II SA/Łd 189/05

WyrokWSA w Łodzi2005-07-13

Skład orzekający: Anna Stępień, Barbara Rymaszewska, Renata Kubot-Szustowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie jest właścicielem ani wieczystym użytkownikiem nieruchomości, ale posiada interes faktyczny w uzyskaniu prawa do tej nieruchomości (np. poprzez umowę najmu i starania o przeniesienie własności), może być uznana za stronę w postępowaniu o podział nieruchomości i tym samym skutecznie żądać wznowienia postępowania w tej sprawie?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji, że osoba nieposiadająca tytułu prawnego własności lub wieczystego użytkowania nieruchomości, a jedynie interes faktyczny (np. wynikający z umowy najmu i zamiaru nabycia nieruchomości), nie może być uznana za stronę w postępowaniu o podział nieruchomości. W konsekwencji, taka osoba nie może skutecznie żądać wznowienia postępowania, w którym nie brała udziału jako strona, ponieważ brak jest podstaw podmiotowych do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie podziału nieruchomości. P. M. był najemcą lokalu na jednej z dzielonych nieruchomości i starał się o przeniesienie na siebie prawa własności. Uważał się za stronę postępowania podziałowego, mimo braku tytułu własności lub użytkowania wieczystego. Organy administracji oraz sąd uznały, że P. M. posiada jedynie interes faktyczny, a nie prawny, co wyklucza go z kręgu stron postępowania i uniemożliwia wznowienie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 13 lipca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Asesor Renata Kubot-Szustowska, Protokolant asystent sędziego Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2005 roku na rozprawie sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego zatwierdzenia podziału nieruchomości - oddala skargę. II SA/ Łd 189/05 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] września 2004 r. podjętą na podstawie art. 149 § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ) oraz art. 93 i art. 96 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U. z 2000r. nr 46, poz. 543 ) Prezydent Miasta Ł. po rozpatrzeniu wniosku pełnomocnika P. M. odmówił wznowienia postępowania w sprawie podziału z urzędu nieruchomości położonych w Ł. przy ulicy A nr 109, 111, 113, zakończonej decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że Wydział Dróg i Transportu Publicznego Urzędu Miasta Ł. wystąpił z urzędu z wnioskiem o podział nieruchomości położonych w Ł. przy ul. A nr 109, 111, 113. Podziału nieruchomości dokonano w związku z inwestycją polegającą na przebudowie ul. A wraz ze skrzyżowaniem ul. B i ul. C. Warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji zostały ustalone w decyzji nr [...] z dnia[...] grudnia 2001r. oraz w decyzji o pozwoleniu na budowę Nr [...] z dnia [...] lipca 2002r. Koncepcja przebudowy ulic została zatwierdzona postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2003r., które stwierdza zgodność podziału z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego m. Ł., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w Ł. z dnia [...] czerwca 1993r. Na tej podstawie została wykonana mapa sytuacyjna do celów prawnych z projektem podziału, zaewidencjonowana w dniu [...] listopada 2003r. za numerem [...]. W dniu 24 października 2003r. adwokat J. P., pełnomocnik P. M., złożył pismo o uznanie P. M. jako stronę w sprawie. Z pisma pełnomocnika wynika, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa A wynajęła P. M. część nieruchomości, której wieczystym użytkownikiem jest wymieniona spółdzielnia. Pomiędzy tymi podmiotami toczy się postępowanie o uznanie za bezskuteczne wypowiedzenie najmu wobec P. M., jak również postępowanie o przeniesienie prawa wieczystego użytkowania. Zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami podziału można dokonać na wniosek właściciela lub wieczystego użytkownika, a także z urzędu, na podstawie art. 97 ust. 3 pkt 1 - jeżeli podział jest niezbędny do realizacji celów publicznych. Stroną w sprawie są właściciele lub wieczyści użytkownicy nieruchomości ujawnieni w księgach wieczystych dzielonych nieruchomości. Zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece ( Dz.U. z 1982r. nr 9, poz.147 ) - rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych - prawo do nieruchomości można stwierdzić na podstawie wierzytelności ksiąg wieczystych. W księdze wieczystej KW [...] w dniu wydania decyzji podziałowej nie istniały wpisy dotyczące roszczeń P. M., a także żadne wnioski nie oczekiwały na realizację wpisu do księgi. Wobec powyższego w oparciu o przedłożone mapy Prezydent Miasta Ł., działając z urzędu, w trybie art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami wydał w dniu [...] grudnia 2003r. decyzję o podziale powyższych nieruchomości. W związku z tym, iż żądanie wznowienia postępowania pochodzi od osoby nie będącej stroną w sprawie organ orzekł, jak w sentencji. