II SA/Łd 21/26

WyrokWSA w Łodzi2026-03-18

Skład orzekający: Marcin Olejniczak, Magdalena Sieniuć, Agata Sobieszek-Krzywicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych może zostać nałożona, jeśli przedsiębiorca powołuje się na okoliczności zewnętrzne, takie jak pandemia COVID-19, jako przyczynę niewywiązania się z obowiązku?
Ratio decidendi
Kara pieniężna za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych może zostać nałożona, nawet jeśli przedsiębiorca powołuje się na okoliczności zewnętrzne, takie jak pandemia COVID-19. Sąd uznał, że w 2022 roku sytuacja pandemiczna nie mogła być już uznana za siłę wyższą, a przedsiębiorca jako podmiot profesjonalny powinien był podjąć działania zapobiegawcze. Ponadto, brak jest związku przyczynowo-skutkowego między pandemią a brakiem realizacji obowiązku, a waga naruszenia nie jest znikoma.
Stan faktyczny
Spółka F. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (osiągnięto 6,83% zamiast wymaganego 25%). Spółka odwołała się od decyzji, argumentując m.in. wpływem pandemii COVID-19 oraz brakiem obiektywnej możliwości spełnienia obowiązku. Organy administracji utrzymały karę w mocy, uznając, że spółka nie wykazała przesłanek do odstąpienia od jej nałożenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 18 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marcin Olejniczak, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędzia WSA Agata Sobieszek-Krzywicka (spr.), , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2026 roku sprawy ze skargi F. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 25 listopada 2025 r. nr SKO.4163.39.25 w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych oddala skargę. Decyzją z dnia 25 listopada 2025 r. nr SKO.4163.39.25 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (wówczas t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej w skrócie jako: "k.p.a") oraz art. 9x ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 733, dalej również jako: "u.c.p.g.") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Zduńska Wola z dnia 3 października 2025 r., którą organ I instancji wymierzył F. Sp. z o.o. karą pieniężną w wysokości 55 177 zł za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną: F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. w dniu 23 stycznia 2023 r. złożyła sprawozdanie podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za 2022 rok nr [...]. Z zawartych w nim danych wynikało, iż łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wynosi 72,6028 Mg, łączna masa odebranych odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości to 1.063,3400 Mg, a osiągnięty poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniósł 6,83 %. Pismem z dnia 13 sierpnia 2025 r. Prezydent Miasta Zduńska Wola zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w roku 2022 r. Pismem z dnia 12 września 2025 r. w trybie art. 10 k.p.a. zawiadomiono stronę o zakończeniu powyższego postępowania administracyjnego i o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami. Wskazaną powyżej decyzją z dnia 3 października 2025 r. Prezydent Miasta Zduńska Wola nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 55 177 zł za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż w sprawozdaniu z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi złożonym przez F. Sp. z o.o. za rok 2022 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wyniósł 6,83 %. Natomiast wartość wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2022 została określona w art. 3b ust. 1 pkt 1 u.c.p.g. w wysokości co najmniej 25 %. Z powyższego wynika, że F. Sp. z o.o. nie osiągnęła wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r., co obliguje organ do wymierzenia kary. Wysokość kary obliczono jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska i brakującej masy odpadów komunalnych, wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Organ przedstawił również dokładne wyliczenia, z których wynika, że brakująca masa odpadów potrzebna do osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu w 2022 r. wyniosła 193,1972 Mg. Stawka opłaty za umieszczenie na składowisku niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych w 2022 r. zgodnie z Obwieszczeniem Ministra Klimatu z dnia 11 października 2021 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2022 (M.P. 2021 r. poz. 960) wynosi 285,60 zł/Mg. Zatem wysokość kary to 285,60 zł/Mg x 193,1972 Mg czyli 55 177, 12 zł. Stosownie do art. 63 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.) kwotę kary zaokrąglono do pełnych złotych, tj. kwoty 55 177 zł. Organ podkreślił, iż w toku postępowania rozważył zastosowanie przepisów art. 189f §1 k.p.a., jednak stwierdził, że w sprawie nie zaszły przesłanki, o których mowa w tym przepisie. Ustalenia poczynione w toku postępowania administracyjnego nie dały podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. W ocenie organu waga stwierdzonego naruszenia nie jest znikoma. Strona, zaniedbując obowiązki wynikające z ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, nie przeprowadziła właściwych działań mających na celu wdrożenie prawidłowo funkcjonującego systemu gospodarki odpadami komunalnymi, doprowadzając do sytuacji, że nie funkcjonuje on właściwe i 193,1972 Mg odpadów nie zostało przygotowanych do ponownego użycia lub przekazanych do recyklingu, co należy uznać za istotne naruszenie. Strona nie była również uprzednio karana za to naruszenie przez inny organ bowiem uprawnienia do wymierzenia przedmiotowej kary przysługuje prezydentowi miasta. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z., lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu nie znalazło podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia organu I instancji i zaskarżoną decyzją utrzymało je w mocy. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, iż okolicznością bezsporną jest spełnienie przesłanek nałożenia kary. Spółka nie kwestionuje nieosiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów w 2022 r. w wysokości co najmniej 25%. Zastrzeżeń nie budzi także sposób ustalenia wysokości nałożonej kary. Kwota kary podlega zaokrągleniu na podstawie art. 9zf ust. 15 u.c.p.g. w zw. z art. 63 ust. 1 Ordynacji podatkowej do wysokości 55.177,00 zł. Z akt sprawy wynika, że Spółka złożyła roczne sprawozdanie dotyczące odbioru odpadów komunalnych, o którym mowa w art. 9n ust. 1 u.c.p.g. i ma ono charakter wiążący. Mogło ono zatem stanowić podstawę do nałożenia kary za nieosiągnięcie w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu od padów komunalnych. Dane ujęte w sprawozdaniu pozwoliły na wyliczenie brakującej masy odpadów komunalnych wymaganej do osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów - 193,1972 Mg, a w konsekwencji przedmiotowej kary. Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium podkreśliło, iż przepisy art. 9g pkt 1 w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p.g. mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że podmiot odbierający odpady komunalne został zobligowany przez ustawodawcę do osiągnięcia w konkretnym roku kalendarzowym określonego przepisem ustawy poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Ustawodawca nie pozostawił podmiotom odbierającym odpady jakiejkolwiek swobody w podjęciu decyzji, czy taki poziom zechcą osiągnąć, czy też nie, nie przewidział również jakichkolwiek okoliczności, w świetle których ów podmiot mógłby się uwolnić od konieczności realizacji nałożonego ustawą obowiązku. Uznanie za słuszne prezentowanego przez Spółkę stanowiska, co do braku obiektywnych możliwości wpływania na uzyskanie obowiązujących poziomów recyklingu i odzysku w od niesieniu do masy odbieranych przez nią odpadów komunalnych, prowadziłoby do tego, iż w praktyce przepis art. 9x ust. 2 u.c.p.g. byłby "martwy". Przedsiębiorca bo wiem mógłby zawsze powoływać się na brak możliwości osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu, uzasadniając to brakiem możliwości oddziaływania na to jakie frakcje odpadów odbiera od właścicieli nieruchomości czy też nieskutecznym podejmowaniem różnych dostępnych mu działań, ukierunkowanych na realizację tego celu. Tymczasem podmiot, który podejmuje się prowadzenia tego rodzaju działalności, chcąc uniknąć kary, musi w taki sposób zorganizować swe przedsiębiorstwo, aby uzyskać wymagany poziom recyklingu. Spółka jako profesjonalista w branży, działająca od kilkudziesięciu lat, powinna być świadoma konsekwencji wynikających z u.c.p.g. za nie dochowanie poziomów recyklingu. Obowiązki wynikające z art. 9g u.c.p.g. mają na celu motywowanie przedsiębiorców i podmioty wytwarzające odpady do podejmowania na szeroką skalę działań służących zmniejszeniu ilości ich wytwarzania w zakresie, w jakim nie jest możliwy ich recykling. Winnym przypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Przedsiębiorca prowadzący tego rodzaju działalność musi się liczyć z ustawowymi wymaganiami. Do niego należy takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań. Powinien dołożyć wszelkiej staranności, żeby osiągnąć wielkości wynikające z ustaw. W szczególności może wpływać na odpowiednie kształtowanie treści postanowień umowy, które zapewnią możliwość osiągnięcia wielkości wskazanych w ustawie i rozporządzeniach. Przedsiębiorca, który dąży do wywiązania się z tych obowiązków, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy. W razie potrzeby może renegocjować umowy, jeżeli zauważy np. obniżanie się zdolności do uzyskania właściwych poziomów recyklingu. Ponadto ustawodawca przewidział instrumenty pozwalające na podjęcie przedsiębiorcy zajmującemu się odbieraniem odpadów komunalnych działań przewidzianych w art. 6ka u.c.p.g., umożliwiających złagodzenie skutków niewykonania obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. Z akt sprawy, jak i odwołania, nie wynika, aby Spółka w spornym okresie podjęła czynności, których zasadniczym celem byłoby osiągnięcie wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. O działaniach takich nie świadczą informacje o recyklingu zawarte na stronie internetowej Spółki. Bez wpływu na powyższe pozostaje także poziom recyklingu osiągany przez gminę, jak i brak możliwości osiągnięcia poziomu recyklingu z uwagi na treść umowy z [...] Sp. z o.o. Kolegium oceniło również, że w sprawie nie doszło także do naruszenia art. 6, art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Wymaga zauważenia, że materiał dowodowy został zebrany oraz oceniony w prawidłowy sposób. Ustalony stan faktyczny sprawy nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Organ w uzasadnieniu w sposób właściwy powołał stan faktyczny prawny, który stał się podstawą wydania decyzji. Fakt, że kwestionowane skargą rozstrzygnięcie nie odpowiada oczekiwaniom skarżącej, nie świadczy automatycznie o jej wadliwości. W odniesieniu do zarzutów nieuwzględnienia sytuacji związanej z rozprzestrzenianiem się wirusa COVID-19 organ II instancji wskazał, że z powoływanych regulacji (m.in. rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii) nie wynikało zawieszenie obowiązków wynikających