie, to oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: 1) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, a także 2) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych takie jak alimenty na rzecz dzieci, oraz zaliczka alimentacyjna określona w przepisach o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. Z punktu widzenia powyższych regulacji wskazać wypada, iż w 2005 r. rodzina skarżącej uzyskała dochód z dwóch źródeł: z tytułu dochodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych w kwocie 16.599,23 oraz 1.000,00 zł z tytułu zaliczki alimentacyjnej. Łącznie w 2005 r. dochód skarżącej wyniósł kwotę 17.599,23 zł. Nie można podzielić argumentacji skarżącej, iż jej dochodem w 2005 r. nie była wypłata należnego wynagrodzenia z tytułu pracy za okres lat 2001 – 2003. Mając na uwadze, iż wynagrodzenie to wypłacone zostało skarżącej w 2005 r., to tym samym uznać wypada, iż jest to dochód skarżącej w tym właśnie roku, nie zaś w latach, w których wynagrodzenie to winno zostać zapłacone. Nie ulega wątpliwości, iż wynagrodzenie za pracę jest przychodem podlegającym opodatkowaniu na zasadach ogólnych, na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z tego punktu widzenia wskazać wypada, iż stosownie do treści przepisu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.) wynagrodzenie wypłacone skarżącej w 2005 r. stanowi jej przychód w tymże roku. Powyższy przepis stanowi bowiem, iż przychodami, z zastrzeżeniem sytuacji nie mających zastosowania w niniejszej sprawie, są jedynie otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Oznacza to, iż przychód skarżącej z tytułu wynagrodzenia za pracę należny za okres od stycznia 2001 r. do marca 2003 r. wypłacony w 2005 r., jest świadczeniem otrzymanym przez skarżącą w roku 2005, a zatem nie może być uznany za jej dochód w latach 2001 – 2003, lecz za jej dochód w 2005 r.. Tym samym uznać wypada, iż brak jest prawnych uwarunkowań przemawiających za wyłączeniem z dochodu uzyskanego przez skarżącą w 2005 r. kwot zaległego wynagrodzenia za pracę, wypłaconego skarżącej ostatecznie w tymże roku. Konkludując wskazać wypada, iż zaskarżona decyzja – w świetle tego co zostało powyżej wskazane – odpowiada prawu. Skoro bowiem dochód rodziny skarżącej w 2005 r. wynosił 17.599,23 zł, to na osobę w rodzinie przypadała w tymże roku kwota 733,30 zł. Tym samym o kwotę 150,30 zł. przewyższona została kwota stanowiąca kryterium dochodowe warunkujące możliwość przyznania zasiłku rodzinnego. W świetle powyższych ustaleń jednoznacznie wykluczona została również możliwość przyznania skarżącej zasiłku rodzinnego na podstawie przepisu art. 5 ust. 3 omawianej ustawy. W tym stanie rzeczy uznając skargę za bezzasadną należało ją oddalić (art. 151 p.p.s.a.)