II SA/Łd 2077/01
WyrokWSA w Łodzi2004-01-28
Skład orzekający: Teresa Rutkowska, Janusz Nowacki, Krzysztof Szczygielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, uzasadniona wyczerpaniem limitu punktów sprzedaży ustalonego uchwałą rady gminy, stanowi naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz, jeśli wniosek został złożony przed wejściem w życie uchwały zmieniającej limit?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracyjne miały obowiązek rozpoznać wniosek o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dacie podejmowania decyzji, a nie w dacie złożenia wniosku. Odmowa wydania zezwolenia z powodu wyczerpania limitu punktów sprzedaży, ustalonego uchwałą rady gminy, nie narusza zasady niedziałania prawa wstecz, ponieważ uchwała ta, jako akt powszechnie obowiązujący, wiąże organy administracji. Skarżącej przysługiwało prawo do zaskarżenia uchwały rady gminy.Stan faktyczny
T.M. złożył wniosek o zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Wójt Gminy P. odmówił wydania zezwolenia, powołując się na wyczerpanie limitu 5 punktów sprzedaży napojów alkoholowych w miejscowości P., ustalonego uchwałą Rady Gminy P. z dnia 12 marca 2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Wójta. T.M. zaskarżył decyzję SKO, zarzucając naruszenie zasady niedziałania prawa wstecz, ponieważ przed wejściem w życie uchwały limit wynosił 6 punktów sprzedaży. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie NSA Janusz Nowacki, WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rybicki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2004 r. przy udziale sprawy ze skargi T.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie sprzedaży napojów alkoholowych oddala skargę. bg/
Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania T.M. od decyzji Wójta Gminy P. z dnia [...] odmawiającej wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych od 4,5 % do 18 % i powyżej 18 % zawartości alkoholu w sklepie przemysłowo-monopolowym w P., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż zgodnie z art.18 ust.1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. " o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi" sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia na miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez właściwego wójta lub burmistrza /prezydenta miasta/ po zasięgnięciu opinii zarządu gminy.
Zarząd Gminy P. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] negatywnie zaopiniował wniosek T.M. o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych od 4,5 % do 18 % zawartości alkoholu, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie przemysłowo-monopolowym w P. W wyniku rozpatrzenia zażalenia Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Zarządu Gminy P. Postanowienia tego T.M. nie zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zgodnie z art.12 ust.2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi rada gminy określa w drodze uchwały zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży napojów alkoholowych i warunki sprzedaży tych napojów. Rada gminy w drodze uchwały ustala także dla terenu gminy liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 % alkoholu /z wyjątkiem piwa/, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, jak i w miejscu sprzedaży.
Zawarte w art.18 ust.2 i 3 przesłanki dopuszczalności wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych - liczba punktów sprzedaży ustalona dla terenu gminy oraz zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży - wyznaczają materialnoprawne granice uznania administracyjnego organu wydającego decyzję. Zezwolenie nie może zostać wydane, jeśli doprowadziłoby to do przekroczenia ustalonej przez radę gminy liczby punktów sprzedaży napojów alkoholowych lub było niezgodne z zasadami ich usytuowania.
Rada Gminy P. w dniu [...] podjęła uchwałę Nr [...] w sprawie określenia zasad usytuowania punktów sprzedaży napojów alkoholowych oraz trybu wydawania zezwoleń na sprzedaż tych napojów na terenie gminy P. Uchwała ta została zmieniona uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia [...]. Zmiana polegała na dodaniu po ust.2 § 2 ustępu 3 o treści: "ustala się na terenie miejscowości P. liczbę punktów sprzedaży napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 % alkoholu /z wyjątkiem piwa/, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży w ilości 5 punktów". Uchwała ta weszła w życie dnia 10 czerwca 2001 r.
Z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy P. wydanej [...] wynika, iż podstawą odmowy wydania T.M. zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, było wyczerpanie limitu 5 punktów sprzedaży napojów alkoholowych, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, w miejscowości P., stanowiącej jedną z obowiązujących zasad usytuowania tych punktów, a wynikającą z obowiązującej uchwały Rady Gminy P. z dnia [...].
Uchwała Rady Gminy P. Nr [...] z dnia [...] jest aktem powszechnie obowiązującym, a zatem wiążącym organy administracji publicznej orzekające w niniejszej sprawie. W toku instancyjnego postępowania administracyjnego uchwały organów gmin nie mogą być skutecznie kwestionowane.
Podniesione przez T.M. w odwołaniu zarzuty przeciwko wspomnianej wcześniej uchwale Rady Gminy P., choć bardzo istotne z punktu widzenia skarżącej, nie mogły zostać przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględnione.