z przedmiotowej ustawy. Odbiór odpadów komunalnych nie jest także działalnością, która mogłaby być wykonywana zdalnie. Paradoksalnie, odnosząc się do stanu epidemii, można powiedzieć, że z uwagi na zwiększoną ilość transakcji zawieranych przez Internet wzrosła liczba opakowań, a zatem powstały warunki sprzyjające do realizowania obowiązków wynikających z art. 9g u.c.p.g. Za nieuzasadniony Kolegium uznało także zarzut naruszenia art. 189c w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez skarżącą Spółkę obowiązek osiągnięcia w 2022 r. wymaganego przepisem art. 9g u.c.p.g. poziomu przy gotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. Na gruncie rozpatrywanej sprawy miały więc zastosowanie przepisy obowiązujące z momentu wskazanego wyżej zdarzenia. Przepisy stanowiące podstawę nałożenia kary pieniężnej, tj. art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1 i art. 9zb ust. 1 u.c.p.g. zasadniczo nie zmieniły swojego brzmienia od dnia 1 stycznia 2022 r., a nowelizacje u.c.p.g. nie miały jakiegokolwiek wpływu zarówno na nałożenie, jak i wysokość orzeczonej kary pieniężnej. Wpływu takiego nie wykazała również Spółka. Za chybione organ uznał również zarzuty dotyczące naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. W u.c.p.g. ustawodawca nie przewidział przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, wobec czego organ pierwszej instancji prawidłowo przed wydaniem decyzji rozważył możliwość odstąpienia od nałożenia na Spółkę przedmiotowej kary pieniężnej. Prezydent Miasta Zduńska Wola trafnie wskazał, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie zostały spełnione łącznie przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za rok 2022. Nie sposób bowiem przyjąć, jak oczekuje tego skarżąca, że waga naruszenia prawa jest znikoma, skoro w objętym postępowaniem okresie strona z wymaganego 25% poziomu recyklingu osiągnęła jedynie wartość 6,83%. Co więcej, nie doszło także do zaprzestania naruszania prawa, gdyż spełnienie tej przesłanki w roku 2022 nie jest możliwe. Kwestia osiągnięcia przez Gminę wymaganego poziomu recyklingu i braku wpływu nieosiągnięcia poziomu recyklingu przez Spółkę nie ma jakiegokolwiek wpływu na sytuację przedsiębiorcy. Bezzasadne, zdaniem organu, pozostają również zarzuty naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 236 ze zm., dalej również jako: "Prawo przedsiębiorców"). Wynikająca z art. 10 ust. 1 Prawa przedsiębiorców zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy nie oznacza, że przedsiębiorca może naruszać obowiązki związane z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą i uniknąć konsekwencji tego zaniedbania tylko przez oświadczenie tego przedsiębiorcy, że ziściły się przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, mając zwłaszcza na uwadze bierność skarżącej w dążeniu do realizacji ciążącej na niej, a wynikających zarówno z zawartych umów, a przede wszystkim z przepisów u.c.p.g. obowiązków. W ten sposób każdy przedsiębiorca powołując się na tę zasadę unikałby odpowiedzialności z tytułu naruszenia ciążących na nim obowiązków. Brak było również podstaw do zastosowania przez organy administracji zasady rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy (art. 10 ust. 2 Prawa przedsiębiorców), czy też zasady przyjaznej interpretacji przepisów (art. 11 Prawa przedsiębiorców), gdyż takowych wątpliwości ani co do stanu faktycznego, ani co do treści normy prawnej w niniejszej sprawie nie sposób wskazać. Nie ma też jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w sprawie doszło do naruszenia art. 8 ww. ustawy poprzez obciążenie skarżącej odpowiedzialnością za działania oraz zaniechania innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu. Reasumując, organ podkreślił, iż Spółka, będąc podmiotem profesjonalnym (przedsiębiorcą), jest zobowiązana do przestrzegania przepisów, w tym u.c.p.g., w kwestii gospodarki odpadami i musi liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z ich nieprzestrzegania. Skoro w 2022 r. wymagane było osiągnięcie poziomu 25% przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, to przedsiębiorca powinien był podejmować działania mające na względzie osiągnięcie ww. progu. Przedsiębiorca musi przede wszystkim uwzględnić, że osiągnięcie poziomów wskazanych rodzajów odpadów możliwe jest w przypadku selektywnego zbierania odpadów. Z obowiązku osiągnięcia tych poziomów nie zwalnia go fakt podpisania umowy jedynie na odbiór odpadów komunalnych zmieszanych. Rolą przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań (przedsiębiorca może odpowiednio kształtować treści umowy i je renegocjować, powinien oszacować swoje możliwości techniczne i systematycznie monitorować osiągane poziomy). Prowadzenie każdej działalności gospodarczej związane jest z pewnym ryzykiem niepowodzenia. Istnieje swoboda prowadzenia działalności gospodarczej, co oznacza, że każdy podmiot gospodarczy ma możliwość wyboru, czy chce podjąć takie ryzyko, czy też nie. Przerzucanie tego ryzyka na podmioty przekazujące odpady, czyniąc je odpowiedzialnymi za ich skład, jest nieuprawnione. Omawiane przepisy mają na celu osiągnięcie jak najwyższego tzw. poziomu ekologicznego poprzez zmotywowanie przedsiębiorców odbierających od pady do prowadzenia działalności nastawionej przede wszystkim na osiągnięcie tych celów. W innym przypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Recykling służy zmniejszaniu ilości odpadów zużycia surowców naturalnych i staje się jedną z najistotniejszych metod ochrony środowiska we współczesnym świecie. Ochrona środowiska jest jednym z podstawowych zadań Państwa (art. 5 Konstytucji RP). W związku z tym, działając w zgodzie z Konstytucją, ustawodawca kreuje normy prawne pozwalające w jak największym za kresie realizować te cele. Omawiane regulacje służą szeroko pojętej ochronie środowiska. Skargę na powyższą decyzję złożyła F. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Z., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej: I. naruszenie przepisów postępowania, a to: 1) art. 6 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach skargi; 2) art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a. poprzez: a) zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie; b) uznanie, że organ I instancji wydając decyzję prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozważył materiał dowodowy w sprawie, jak również że uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji organu I instancji odpowiada wymogom uregulowanym w art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem art. art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.; c) uznanie, że pandemia COVID - 19 w 2022 r. nie stanowiła działania siły wyższej i tym samym nieuwzględnienie wpływu stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii COVID - 19 na obiektywną możliwość wywiązania się przez skarżącą z obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 roku; 3) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a., poprzez uznanie, że z akt sprawy, jak i odwołania nie wynika, aby skarżąca w spornym okresie podjęła czynności, których zasadniczym celem byłoby osiągnięcie wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, podczas gdy skarżąca wykazała, że prowadziła kampanię edukacyjną, zachęcającą właścicieli nieruchomości m.in. na terenie Miasta Zduńska Wola do selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, na dowód czego do odwołania od decyzji organu I instancji skarżąca załączyła wydruki ze strony internetowej stanowiące potwierdzenie prowadzenia przez skarżącą kampanii edukacyjnej zachęcającej właścicieli nieruchomości m.in. na terenie Miasta Zduńska Wola do selektywnego zbierania odpadów komunalnych; 4) art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez uznanie, że podniesiony przez skarżącą w treści odwołania od decyzji organu I instancji zarzut naruszenia art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. jest nieuzasadniony i akceptację działania organu I instancji związanego z niezawarciem w uzasadnieniu decyzji organu I instancji analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara; 5) art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1 w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 189e k.p.a., poprzez uznanie przez Organ II instancji, że pandemia COVID-19 nie miała wpływu na dopełnienie przez Skarżącą obowiązku osiągnięcia w 2022 roku w odniesieniu do masy odebranych przez Skarżącą odpadów komunalnych wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, podczas gdy stan zagrożenia epidemicznego i stan epidemii COVID - 19 w 2022 r., jako siła wyższa obiektywie niezależna od Skarżącej, miał wpływ na brak osiągnięcia przez Skarżącą w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych; 6) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie przez skarżącą w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu odpadów komunalnych i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie przez skarżącą w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu opadów komunalnych i poprzestanie na pouczeniu; które to naruszenia przepisów postępowania mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej decyzji - doprowadziły bowiem do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za nieosiągniecie przez skarżącą w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu opadów komunalnych, w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym; II. naruszenie prawa materialnego, a to: 1) art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3w zw. z art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1 u.c.p.g. poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w sytuacji gdy skarżąca nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcie poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego odpadów komunalnych za rok 2022; 2) art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności: – niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny tego czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn niezależnych od skarżącej; – braku ustaleń przez organ I instancji w treści decyzji organu I instancji, czy w przedmiotowej sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, w związku z czym skarżąca nie podlega ukaraniu (postępowanie podlegało umorzeniu przez organ I instancji); – uznania, że w sprawie brak jest przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy takie przesłanki wystąpiły; 3) art. 8 prawa przedsiębiorców, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji i obciążenie skarżącej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu. W oparciu o tak sformułowane zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz umorzenie w całości postępowania w przedmiocie nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za brak osiągnięcia w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a także o zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W obszernym uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała m.in., iż w trakcie trwania pandemii wirusa COVID-19, w trosce o zdrowie swoich pracowników, współpracowników