II SA/Łd 203/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych - oddala skargę. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...], nr [...], którą organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonania przyłącza kanalizacyjnego do zbiornika na nieczystości na działce położonej we wsi H. 9, w gminie B. stanowiącej własność H. W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wyjaśnił, że pismem z dnia 20 lipca 2010r. J. P. zażądała wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wybudowanego dołu po wapnie, stanowiącego własność H. W. Wnioskodawczyni wskazała, iż H. W. wykonał przyłącze kanalizacyjne do w/w dołu. Dół ten nie jest przykryty i w ocenie strony stanowi poważne zagrożenie epidemiologiczne.. W toku postępowania wyjaśniającego przed organem I instancji, w trakcie przeprowadzonych w dniu 1 września 2010r. oględzin na działce H. W. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. stwierdził, że od budynku mieszkalnego do dołu w wybetonowanymi ścianami wykonano wykop o szerokości do 30cm i głębokości do 50cm. Dół z wybetonowanymi ścianami w bezpośredniej bliskości ogrodzenia działki. Właściciel nieruchomości H. W. oświadczył, że rów służy do odprowadzania wody deszczowej poprzez wyprowadzoną rurę PCV 0 110 z kolankiem. Jednocześnie odmówił przeprowadzenia oględzin w budynku mieszkalnym, a nadto oświadczył, że instalacja kanalizacyjna dla w/w budynku jest w trakcie realizacji. Następnie wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie wykonania przyłącza kanalizacyjnego do zbiornika na nieczystości na działce położonej we wsi H. 9, stanowiącej własność H. W. Odwołania od tejże decyzji wnieśli H. W. oraz S. P., w których w sposób ogólny zakwestionowali orzeczenie organu pierwszej instancji. Nadto S. P. podtrzymał argumentację przedstawioną w/w piśmie J. P. z dnia 20 lipca 2010r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie prowadzone jest w sprawie legalności wykonania przyłącza kanalizacyjnego do zbiornika na nieczystości na działce we wsi H. 9. Jednakże zdaniem organu nie można uznać (w oparciu o zebraną dotychczas dokumentację sprawy), jako przyłącza kanalizacyjnego. wykopanego rowu o szerokości do 30cm i głębokości do 50cm. Wobec tego organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji winien był po przeprowadzeniu czynności kontrolnych w terenie ustalić faktyczny przedmiot postępowania, a nie posiłkować się sugerowanym przez wnioskodawczynię przedmiotem sprawy. Ponadto, organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nie określił długości rowu, jak również nie ustalił, czy można go zakwalifikować, jako budowlę ziemną. Jednocześnie w toku postępowania wątpliwości związane z użytkowaniem zbiornika zlokalizowanego w odległości 50 cm (odległość podana przez S. P.) od granicy z działką J. i S. P. nie zostały przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. wyjaśnione w sposób rzetelny. Co prawda organ ten prowadził w latach 2002-2003 postępowanie w sprawie dołu po wapnie, z wymurowanymi ścianami, zlokalizowanego na działce położonej w H. nr 9, stanowiącej własność H. W., zakończone wydaniem ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...], niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego stan faktyczny sprawy uległ zmianie, wobec czego organ stopnia powiatowego miał legitymację prawną do podjęcia interwencji. Zdaniem organu odwoławczego z uwagi na wątpliwości związane z rzeczywistym sposobem użytkowania dołu z wybetonowanymi ścianami zlokalizowanego na terenie spornej posesji należało ustalić, w jaki sposób właściciel nieruchomości położonej w miejscowości H. 9 usuwa nieczystości komunalne z budynku mieszkalnego, a zwłaszcza zbadać, czy instalacja kanalizacja, która zgodnie z oświadczeniem H. W. jest w trakcie realizacji, jest wykonywana w sposób zgodny z przepisami prawa budowlanego. Należy ponadto określić aktualne przeznaczenie dołu zlokalizowanego na terenie owej posesji, wobec którego właściciele sąsiedniej nieruchomości mają podejrzenia, co do użytkowania go jako zbiornika na nieczystości. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. winien w sposób szczegółowy określić odległość dołu od granicy z działką sąsiednią, bowiem poczynione ustalenia w tym zakresie są nieprecyzyjne. Ponadto organ drugiej instancji zwrócił uwagę na konieczność zabezpieczenia spornego dołu przed dostępem osób trzecich. Z dokumentacji sprawy bowiem wynika, że w dole tym zbierają się wody niewiadomego pochodzenia oraz nieczystości pochodzenia naturalnego (liście itp.), jednakże obiekt ten nie posiada żadnej klapy zabezpieczającej. