II SA/Łd 196/17

Dnia 5 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2019 roku sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej przyznania świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżącego P. B. kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. ał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] roku, nr [...] – na podstawie art. 58 § 1 i § 2 oraz art. 59 § 1 zd. I i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 23 ze zm., dalej jako: "K.p.a.") – odmówiło P.B. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] roku, znak: [...]. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] roku odmówił P. B. przyznania świadczenia wychowawczego na syna – A. B. w okresie od 1 kwietnia 2016 roku do 30 września 2017 roku. Decyzja ta została doręczona przez pocztę w trybie awizo. W piśmie z dnia 30 listopada 2016 roku (nadanym pocztą w dniu 1 grudnia 2016 roku) P. B., reprezentowany przez adwokata M. K., złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...] roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż wnioskujący nie uprawdopodobnił istnienia okoliczności, które spowodowały niemożność złożenia odwołania w ustawowym terminie czternastu dni, tj. tego, że nie otrzymał żadnego awiza, ani pierwszego, ani powtórnego, dotyczącego przesyłki poleconej listowej zawierającej decyzję Prezydenta Miasta Ł. Nie świadczy o tym złożenie samego pisma reklamacyjnego na poczcie. Natomiast z pisma reklamacyjnego z dnia 23 listopada 2016 roku w tej sprawie (złożonego na poczcie w dniu 24 listopada 2016 roku) można nawet wywieść, że co najmniej jedno z tych awiz mógł otrzymać. Jednocześnie – w ocenie Kolegium – w sprawie miało miejsce skuteczne doręczenie decyzji w trybie art. 44 k.p.a. Przesyłkę poleconą listową z decyzją po raz pierwszy awizowano w dniu 18 października 2016 roku, po raz drugi w dniu 26 października 2016 roku, a w dniu 3 listopada 2016 roku zwrócono do nadawcy. Termin do złożenia odwołania upłynął więc w dniu 16 listopada 2016 roku, licząc od dnia 2 listopada 2016 roku. Według organu, P. B. wprawdzie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, ale nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Nie uprawdopodobnił też, że złożył ten wniosek w terminie 7 dni od ustania przyczyny, ponieważ pismo reklamacyjne (złożone na poczcie w dniu 24 listopada 2016 roku) w oparciu o informację z organu pierwszej instancji dotyczącą doręczenia decyzji ma datę 23 listopada 2016 roku. P. B. wypełnił jedynie przesłankę dopełnienia czynności, dla której określony był termin, jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, tj. złożył odwołanie od decyzji. Wobec tego nie wystąpiła podstawa do przywrócenia wskazanego terminu do wniesienia odwołania. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze P.B. na ww. postanowienie domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, wskazał na naruszenie: 1. art. 44 K.p.a. poprzez przyjęcie, że doręczenie skarżącemu decyzji Prezydenta Miasta P. nastąpiło zgodnie z przepisami w dniu 2 listopada 2016 roku pomimo, że skarżący nie otrzymał awizo pierwszego ani powtórnego, tym samym doręczający nie dokonał pierwszego, jak i powtórnego zawiadomienia o pozostawieniu przesyłki do odbioru, nie wskazał adresata przesyłki, miejsca jak i czasu w którym adresat ma przesyłkę odebrać; 2. art. 58 § 1 K.p.a. przez jego błędną wykładnię, w wyniku którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. przyjęło, że skarżący nie uprawdopodobnił, że niedochowanie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy, tymczasem skarżący wielokrotnie informował zarówno organ pierwszej, jak drugiej instancji, że złożył skargę na nieprawidłowe działania pracowników poczty poprzez nie doręczenie mu przesyłki decyzji, nie pozostawienie pierwotnego ani wtórnego awizo. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie zostało poddane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku, którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] roku odmawiającej przyznania świadczenia wychowawczego. Przed przystąpieniem do rozważań w kwestii legalności zaskarżonego postanowienia, w punkcie wyjścia wskazać należy, że wyrokiem tut. Sądu z dnia 22 czerwca 2017 roku, sygn. II SA/Łd 197/17 uchylone zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku, nr [...] stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia przez P.B. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Ł. w dnia [...] roku. W wyroku tym Sąd stanął na stanowisku, że nie doszło do skutecznego doręczenia stronie opisanej wyżej decyzji, bowiem przesyłka polecona zawierająca wspomnianą decyzję nie była awizowana z zachowaniem wymagań określonych w art. 44 K.p.a. W tym miejscu uzupełniając powyższe należy dodać, iż Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 czerwca 2019 roku, sygn. I OSK 2181/17, oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. od powyższego wyroku Sądu I instancji. Podzielając w pełni ocenę prawną wyrażoną w ww. wyrokach wskazać należy, że determinuje ona ocenę co do zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia w niniejszej sprawie, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Aby bowiem możliwe było rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, musi dojść uprzednio do jego uchybienia. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie jest natomiast możliwe, gdy nie doszło uprzednio do skutecznego doręczenia stronie decyzji organu podatkowego, gdyż w takim przypadku wadliwie doręczona decyzja nie wchodzi do obrotu prawnego i nie wywołuje żadnych skutków prawnych. W efekcie trudno czynić jakiekolwiek rozważania w aspekcie istnienia bądź braku pozostałych przesłanek określonych art. 58 K.p.a., koniecznych do zastosowania instytucji przywrócenia terminu, w sytuacji gdy uchybienie takie nie miało miejsca. Dotyczy to przykładowo spełnienia warunku dochowania siedmiodniowego, terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, czy też braku winy w uchybieniu terminu. Skoro bowiem nie doszło do uchybienia terminu, to tym samym nie istnieje moment ustania przyczyny uchybienia, od którego liczony jest siedmiodniowy termin do złożenia wniosku. Co więcej, skoro ten siedmiodniowy termin nie rozpoczął swego biegu, to również nie można z oczywistych powodów jemu uchybić, zaś według organu odwoławczego takie uchybienie miało miejsce w niniejszej sprawie. Analogicznie, nie można też mówić o niedochowaniu terminu z winy strony, skoro termin ten jeszcze nie rozpoczął swojego biegu, a zatem nie mógł być uchybiony. W ślad zatem za argumentacją przywołaną w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnieść należy, że skoro opisana wyżej decyzja – wbrew twierdzeniom Samorządowego Kolegium Odwoławczego – nie została doręczona w trybie art. 44 K.p.a., a postanowienie stwierdzające, że odwołanie od tej decyzji wniesiono z uchybieniem terminu, zostało uchylone jako podjęte z istotnym i mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 134 K.p.a., to konsekwencją tamtego orzeczenia Sądu musiało być uchylenie również postanowienia zaskarżonego w sprawie niniejszej, czyli odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Nie doszło bowiem do skutecznego doręczenia decyzji do obrotu prawnego w trybie art. 44 K.p.a. Nie może bowiem dojść do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, skoro decyzja mogąca podlegać zaskarżeniu nie została prawidłowo doręczona. Zatem dopiero wówczas, gdy doszło do prawidłowego doręczenia decyzji, możliwym było skorzystanie przez skarżącego z prawa do złożenia od niej odwołania. Brak uchybienia terminowi do wniesienia odwołania czyni więc bezprzedmiotowym rozstrzyganie o ewentualnym przywróceniu tego nieuchybionego terminu. Konkludując Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."), bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z mającym istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 58 K.p.a. O zwrocie kosztów postępowania Sąd postanowił jak w punkcie drugim wyroku na mocy art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w osobie adwokata w kwocie 480 zł ustalone stosownie do § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800) oraz kwota wpisu sadowego w wysokości 100 zł . W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną przedstawioną powyżej. dc