oraz firm zewnętrznych, wielu przedsiębiorców podjęło działania w celu wyeliminowania potencjalnego ryzyka związanego z rozprzestrzenianiem się wirusa. W roku 2022 liczni przedsiębiorcy nadal stosowali zmienioną organizację pracy, polegającą na utrzymywaniu systemu pracy zdalnej (lub hybrydowej). Wobec faktu, że znaczna część pracowników podczas wykonywania obowiązków służbowych przebywała w swoich domach, a co za tym idzie tam wytwarzane były odpady opakowaniowe, doszło do zwiększenia liczby odbieranych odpadów z terenów nieruchomości zamieszkałych, a tym samym do zmniejszenia "produkcji" odpadów opakowaniowych w nieruchomościach niezamieszkałych. Powyżej przytoczone okoliczności wskazują, że zwiększenie ilości odebranych odpadów opakowaniowych z terenu nieruchomości zamieszkałych oraz zmniejszenie ilości odpadów opakowaniowych na nieruchomościach niezamieszkałych było efektem wielu czynników, w tym także panującej sytuacji związanej z wystąpieniem pandemii COVID-19. Bez wątpienia jest to czynnik, na który strona nie tylko nie miała żadnego wpływu, ale i nie mogła przewidzieć skutków jego wystąpienia. W trakcie pandemii, zarówno przedsiębiorcy posiadający wpis do rejestru działalności regulowanej jak i podmioty prowadzące gospodarkę odpadami, nie byli w stanie przewidzieć, do jakich zmian dojdzie także w zakresie całego systemu gospodarowania odpadów. Ponadto skarżąca wskazała, że wyroki, na które w uzasadnieniu swojej decyzji powoływał się organ II instancji, zarówno w dacie sporządzenia decyzji, jak i w dacie złożenia skargi, są nieprawomocne. W ocenie skarżącej niedopuszczalne jest uzasadnianie rozstrzygnięć, których przedmiotem jest nałożenie administracyjnej kary pieniężnej, argumentacją wynikającą z nieprawomocnych orzeczeń sądów administracyjnych. Ponadto organ II instancji, powołując się na przedmiotowe judykaty (skoro już takiego powołania dokonał), nie wskazał nawet, że są one nieprawomocne. Dalej skarżąca podkreśliła, iż nieprawdą jest, że skarżąca w spornym okresie nie podjęła czynności, których celem było osiągnięcie wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Skarżąca na swojej stronie internetowej prowadziła bowiem kampanię edukacyjną, zachęcającą właścicieli nieruchomości m.in. na terenie Miasta Zduńska Wola do selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. Ponadto, w ocenie skarżącej, organ I instancji nie zawarł w uzasadnieniu decyzji organu I instancji analizy tego, czy przepisy stanowiące podstawę orzeczenia wobec skarżącej administracyjnej kary pieniężnej pomiędzy chwilą naruszenia a chwilą orzekania uległy zmianie i czy (i jak) zmiana ta wpływa na sytuację skarżącej, w szczególności które przepisy są dla skarżącej względniejsze, a organ II instancji takie działanie organu I instancji zaakceptował. Zdaniem skarżącej do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej w postaci pandemii wirusa COVID-19, która była jednym z czynników powodujących zwiększenie ilości odpadów zmieszanych oraz zmniejszenie ilości odpadów segregowanych na nieruchomościach niezamieszkałych. Dlatego też organ II instancji winien umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe, gdyż skarżąca nie powinna podlegać ukaraniu, stosownie do treści art. 189e k.p.a. Dalej skarżąca podkreśliła, iż nie miała obiektywnej możliwości zapewnienia osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Brak osiągnięcia tych poziomów wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od skarżącej. Właściciele nieruchomości, pomimo prowadzonej przez skarżącą akcji edukacyjnej dotyczącej segregacji odpadów, nie przychylali się do koncepcji selektywnej zbiórki i wbrew sugestiom skarżącej nie segregowali odpadów lub nie wytwarzali odpadów, które mogłyby podlegać segregacji. Konsekwencją niezastosowania się przez właścicieli nieruchomości do obowiązku segregacji odpadów komunalnych było nieosiągnięcie wymaganego prawem poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu przez skarżącą, na co skarżąca nie miała wpływu. Wydruk ze strony internetowej skarżącej jest potwierdzeniem, że skarżąca prowadziła akcję edukacyjną wśród właścicieli nieruchomości. Prowadzenie akcji edukacyjnej zachęcającej do selektywnej zbiórki, to zaś jedyne narzędzie dostępne dla skarżącej, aby wypełnić obowiązek osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Poza wspomnianą akcją edukacyjną skarżąca nie ma realnych narzędzi przymusu, aby wpłynąć na właścicieli nieruchomości. To Gmina dysponuje szerszym wachlarzem możliwości wpłynięcia na właścicieli nieruchomości. Wprawdzie skarżąca zobowiązana jest do przestrzegania obowiązującego prawa w zakresie obowiązków nałożonych na przedsiębiorców prowadzących działalność w przedmiocie odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych, jednakże w przypadku braku możliwości spełnienia tych obowiązków, z powodów za które skarżąca nie ponosi odpowiedzialności oraz spełnienia przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary administracyjnej i poprzestania na pouczeniu, może dojść do odstąpienia od wymierzenia kary. W innym przypadku, regulacja przewidziana w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., stanowiłaby martwą instytucję. W ocenie skarżącej waga naruszenia przez nią prawa jest znikoma. Skarżąca nie zaniechała bowiem obowiązku osiągnięcia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r., ponieważ pomimo trudnego okresu funkcjonowania gospodarki odpadami w 2022 r. z uwagi na pandemię COVID-19, osiągnęła wskazany poziom w wysokości 6,83%. Brak osiągnięcia