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik P. M. wniósł o jej uchylenie oraz orzeczenie o wznowieniu postępowania w sprawie podziału nieruchomości zakończonego decyzją ostateczną Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2003r., bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zgromadzonego materiału dowodowego, błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że P. M. nie może być stroną niniejszego postępowania oraz naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., polegające na niezapewnieniu stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. W ocenie skarżącego, odpowiedzi na pytanie dotyczące określenia kręgu stron postępowania toczącego się w trybie art. 97 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, należy szukać w przepisach ogólnych dotyczących postępowania administracyjnego, w szczególności zaś w treści art. 28 k.p.a., gdyż przepis art. 97 ustawy o gospodarce nieruchomościami mówi jedynie o tym, kto ma prawo wystąpienia ze stosownym wnioskiem ( bądź kto wszczyna takie postępowanie ). Zdaniem skarżącego organ wydając zaskarżoną decyzją zbyt pochopnie przeszedł do porządku dziennego nad okolicznościami podawanymi przez skarżącego, a dotyczącymi postępowania o przeniesienie na rzecz skarżącego prawa własności części jednej z nieruchomości objętych wszczętym z urzędu postępowaniem o podział nieruchomości. Wskazano, iż skarżący wnioskiem z dnia 23 maja 2001r. zwrócił się do Spółdzielni Mieszkaniowej A o przeniesienia na niego prawa własności najmowanego przez niego od lat lokalu ( na który poczynione zostały bardzo duże nakłady ), posadowionego na nieruchomości znajdującej się w Ł. przy ul. A 113, w trybie przewidzianym w art. 39 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych ( Dz.U. z 2001r. nr 4, poz. 27 ze zm. ). Spółdzielnia Mieszkaniowa A unikając obowiązku wynikającego z przywołanego wyżej przepisu, przed rozpoznaniem tego wniosku wypowiedziała skarżącemu stosunek najmu. Sąd rozpoznający sprawę między tymi stronami oddalił jednak powództwo o eksmisję skarżącego uznając, że umowa lokalu posadowionego na nieruchomości w Ł. przy ul. A 113 nadal wiąże. Ta ostatnia okoliczność także powinna zostać wzięta przez organ przy wydawaniu decyzji. Organ administracji publicznej, posiadając od skarżącego wiedzę w przedmiocie postępowań toczących się między nim a Spółdzielnią Mieszkaniową A, które to postępowania dotyczyły jednej z nieruchomości objętych wszczętym z urzędu postępowaniem o podział nieruchomości, winien był podjąć wszelkie dostępne działania, zmierzające do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności faktycznych. W ocenie skarżącego doszło nadto do rażącego naruszenia zasady zawartej w art. 10 § 1 kpa. Wprawdzie konsekwencją wydania przez organ zaskarżonej decyzji jest uznanie, że skarżący nie jest stroną niniejszego postępowania, jednak uznać należy, że także w tym przypadku art. 10 § 1 powinien być przez organ zastosowany. Nie można bowiem wykluczyć, że skarżący przedstawiłby przed wydaniem decyzji takie informacje, dowody, czy też wnioski, że sentencja decyzji byłaby całkowicie odmienna. Decyzją z dnia [...] listopada 2004r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu powyższego odwołania na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z 147 i art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy, przytaczając treść art. 145 § 1 kpa, stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. zatwierdzającą podział nieruchomości, został złożony do organu I instancji w dniu 30 kwietnia 2004r. i został oparty o normę zawartą w art. 145 § 1 pkt 4 kpa - strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Kolegium zwróciło uwagę na konieczność jednoznacznego rozróżnienia faz postępowania wznowieniowego. Każdy bowiem etap tego postępowania cechują odrębności - inny przedmiot i zakres badania. Pierwszy etap - wstępny, który rozpoczyna wniosek zgłoszony właściwemu organowi, o wznowienie