Stanowić mogą natomiast podstawę zaskarżenia tej uchwaly do sądu administracyjnego w trybie art.101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.
T.M. w dniu 19 października 2001 r. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zarzucając niezgodność z prawem tej decyzji jak i decyzji organu I instancji. Zdaniem skarżącej niezgodność z prawem obu instancji polega na, cyt: "nie zastosowaniu przez organ pierwszej instancji i organ odwoławczy podstawowej zasady prawa, że prawo nie działa wstecz".
W uzasadnieniu skargi T.M. podniosła, iż od kilkunastu lat na terenie P. funkcjonowało 6 punktów sprzedaży.
Gmina podjęła środki przeforsowania uchwały stwierdzającej w ramach istniejącego limitu dla terenu Gminy, ograniczenie limitu punktów na terenie samego P.
Uchwałę taką przeforsowała w dniu [...] i na podstawie tej uchwały odmówiono skarżącej w dniu 12 lipca 2001 r. wydania zezwolenia, powołując się na ograniczenie punktów sprzedaży w samym P. do 5 punktów.
Przyczyną odmowy zezwolenia jest stan prawny z 12 marca 2001 r., choć wniosek złożony został w dniu 9 maja 2000 r.
W ocenie skarżącej przy rozpatrywaniu jej wniosku miało miejsce działanie prawa wstecz.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Kolegium Odwoławczego i zmianę decyzji organu I instancji poprzez uwzględnienie jej wniosków, bądź o uchylenie decyzji obu organów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wyjaśniło, iż nie występują przesłanki do uwzględnienia skargi i wniosło o jej oddalenie. W dniu orzekania przez organ pierwszej instancji na terenie miejscowości P. funkcjonowało 5 punktów sprzedaży napojów alkoholowych i w świetle uchwały Rady Gminy P. z dnia 12 marca 2001 r. nie mogło być T.M. wydane zezwolenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga nie jest zasadna.
Przede wszystkim wyjaśnić należy, iż zgodnie z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1271/ - sprawy, w których skargi nie zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W myśl art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to, że sąd administracyjny bada prawidłowość zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydawania.
Decyzja, stosownie do art.145 § 1 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153, poz.1270/ podlega uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi:
1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik postępowania.
W rozpatrywanej przez sąd sprawie nie doszło do naruszenia przez organy administracyjne przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, ani do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę administracyjną w oparciu o stan prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej.
Podstawę materialnoprawną rozpoznania wniosku T.M. z dnia 9 maja 2000 r. o wydanie zezwolenia na sprzedaż w sklepie napojów alkoholowych, stanowiła uchwała Rady Gminy P. Nr [...] z dnia [...], zmieniona uchwałą Rady Gminy Nr [...] z dnia [...]. Akty te uchwalone zostały na podstawie upoważnienia wynikającego z art.12 ust.2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi /Dz.U Nr 35, poz.230 z późn. zm./.
Uchwałą Nr [...] z dnia [...], wydaną w oparciu także o art.7 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U z 1996 r., Nr 13, poz.74 z późn. zm./ Rada ustaliła, iż na terenie miejscowości P. może znajdować się 5 punktów sprzedaży napojów alkoholowych powyżej 4,5 % alkoholu /z wyjątkiem piwa/, przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.
[...], to jest w dacie wydania decyzji przez Wójta jak i w dniu [...], gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy tę decyzję, limit 5 punktów sprzedaży określony uchwałą był wyczerpany.
Organy obu instancji nie były uprawnione do wydania decyzji na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dniu złożenia wniosku przez T.M.
Obowiązkiem organów administracyjnych było rozpoznanie wniosku z uwzględnieniem stanu prawnego z daty podejmowania decyzji.
W dniach wydawania obu decyzji, wobec wyczerpania limitu punktów sprzedaży ustalonego uchwałą Rady Gminy P., nie było możliwe pozytywne rozpoznanie wniosku skarżącej.
Wydanie korzystnej dla T.M. decyzji byłoby sprzeczne z porządkiem prawnym obowiązującym na terenie gminy.
Spowodowałoby naruszenie zasady przyznawania zezwoleń określonej w art.18 ust.2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.
W myśl tego przepisu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży są wydawane w granicach liczby punktów sprzedaży ustalonej przez radę gminy.
Wobec powyższego Sąd uznał za bezzasadny zarzut podniesiony w skardze dotyczący, cyt: "niezgodności z prawem obu decyzji, polegającej na nie zastosowaniu przez organ pierwszej instancji i organ odwoławczy podstawowej zasady prawa, że prawo nie działa wstecz".
Jak trafnie wskazał w uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy, T.M. przysługiwało prawo zaskarżenia uchwały Rady Gminy z dnia [...] w trybie art.101 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminy.
Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło