II SA/Łd 198/13

Dnia 23 kwietnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Protokolant Pomocnik sekretarza sądowego Anna Łyżwa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2013 roku przy udziale --- sprawy ze skargi A. S. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skargi na nienależyte wykonywanie zadań przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. postanawia: odrzucić skargę. a.bł. A. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...], nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi na nienależyte wykonywanie zadań przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. oraz naruszenie przez ten podmiot interesów skarżącej, poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania. Powyższej uchwale zrzuciła obrazę przepisów postępowania, tj.: art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12 § 1 i § 2 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr. 98, poz. 1071 ze zm.), poprzez działanie organów administracji niezgodnie z przepisami prawa; niewyjaśnienie przez nie stanu faktycznego sprawy; różne tratowanie obywateli znajdujących się w takiej samej sytuacji, co podważa zaufanie obywateli do organów Państwa; błędne udzielenie informacji przez urzędników, co w konsekwencji spowodowało pozbawienie skarżącej ówczesnej możliwości dochodzenia przysługujących jej uprawnień i świadczeń; załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącej, uniemożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu, mimo iż wnosiła o poinformowanie o czynnościach, wysłuchanie jej oraz przeprowadzenie konfrontacji z pracownicą ośrodka, która nie chciała przyjąć odpowiednich dokumentów; nieustosunkowanie się do wszystkich wskazanych zarzutów i niepodanie przyczyn, z powodu których jej argumentom odmówiono wiarygodności. W związku z powyższym wniosła o stwierdzenie, iż zaskarżona uchwała została wydana w wyniku naruszenia prawa, jej uchylenie i przyznanie prawa do wyrównania zaległego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania przez skarżącą z urlopu wychowawczego ewentualnie uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania właściwemu organowi. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, iż przedmiotowa sprawa swoje źródło ma w zachowaniu pracownicy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. polegającym na nieprzyjęciu dokumentów, które skarżąca chciała złożyć, w celu pobierania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem – M., w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, z uwagi na ich niekompletność, podczas gdy owe dokumenty, nawet niekompletne winny zostać przyjęte przez pracownika organu. Zdaniem skarżącej inni obywatele w takiej samej sytuacji, byli traktowani w sposób należyty, bowiem przyjmowano od nich niekompletne dokumenty, po czym przyznawano wnioskowane świadczenia. Zdaniem skarżącej, pomimo tego, iż złożyła dokumenty wymagane przepisami prawa, niezbędne do uzyskania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, tego uprawnienia ją pozbawiono, nie rozstrzygnięto jej sprawy decyzją, przez co uniemożliwiono skarżącej wszczęcie postępowania odwoławczego. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy K. wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż decyzją z dnia [...] przyznano skarżącej, zgodnie z jej wnioskiem, zasiłek rodzinny na syna M., na okres od dnia 1 listopada 2009r. do dnia 31 października 2010r. Następnie w dniu 6 marca 2012r. A. S. wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. z wezwaniem do wyrównania zaległego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, jednocześnie wskazując, iż nie ma możliwości uzyskania od pracodawcy zaświadczenia, że przebywa na urlopie wychowawczym. Zdaniem organu powyższego pisma nie sposób uznać za wniosek o przyznanie świadczenia rodzinnego, choćby z tego względu, iż wskazuje ono na okres sprzed daty jego złożenia, tj. od 11 września 2008r. do dnia 10 września 2011r., co w świetle art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, określającego dopuszczalny okres zasiłkowy, bezsprzecznie je dyskwalifikuje, bowiem przepisy owej ustawy nie przewidują bowiem możliwości przyznania świadczenia z datą wsteczną, nawet w przypadku wcześniejszego spełniania przesłanek do jego uzyskania. Co więcej przyznanie wskazanego świadczenia nie należy do uznania organów administracji, a uzależnione jest od spełnienia ściśle określonych, ustawowych kryteriów. Tym samym, pismem z dnia 4 kwietnia 2012r. organ pomocowy odmówił wypłaty wyrównania dodatku do zasiłku rodzinnego tytułem opieki nad dzieckiem w okresie korzystania, z urlopu wychowawczego. Następnie, jak wyjaśnił organ, A. S., w dniu 29 czerwca 2012r., wniosła do Urzędu Gminy K. skargę na nienależyte wykonywanie zadań przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. oraz naruszenie przez ten podmiot interesów skarżącej. Zaskarżoną uchwałą z dnia [...], nr [...], wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm.), w związku z art. 229 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm.) Rada Gmin K. uznała za niezasadną złożoną w dniu 29 czerwca 2012r. skargę A. S. na nienależyte wykonywanie zadań przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. oraz naruszenie przez ten podmiot interesów skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Z uwagi na treść skargi Sąd uznał, iż przed przystąpieniem do merytorycznego jej rozpoznania konieczne jest w pierwszej kolejności rozważenie, czy dotyczy ona spraw, należących do właściwości sądu administracyjnego. W tym zakresie wskazać należy na art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., stosownie bowiem do treści § 1 tego artykułu, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Nadto, w myśl § 3 cytowanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Wskazane regulacje prawne określają właściwość rzeczową sądów administracyjnych w sprawowaniu kontroli nad działalnością organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje (jak wynika z cyt. normy prawnej) w szczególności orzekanie w sprawach skarg na indywidualne akty administracyjne (takie jak decyzje, postanowienia) oraz akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. W treści rozpoznawanej skargi na nienależyte wykonywanie zadań przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. oraz naruszenie przez ten podmiot interesów skarżącej, poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania, A. S. nie wskazała na żaden tego typu akt, podlegający kontroli sądowej. Nie zarzuciła organowi w tym zakresie również żadnej bezczynności, czy przewlekłości. Zawarła natomiast ogólną krytykę i niezadowolenie z działalności Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K., poprzez, jej zdaniem, nienależyte wykonywanie zadań przez pracowników tego organu. powołując się przy tym na przepisy zawarte w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarówno argumentacja zawarta w przedmiotowej skardze, jak i treść skargi A. S. z dnia 30 maja 2012r. na nienależyte wykonywanie zadań przez Gminny Ośrodek pomocy Społecznej w K. oraz wskazane w jej treści przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego jednoznacznie wskazują, iż zamiarem skarżącej było w istocie wniesienia skargi przewidzianej w art. 227 i nast. K.p.a. W efekcie owej skargi Rada Gminy K. podjęła zaskarżoną uchwałę z dnia [...], nr [...] w sprawie rozpatrzenia skargi złożonej przez A. S. na nienależyte wykonywanie zadań przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w K. oraz naruszenie przez ten podmiot interesów skarżącej, poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania. Wyjaśnić należy, iż zaskarżona uchwała nie jest aktem prawa miejscowego, nie można jej także zaliczyć do aktów, o jakich mowa w cytowanym wyżej przepisie. Została bowiem podjęta w związku ze skargą wniesioną przez A. S. w trybie przepisów działu VIII K.p.a. i jest formą zawiadomienia skarżącej o sposobie załatwienia wniesionej skargi na działalność organu gminy. Stosownie bowiem do treści art. 227 K.p.a., przedmiotem skargi, w tym przepisie przewidzianej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Użyte w cytowanym artykule sformułowanie "w szczególności" oznacza, iż przedmiotem tej skargi mogą być także inne okoliczności w nim nie wymienione, z których wynika niezadowolenie z działania lub zaniechania organu. Tego typu skarga ma charakter powszechny, przysługuje bowiem w każdym czasie wszystkim obywatelom we wszystkich sprawach i w stosunku do wszystkich ogniw aparatu państwowego i społecznego. Nadto, dodać trzeba, iż do rozpatrywania tego rodzaju skarg właściwe są organy określone w dziale VIII Kodeksu postępowania administracyjnego, w art. 229 - 230. Do skarg uregulowanych w dziale VIII K.p.a. nie ma natomiast zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej. Skarga przewidziana w wskazanych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego uruchamia jednoinstancyjne postępowanie administracyjne o charakterze uproszczonym, kończącym się czynnością faktyczną zawiadomienia skarżącego o sposobie załatwienia sprawy. W postępowaniu tym nie istnieją strony, nie ma instancji, nie zapadają decyzje ani postanowienia oraz inne akty, a ma ono na celu ustalenie prawidłowości i terminowości działania organów administracyjnych i ich pracowników oraz zbadanie potrzeby podjęcia określonych czynności w celu wyeliminowania ustalonych nieprawidłowości. Skarga z art. 227 K.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnych interesów jednostki, nie dającym jednak żadnych podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż rozpoznawana skarga nie dotyczy spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Zawiera ona krytykę działalności organu, a tę skarżąca winna skierować do właściwego organu -określonego w art. 229 i art. 230 K.p.a., w skardze powszechnej, o której mowa w art. 227 tej ustawy. Ogólne niezadowolenie z działania organu nie podlega bowiem żadnej kontroli ze strony sądu administracyjnego. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a orzekł, jak w postanowieniu. a.tp.