postępowania i który kończy się albo wydaniem postanowienia o wznowieniu ( art. 149 § l kpa ) albo podjęciem decyzji o odmowie wznowienia ( art. 149 § 3 kpa). Na etapie wstępnej oceny dopuszczalności wznowienia organ winien ograniczyć się do badania formalnych podstaw wznowienia, tj. czy z żądaniem występuje strona, czy zachowała termin, czy powołuje się na ustawową przesłankę wznowienia. Drugi etap, po wydaniu postanowienia o wznowieniu, polegający na przeprowadzeniu postępowania dowodowego i który ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia. Etap ten kończy się wydaniem albo decyzji z art. 151 § 1 pkt 1 kpa albo decyzji z art. 151 § 1 pkt 2 kpa, względnie też decyzji na podstawie art. 151 § 2 kpa. Tak więc we wstępnej fazie postępowania organ bada, czy osobie wnoszącej podanie przysługuje przymiot strony. A zatem brak takiego przymiotu może być podstawą wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie osoba składająca podanie o wznowienie twierdzi, że przysługuje jej przymiot strony i na poparcie swych twierdzeń powołuje się na interes prawny, który rzekomo został naruszony w wyniku pozbawienia jej udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2003r. Organ odwoławczy stwierdził, iż wspomniany interes prawny, zgodnie ze stanowiskiem zawartym w odwołaniu, sprowadza się do ewentualnych negatywnych skutków dokonania z urzędu podziału nieruchomości, na której zlokalizowany jest obiekt, o przeniesienie własności którego zainteresowany wystąpił w trybie art. 39 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Przy czym bezspornym jest, że P. M. nie jest w dacie orzekania przez organy administracji publicznej ani właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości przy ul. A 113 i fakt ten nie jest kwestionowany przez odwołującego się. Wobec powyższego, w przekonaniu Kolegium, w tym konkretnym przypadku brak przymiotu strony jest oczywisty. Jak wynika z art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Zgodnie z treścią art. 28 powołanej ustawy, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W wyroku z dnia 22 lutego 1984 r. ( I SA 1748/83, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 1994, str. 109 ) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania ( art. 28 kpa )". Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. Zatem przymiot strony postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa przysługuje osobie, która zgłasza właściwemu organowi administracji publicznej żądania dotyczące jej interesu prawnego, opartego na przepisach prawa materialnego. Interes prawny jest kategorią normatywną, mającą swe źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy i stanowiących podstawę prawną jej rozstrzygnięcia, zarazem ściśle związaną z przedmiotem prowadzonego postępowania ( wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1993r. sygn. akt I SA 1719/92, OSP Nr 10 z 1994r. ). Zgodnie z treścią art. 97 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami "podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny". Ustawodawca wprawdzie nie zdefiniował pojęcia "interesu prawnego", jednakże przy wykładni tego pojęcia znajdują zastosowanie kryteria wypracowane w orzecznictwie na tle art. 28 kpa, dotyczące strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, że interes prawny nie może wynikać z uznania organu, lecz z konkretnej normy prawnej, która w sposób bezpośredni lub pośredni określa interes prawny w zgłoszeniu wniosku podziałowego. Jak wynika z treści art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Postępowanie podziałowe dotyczy zaś wyłącznie interesu prawnego właściciela lub użytkownika wieczystego, gdyż tylko takie podmioty - w ramach przysługującego im prawa - mogą dysponować nieruchomością i poddać ją podziałowi. W szczególnych sytuacjach stronami takiego postępowania mogą być również osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe ( do gruntu objętego podziałem ), pod warunkiem jednakże, że wykażą swój interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa - E. Mzyk "Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami" t. II; ZCO Zielona Góra 2000r. Ocena, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, jest dokonywana według przepisów prawa materialnego. Interes prawny powinien się wyrażać w możliwości zastosowania określonej normy prawa materialnego w konkretnej sytuacji w odniesieniu do określonego podmiotu. Nie może więc to być zdarzenie przyszłe i niepewne, jakim jest możliwość pozyskania prawa do gruntu ( lub jego części ) objętego podziałem. Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne, nie mogą wszakże stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony. W tym konkretnym przypadku, zdaniem Kolegium, mamy więc do czynienia z niedopuszczalnością wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych, gdyż żądanie wznowienia postępowania pochodzi od osoby nie będącej stroną, dlatego też orzeczono, jak wyżej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję pełnomocnik P. M. wniósł o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta Ł. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 10 oraz art. 7 i 77 k.p.a. Podniósł, iż P. M. dwukrotnie składał wniosek o dopuszczenie go do udziału w charakterze strony pismami z dnia 16 i 22 października 2003r., uzasadniając go m.in. prowadzeniem sprawy sądowej o przeniesienia własności części nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 113 na podstawie art. 39 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych ze Spółdzielnią Mieszkaniową A. Pomimo tego organ prowadzący postępowanie nie ustosunkował się do żadnego z pism pełnomocnika strony i pozostawił je bez rozpatrzenia. Tym samym P. M. nie stał się stroną tego postępowania, co nastąpiło bez winy skarżącego. Wiedzę o wydaniu w/w decyzji skarżący powziął z pisma Urzędu Miasta Ł. -Wydziału Geodezji, Katastru i Inwentaryzacji z dnia 21 kwietnia 2004r., doręczonego w dniu 26 kwietnia 2004r. Wówczas to pismem z dnia 30 kwietnia 2004r. pełnomocnik P. M. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. o podziale z urzędu nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A 113. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik powołał się na stanowisko doktryny i orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zwracając uwagę na konieczność zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, czego nie uczyniono w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie wywodząc, jak w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych (...), przy czym - zgodnie z § 2 tego artykułu - kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Analogiczne unormowanie zawarte zostało w przepisie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując przedmiotową sprawę Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób, o którym mowa we wskazanym przepisie, dlatego też skarga została oddalona. Jak to wyżej podniesiono, Sąd bada zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności z obowiązującymi przepisami. Sąd stwierdza, iż w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że w niniejszej sprawie brak było podstaw prawnych do uwzględnienia podania P. M. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2003r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości położonych w Ł. przy ul. A 109, 111 i 113. W sprawie okolicznością poza sporem jest, iż nieruchomość położona w Ł. przy ul. A 113 stanowi własność Gminy Ł., natomiast pozostaje w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej A w Ł. Wynika to z wypisu księgi wieczystej nr KW [...], znajdującej się w Sądzie Rejonowym w Ł., XX Wydziale Ksiąg Wieczystych. Jednocześnie w księdze tej brak jakichkolwiek wpisów dotyczących roszczeń skierowanych wobec tejże nieruchomości. Skarżący P. M. w dniu 15 marca 1995r. zawarł ze Spółdzielnią Mieszkaniową A w Ł. umowę, na podstawie której uzyskał zgodę Spółdzielni na zabudowę i adaptację wiaty istniejącej na terenie posesji przy ul. A 113 na potrzeby warsztatu elektromechaniki i diagnostyki samochodowej, a jednocześnie uzyskany w wyniku zabudowy i adaptacji lokal użytkowy został mu przez Spółdzielnię oddany do używania na zasadzie umowy najmu zawartej do dnia 31 grudnia 2005r., z możliwością rozwiązania umowy przed tą datą za uprzednim wypowiedzeniem. Z uwagi na konieczność przekazania terenu, na którym usytuowana jest wiata, Zarządowi Dróg i Transportu w Ł. jako pasa drogowego związanego z przebudową skrzyżowania ulic A i C, Spółdzielnia Mieszkaniowa A wypowiedziała skarżącemu umowę najmu pismem z dnia 20 maja 2004r. ze skutkiem na dzień 30 listopada 2004r. Natomiast skarżący, jak wynika z akt, wystąpił do Spółdzielni Mieszkaniowej z wnioskiem o przeniesienie na niego prawa własności najmowanego lokalu w trybie art. 39 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych ( Dz.U. nr 4 z 2001r., poz. 27 