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wskazał też, że organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nie ustalił w sposób prawidłowy kręgu stron niniejszego postępowania, albowiem z informacji zawartych w aktualnej księdze wieczystej założonej dla nieruchomości położonej na działce o nr [...] w miejscowości H. wynika, że współwłaścicielami tej posesji są J. i S. P., tymczasem status strony postępowania został przyznany jedynie J. P. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi H. W. W uzasadnieniu wniesionej skargi skarżący bardzo szeroko opisał dotychczasowy przebieg postępowania, jak i zrelacjonował inne postępowania w których stronami byli zarówno skarżący jak i J. i S. P. Wskazał że nie zgadza się z zaskarżoną decyzją oraz innymi aktami wydawanymi przez organy państwa w tym organy nadzoru budowlanego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu określonym w powołanych wyżej przepisach. Na wstępie należy wskazać, iż zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten normuje rozstrzygnięcie organu odwoławczego, określone mianem decyzji kasacyjnej, podejmowanej w sytuacji, gdy organ stwierdzi istotne braki w materiale dowodowym, stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Braki te muszą być na tyle istotne, że ich usunięcie wymagałoby przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zgodnie z powołaną normą, organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia tylko wtedy, gdy organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego, a w szczególności nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego albo co prawda postępowanie takie przeprowadzono, ale w rażący sposób naruszono w nim przepisy procesowe (zob. wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 1997r., w sprawie o sygn. akt I SA/Po 1237/96, POP 1998, nr 3, poz. 92). W ocenie Sądu wskazany przepis znalazł w przedmiotowej sprawie prawidłowe zastosowanie, zaś organ odwoławczy w sposób właściwy skorzystał z uprawnień kasacyjnych, uzasadniając wydane w tym zakresie rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że określenie przedmiotu niniejszego postępowania jako legalności wykonania przyłącza kanalizacyjnego do zbiornika na nieczystości na działce H. W. nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym, zebranym przez organ pierwszej instancji. Słusznie bowiem wskazano, iż na podstawie poczynionych ustaleń nie można uznać wykopanego rowu o szerokości do 30cm i głębokości do 50cm, jako przyłącza kanalizacyjnego, wobec tego obowiązkiem organu nadzoru budowlanego stopnia podstawowego było ustalenie faktycznego przedmiotu postępowania, określenie długości owego rowu, ustalenie, czy można tenże rów zakwalifikować, jako budowlę ziemną. Podobnie zasadne jest twierdzenie, że organ pierwszej instancji winien wyjaśnić wątpliwości związane z użytkowaniem zbiornika zlokalizowanego na działce H. W., bowiem ustalenia dotyczącego tego zbiornika, poczynione w latach 2002-2003 zdezaktualizwoały się. Określenie rzeczywistego sposobu użytkowania dołu z wybetonowanymi ścianami zlokalizowanego na terenie posesji H. W. jest ustaleniem elementarnym i kluczowym dla wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Wobec tego, jak trafnie zauważył organ odwoławczy należało bezspornie ustalić, w jaki sposób H. W., właściciel nieruchomości położonej w miejscowości H. 9, usuwa nieczystości komunalne z budynku mieszkalnego. Zbadać czy instalacja kanalizacja, realizowana przez H. W. na w/w nieruchomości, jest wykonywana w sposób zgodny z przepisami prawa budowlanego, a przede wszystkim określić aktualne przeznaczenie dołu zlokalizowanego na terenie owej posesji. Ponadto organ pierwszej instancji winien odnieść się do sposobu zabezpieczenia spornego dołu przed dostępem osób trzecich. Za zasadnie należy także uznać wątpliwości organu odwoławczego, dotyczące nieprawidłowego ustalenia kręgu stron postępowania, poprzez pozbawienie S. P. statusu strony. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie wyjaśniające dotknięte było uchybieniami, związanymi z niedostatecznie wnikliwym ustaleniem stanu faktycznego sprawy oraz wadliwym ustaleniem kręgu stron postępowania, a uchybienia te nie mogły być sanowane w postępowaniu odwoławczym, ponieważ naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, której istota polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2007r.,w sprawie o sygn. akt I OSK 1859/06, Lex nr 338621, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 października 2007r., w sprawie o sygn.akt II SA/Gl 143/07, , Lex nr 341073). Wskazane okoliczności dowodzą trafności konkluzji organu odwoławczego o potrzebie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie w całości a w konsekwencji prawidłowego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. dla podjętej decyzji o charakterze kasacyjnym. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi wobec braku uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia. m.o.