wymaganego ustawowo w 2022 r. poziomu w wysokości 25%, nie był zawiniony przez skarżącą. Skarżąca nie miała bowiem wpływu na przyczynienie się do zaistniałego stanu, ponieważ pandemia COVID-19 stanowiła okoliczność obiektywnie niezależną od skarżącej, a jednocześnie skarżąca nie dysponuje narzędziami przymusu i możliwości wywierania nacisku na swoich kontrahentów, aby zawierali oni umowy na warunkach korzystniejszych dla skarżącej. Ponadto z analizy stanu gospodarki odpadami komunalnymi na terenie Miasta Zduńska Wola za rok 2022 wynika, że Miasto Zduńska Wola osiągnęło wymagany poziom recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych w wysokości 27,38%. Mając na uwadze powyższe, w ocenie skarżącej, naruszenie przez nią prawa było naruszeniem znikomym - nie doprowadziło bowiem do nieosiągnięcia przez Miasto Zduńska Wola wymaganych poziomów recyklingu - w konsekwencji nie wywołało negatywnych skutków w obszarze dóbr prawnie chronionych. Skarżąca podkreśliła również, że wiele gmin korzysta z uprawnienia do zawieszenia zapłaty administracyjnej kary pieniężnej za brak osiągnięcia wymaganego w danym roku poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Jedynie około 1/3 gmin, na które nałożona została kara pieniężna, karę tę zapłaciło. Skarżąca nie posiada uprawnienia do złożenia wniosku o zawieszenie zapłaty kary pieniężnej. Dalej skarżąca wskazała, że nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych za rok 2022. Odpady komunalne od właścicieli nieruchomości odbierane przez skarżącą w roku 2022 stanowiły wyłącznie odpady komunalne odbierane od właścicieli nieruchomości niezamieszkanych, na których powstają odpady (podmiotów gospodarczych, tzw. "nieruchomości komercyjne"). Przy czym kontrahenci, z którymi skarżąca zawarła umowy na odbiór i zagospodarowanie odpadów w roku 2022, przekazywali do odbioru ponad 11 razy więcej niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych, niż odpadów zbieranych selektywnie. Okoliczność ta uniemożliwiła skarżącej osiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Co więcej, skarżąca podkreśliła, że poza prowadzeniem akcji edukacyjnej zachęcającej do selektywnej zbiórki nie ma realnych narzędzi przymusu, aby wpłynąć na działanie właścicieli nieruchomości. Skarżąca wskazała ponadto, że nie jest jedynym podmiotem, który w okresie objętym postępowaniem i nałożoną karą (tj. w roku 2022) odbierał odpady z terenu nieruchomości niezamieszkanych na obszarze Miasta Zduńska Wola. Kwestia ta ma istotne znaczenie z punktu widzenia odpowiedzialności skarżącej za wynik poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia i odpadów komunalnych na terenie całej gminy. Ponadto skarżąca nie ma 100% wpływu na to, jaka część odebranych odpadów może zostać poddana procesom prowadzącym do ich odzysku. Wynika to z tego, że obowiązek segregacji został nałożony na właścicieli nieruchomości na podstawie przepisów ustawy u.c.p.g. i nie zawsze skarżąca ma możliwość dokładnego skontrolowania odebranych odpadów, a także nie ma bezpośrednio wpływu na jakość odbieranych odpadów. Kolejna istotna kwestia, w ocenie skarżącej, to ogólny sposób organizacji rynku gospodarki odpadami na terenie kraju, który obecnie nie jest zdolny do przetworzenia poprzez recykling i przygotowanie do ponownego użycia wszystkich odpadów, które by do tego przetworzenia się nadawały. Sytuacja taka spowodowana jest zmianami przepisów, które to zmiany doprowadziły do zamknięcia szeregu instalacji odzysku, w szczególności mniejszych, prywatnych, których nie było stać na dostosowanie się do nowych przepisów w zakresie między innymi ochrony przeciwpożarowej, wizyjnych systemów kontroli, a w szczególności wniesienia zabezpieczenia pieniężnego. W konsekwencji powyższego zmniejszeniu uległa masa poddawanych odzyskowi odpadów na terenie Polski, przy - z drugiej strony - napływającym coraz szerzej strumieniu odpadów z innych krajów, w szczególności Unii Europejskiej. Odpady pochodzące z UE mają dla recyklerów lepszą jakość z uwagi na zdecydowanie większe doświadczenie obywateli tych państw w segregowaniu odpadów w stosunku do obywateli Polski. Skarżąca podkreśliła również, że osiągnięcie przez nią wymaganych poziomów recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami niektórych frakcji odpadów komunalnych uzależnione jest nie tylko od działalności w tym zakresie samej skarżącej, ale także od szeregu czynników zewnętrznych, na które skarżąca nie miała i nie ma wpływu. W ramach wykonywanych przez siebie działań skarżąca nie zawsze realnie może wpłynąć na ilość odpadów opakowaniowych, które odbiera od właścicieli nieruchomości na podstawie zawartych umów. Podmioty gospodarcze, w tym także mieszkańcy i przedsiębiorcy z terenu gmin, z uwagi na wysokie stawki obowiązujące w punktach skupu odpadów, pomijają podmioty, z którymi zawarta jest umowa na odbiór i zagospodarowanie odpadów i sami przekazują odpady opakowaniowe do punktów ich selektywnej zbiórki. Ponadto częste są sytuacje, że odpady mające wymierną wartość pieniężną (np. aluminium) są wykradane z pojemników i altan odpadowych. Natomiast umowy na odbiór odpadów zawierane z właścicielami nieruchomości niezamieszkanych z terenu Miasta Zduńska Wola (jak i każdej innej gminy na terenie Polski) zawierane są w realiach wolnego rynku (na zasadzie swobody umów; swobody kontraktowania) i skarżąca (w okresie, którego dotyczy postępowanie, czyli roku 2022) nie miała żadnych instrumentów ani do zmuszenia tych kontrahentów do zlecenia stałego (cyklicznego) odbioru frakcji gromadzonych selektywnie, ani