ze zm. ). Nie dokonując oceny zasadności takiego żądania, które może złożyć członek, któremu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego i spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, należy stwierdzić, iż okoliczność prowadzonego postępowania w tym przedmiocie nie mogła mieć wpływu na zasadność wniosku zgłoszonego przez skarżącego o wznowienie postępowania w sprawie o podział i przyznanie mu przymiotu strony. W świetle art. 97 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz.U. nr 46 z 2000r., poz. 543 ze zm. ) wniosek o podział nieruchomości musi pochodzić od podmiotu, który ma w tym interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa. Niewątpliwie do kręgu osób legitymowanych do wystąpienia z wnioskiem o wydanie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości należy zaliczyć podmioty dysponujące tytułem prawnym własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości podlegającej podziałowi. Interesu prawnego w postępowaniu o podział nie mają również właściciele nieruchomości sąsiednich. W postępowaniu o podział nieruchomości nie przesądza się o przeznaczeniu nowo wydzielonych działek, o sposobie ich zagospodarowania ani o dalszym ich łączeniu z innymi nieruchomościami. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego przeważa pogląd, że wnioskodawcą i stroną postępowania administracyjnego o podział nieruchomości są właściciele nieruchomości oraz ich użytkownicy wieczyści, a więc tylko te osoby, które dysponują tytułem prawnym do nieruchomości. Zgodzić się również należy ze stanowiskiem, iż stroną postępowania mogą być również osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe, jeśli osoby takie wykażą swój interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa ( por. np. G.Bieniek, A.Hopfer, Z.Marmaj, E.Mzyk i R.Źróbek: Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyd. drugie, t. II, Zachodnie Centrum Organizacji Zielona Góra 2000, s. 49-51 ). W żadnym razie stronami takiego postępowania nie są jednak osoby, które nie mają do niej żadnego tytułu prawnego, lecz są zainteresowane uzyskaniem np. użytkowania wieczystego przedmiotowego gruntu, czy wyrażają zamiar nabycia nieruchomości objętej podziałem. Zdarzenia przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne nie mogą bowiem stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony. Tak więc osoba nie będąca właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nie może być stroną postępowania podziałowego, a zatem nie może skutecznie ani uczestniczyć w tym postępowaniu, ani przeciwdziałać zatwierdzeniu projektu podziału ( por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 lutego 2002r. sygn. I SA 1710/00 – LEX nr 82813, z dnia 12 września 2001r. sygn. IISA/Gd 941/99 – ONSA nr 4 z 2202r., poz. 155, z dnia 21 października 1999r. sygn. I SA 285/99 – LEX nr 48618, z dnia 3 września 1999r. sygn. II SA/Wr 933/98 – nie publik. ). Tym samym osoba taka nie może skutecznie domagać się wznowienia postępowania w sprawie o podział nieruchomości, w której nie brała udziału jako strona ( art. 145 § 1 pkt 4 kpa ), gdyż tą stroną nie jest. Należy więc stwierdzić, iż Sąd podziela stanowisko organu, iż w przedmiotowej sprawie z uwagi na okoliczności wskazane wyżej, zachodziła podstawa do wydania decyzji w oparciu o art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego o odmowie wznowienia postępowania. Decyzja taka może być bowiem wydana, gdy wznowienie postępowania jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych, tj. gdy z podaniem wystąpiła osoba nie będąca stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną, bądź z przyczyn przedmiotowych, gdy podanie zostało wniesione po upływie terminu określonego w art. 148 kpa lub np. decyzja nie jest ostateczna, czy gdy strona zgłosiła żądanie w sprawie, w której organ działał w innej formie, przykładowo w formie umowy cywilnej czy czynności materialno-technicznej ( por. np. wyroki NSA: z dnia 23 kwietnia 2002r. sygn. V SA 2483/01 – LEX nr 109264, z dnia 18 maja 2000r. sygn. I SA 1232/99 – LEX nr 54524, z dnia 8 lipca 1999r. sygn. I SA 1611/98 – LEX nr 48572 oraz z dnia 28 października 1998r. sygn. I SA 181/98 – LEX nr 45692 ). Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a podnoszone przez skarżącego zarzuty, z uwagi na powyższe wywody, nie zasługują na uwzględnienie. Dlatego też skarga została oddalona w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło