II SA/Łd 201/12

Dnia 18 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda – Lenczewska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. L. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi W. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] roku, Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości p o s t a n a w i a: - odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. ko Postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę W. L. na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości. Jak wynika z treści uzasadnienia tegoż postanowienia skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi. W terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych skargi (czyli uiszczenia wpisu od skargi i doręczenia odpisu skargi), skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 10 kwietnia 2012 roku wpłynęło do Sądu pismo strony skarżącej stanowiące wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W jego uzasadnieniu skarżący napisał, iż niedoręczenie odpisu skargi wynikało z jego choroby. Nagła choroba Parkinsonizmu i choroba nowotworowa spowodowały jego niesprawność, co było powodem uchybienia terminu. Do wniosku skarżący dołączył odpis skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodabniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności może nastąpić tylko z ważnych powodów, co do których zainteresowany uprawdopodobni, że wystąpiły bez jego winy. Te ważne powody wskazywać powinny na obiektywne, niezależne od strony przyczyny uchybienia terminu. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu i stanowiących ważny powód zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Wnioskodawca powinien uprawdopodobnić okoliczności uzasadniające wniosek, a więc w szczególności brak winy w niedochowaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2001 roku, I SA 1735/00, Lex Nr 54157, postanowienie NSA z dnia 15 marca 2001 roku, I SA 2637/00, Lex Nr 54513, postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2000 roku, I SA 743/00, Lex Nr 54515). O braku winy można zatem mówić jedynie, gdy strona uchybiła terminowi na skutek okoliczności od niej niezależnych, którym nie mogła zapobiec mimo dołożenia najwyższej staranności. Staranność strony należy oceniać przy użyciu miernika staranności, jakiej można oczekiwać od przeciętego człowieka należycie dbającego o swoje sprawy. Brak uprawdopodobnienia przez stronę przyczyny uniemożliwiającej dokonanie czynności w terminie powoduje brak podstaw do przywrócenia terminu do dokonania tej czynności (por. postanowienie NSA z dnia 3 marca 2005 roku, II OZ 42/05, nie publ.). W stanie faktycznym sprawy jako powód uchybienia terminu skarżący wskazał nagłą chorobę Parkinsonizmu i chorobę nowotworową i brak orientacji pełnomocnika. Ustosunkowując się do tych argumentów należy wyjaśnić, że w świetle orzecznictwa choroba, co do zasady, nie jest uprawdopodobnieniem braku winy w uchybieniu terminu. Przyjmuje się, że zaniedbanie w dokonaniu określonej czynności nie jest zawinione tylko w przypadku choroby, która wyłączyła umysłową kontrolę danej osoby nad jej sprawami. Chodzi tu zatem o taką chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Tymczasem, skarżący w uzasadnieniu wniosku powołał się na nagłą chorobę Parkinsona i nowotwór układu urologicznego. Z doświadczenia życiowego wiadomo, iż obie te jednostki chorobowe mają charakter przewlekły. Owszem mogą one przebiegać w różny sposób, co oznacza, że w ich przebiegu mogą wystąpić okresy zaostrzonej postaci choroby. W treści wniosku skarżący posłużył się określeniem "nagła choroba", co może sugerować, iż w terminie otwartym do uzupełnienia braków formalnych skargi miało miejsce właśnie zaostrzenie przebiegu choroby. Okoliczność ta jednak nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminu, gdyż nie przeszkodziła skarżącemu na złożenie w dniu 12 marca 2012 roku pisma zawierającego zarzuty merytoryczne skierowane przeciwko kwestionowanej decyzji. W kolejnym dniu, tj. dnia 13 marca 2012 roku skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Co więcej, w piśmie przewodnim do złożonego wniosku o prawo pomocy skarżący wskazał, iż wykonuje zarządzenie Sądu z dnia 29 lutego 2012 roku. Z tej daty pochodzi również zarządzenie zobowiązujące skarżącego do doręczenia odpisu skargi. Fakt ten wskazuje, że skarżący zachowywał w swojej chorobie świadomość sytuacji ogólnożyciowej. Do pism składanych w toku postępowania skarżący dołączał liczne zaświadczenia lekarskie, z których wynika, iż cierpi on na choroby o charakterze przewlekłym. Przewlekła choroba, czy też długotrwała niedyspozycja nie wyklucza dokonania konkretnej czynności procesowej osobiście lub przez inną osobę – np. domownika (por np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2007 roku, VIII SA/Wa 408/07, Lex Nr 383769; wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1998 roku, SA/Sz 1435/97, Lex Nr 34150). Skarżący we wniosku o przywrócenie terminu powołał się na niekompetencję swojego pełnomocnika. Niemniej jednak skarżący jedynie w treści skargi w nagłówku wskazał "Pełnomocnik notarialny". Pełnomocnik ten, jak wynika z treści skargi zamieszkuje pod tym samym adresem co skarżący i kilkakrotnie odbierał korespondencję kierowaną do strony. Wszelkie pisma skarżący skierowane do Sądu podpisywał samodzielnie. Pisma te były osobiście składane w biurze podawczym Sądu. Konkludując, w ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Okoliczności przedstawione przez stronę nie świadczą bowiem o zachowaniu przez niego należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Wnioskodawca nie powołał się na fakt, iż w terminie do uzupełnienia braków formalnych skargi, znajdował się w wyjątkowej, niezależnej od siebie sytuacji uniemożliwiającej zachowanie terminu do dokonania czynności. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 86 § 1 i art. 87 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu. ko