wpływu na ilość przekazywanych odpadów gromadzonych selektywnie (czyli m.in. tego, by całość tych odpadów była przekazywana podmiotowi prowadzącemu działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych na terenie gminy, bez samodzielnego sprzedawania w punktach skupu co bardziej wartościowych frakcji). Wreszcie skarżąca podkreśliła, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów m.in. poprzez niedokonanie na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny tego czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn niezależnych od skarżącej, czy w sprawie miało miejsce działanie siły wyższej, a także uznanie, że w sprawie brak jest przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy przesłanki takie wystąpiły. Z uwagi na powyższe okoliczności skarżąca wniosła jak w petitum skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej również jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszym postępowaniu wniosek taki został zawarty w skardze. W związku z tym, że organ nie ustosunkował się do tego wniosku, zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2026 r. sprawa została skierowana do oczekujących na rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie do art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Zduńska Wola z dnia 3 października 2025 r., którą organ I instancji wymierzył F. Sp. z o.o. karą pieniężną w wysokości 55 177 zł za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r. Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Zgodnie z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. w brzmieniu obowiązującym zarówno w 2022 r., jak i obecnie, podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Według art. 3b ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. gminy są obowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 25% wagowo - za rok 2022. Stosownie do treści art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania (ust. 3). Biorąc zatem pod uwagę powyższe unormowania, nie ma wątpliwości, iż strona skarżąca była zobowiązana do osiągnięcia przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych na poziomie 25 % w 2022 roku. Niewątpliwie również organ I instancji, a za nim Samorządowe Kolegium Odwoławcze, prawidłowo obliczyły, iż F. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. w 2022 roku osiągnęła poziom przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu w wysokości 6,83 %, brakujący poziom wynosił zaś 18,17 %. Organy trafnie obliczyły również, że brakująca masa odpadów, wymagana do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, wyrażona w Mg wynosi 193,1972 Mg, co stanowiło podstawę do prawidłowego obliczenia wysokości kary pieniężnej przy uwzględnieniu stawki opłaty za umieszczenie zmieszanych odpadów komunalnych na składowisku za 2022 rok (285,60 zł/Mg). Błędny jest zarzut naruszenia przepisów art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 9g pkt 1, art. 9 zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 u.c.p.g. poprzez ich zastosowanie i bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej na Spółkę w sytuacji, gdy skarżąca nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku osiągnięcia wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2022. Przepisy stanowiące podstawę wydania decyzji w sprawie nałożenia kary za nieosiągnięcie określonego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu mają na celu osiągnięcie jak najwyższego tzw. poziomu ekologicznego poprzez zmotywowanie przedsiębiorców odbierających odpady do prowadzenia działalności nastawionej przede wszystkim na osiągnięcie tych celów. W innym przypadku podmiot odbierający odpady nie byłby w ogóle zainteresowany ich segregowaniem i recyklingiem. Recykling to odzysk, w ramach którego odpady są ponownie przetwarzane na produkty, materiały lub substancje wykorzystywane w pierwotnym celu lub w innych (definicja recyklingu zawarta w art. 3 pkt 23 ustawy o odpadach). Służy on zmniejszaniu ilości odpadów i zużycia surowców naturalnych i staje się jedną z najistotniejszych metod ochrony środowiska we współczesnym świecie. Ochrona środowiska, co zdaje się bezzasadnie bagatelizować strona skarżąca, jest jednym z podstawowych zadań Państwa (art. 5 Konstytucji RP). W związku z tym, działając w zgodzie z Konstytucją ustawodawca kreuje normy prawne pozwalające w jak największym zakresie realizować te cele. Omawiane regulacje służą zaś szeroko pojętej ochronie środowiska. Spółka winna więc tak zorganizować prowadzenie przedsiębiorstwa i zawierać umowy bądź renegocjować umowy już zawarte by odbierać odpady segregowane, co pozwoliłoby jej ten cel urzeczywistnić. Zgodnie z obowiązującą zasadą swobody umów, unormowaną w art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071), strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Wobec tego zawarcie przez Spółkę umów z właścicielami nieruchomości na odbiór niesegregowanych odpadów komunalnych obciąża wyłącznie skarżącą i z faktu takiego ukształtowania stosunków zobowiązaniowych nie może ona wywodzić jakichkolwiek okoliczności "łagodzących" i rzutujących na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. W sprawie niniejszej brak jest wreszcie dowodów świadczących o dostatecznym aktywnym podejmowaniu przez Spółkę działań o charakterze edukacyjnym czy zwiększających świadomość ekologiczną w zakresie postępowania z odpadami, co w szerszej perspektywie przyczyniłoby się do skuteczniejszej segregacji odpadów u źródła a tym samym zwiększenia możliwości ich recyklingu. Wprawdzie strona skarżąca podnosi, że prowadzi taką kampanię na swojej stronie internetowej, jednakże, biorąc pod uwagę osiągnięty poziom recyklingu odpadów, nie przynosi ona zadowalających efektów. W aktach sprawy brak jest także dokumentów świadczących o skorzystaniu przez Spółkę z trybu przewidzianego w art. 6ka u.c.p.g., co pozwoliłoby na złagodzenie skutków niewykonania obowiązku określonego w art. 9g u.c.p.g. Przepis art. 6ka u.c.p.g. stanowi mianowicie, że w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. W stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy nie zostały spełnione łącznie przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 r., o których stanowi art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. i poprzestania na pouczeniu. Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W niniejszej sprawie zgodzić się trzeba z organami, że waga naruszenia prawa nie jest znikoma, jako że różnica pomiędzy osiągniętym poziomem recyklingu (6,83 %) a wymaganym poziomem recyklingu (25 %) jest znaczna, wyniosła bowiem 18,17 %. Nie doszło także do zaprzestania naruszania prawa, ponieważ spełnienie przez Spółkę tej przesłanki w roku 2022 nie jest możliwe. Podjęcie ewentualnych działań zmierzających do zwiększenia osiąganego przez Spółkę poziomu recyklingu i przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami innych niż niebezpieczne odpadów budowlanych i rozbiórkowych stanowiących odpady komunalne mogłoby przynieść wymierne skutki dopiero w kolejnych latach kalendarzowych, lecz nie w minionym już roku 2022. Nietrafiony jest również zarzut naruszenia art. 189c k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Przepis art. 189c k.p.a. stanowi, że jeżeli w czasie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązuje ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego ma być nałożona kara, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest ona względniejsza dla strony. Mając na względzie powyższe unormowanie, należy wskazać, iż w sytuacji, gdy w ustawie nowelizującej brak jest przepisów przejściowych, przyjąć należy, że nowa ustawa ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po dniu jej wejścia w życie oraz do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej lecz trwają dalej, po wejściu w życie nowej ustawy. Zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal pod ich rządami trwają. Na gruncie rozpatrywanej sprawy zasada ta nie ma zastosowania. Zdarzeniem stanowiącym podstawę wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej był niedopełniony przez Spółkę obowiązek osiągnięcia w roku 2022 wymaganego przepisem art. 9g pkt 1 w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Na gruncie rozpatrywanej sprawy miały więc zastosowanie przepisy obowiązujące z momentu wskazanego wyżej zdarzenia. To, że organy nie wskazały wyraźnie, iż zastosowały aktualne brzmienie przepisów, nie stanowi o naruszeniu przez nie prawa. Przepisy art. 3b ust. 1 pkt 4, art. 9g pkt 1 oraz art. 9x ust. 2 pkt 1 brzmiały tożsamo zarówno w 2022 r., jak i w chwili wydawania decyzji przez organ II instancji. Skarżąca Spółka również nie wskazała, aby treść tych przepisów uległa zmianom, ograniczając się wyłącznie do postawienia rozważanego zarzutu najpierw w odwołaniu od decyzji, a następnie w skardze. Bezzasadne pozostają zarzuty naruszenia art. 8, art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 Prawa przedsiębiorców. W sprawie z całą pewnością nie zostały naruszone zasady "co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone", domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz przyjaznej interpretacji przepisów. Odnośnie podnoszonych w skardze argumentów, dotyczących ewentualnej niemożności wywiązania się przez stronę skarżącą z obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych z uwagi na siłę wyższą w postaci pandemii wirusa SARS-CoV-2, należy powtórzyć za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi w sprawie o sygn. II SA/Łd 860/25, iż brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, aby niewywiązanie się przez Spółkę z obowiązku wynikającego z art. 9g pkt 1 u.u.c.p.g. było następstwem rozprzestrzeniającej się epidemii spowodowanej COVID-19. Należy przede wszystkim zauważyć, że skarżąca spółka poza ogólnym powołaniem się na stan epidemii COVID-19 nie wskazała żadnych konkretnych okoliczności, które uniemożliwiły jej wywiązanie się z ustawowego obowiązku. Jakkolwiek zgodzić się trzeba z twierdzeniem, że w związku z występującym stanem zagrożenia epidemiologicznego i stanem epidemii COVID-19 zwiększyły się przypadki realizowania pracy zdalnej, to nie może ulegać wątpliwości, iż w związku z tym mogło dojść nie tylko do zmniejszenia odbieranych na terenach nieruchomości niezamieszkałych (a takie obsługiwała skarżąca) odpadów opakowaniowych, ale również odpadów zmieszanych (niesegregowanych), których masa ma tożsamy wpływ na wywiązanie się przez przedsiębiorcę z ciążącego na nim z mocy art. 9g u.u.c.p.g. obowiązku oraz w konsekwencji na wysokość kary wymierzonej na podstawie art. 9x ust. 2 i 3 u.u.c.p.g. Jednakże w realiach niniejszej sprawy brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wskazanymi wyżej okolicznościami a brakiem pełnej realizacji obowiązku ciążącego na skarżącej spółce. Nie może nadto ujść uwadze, że sprawa dotyczy roku 2022 r., w którym sytuacja związana z epidemią była już w zasadzie opanowana, przy czym należy podkreślić, że jest to fakt notoryjny, a stosownie do art. 77 § 4 zd. pierwsze k.p.a. fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. K.p.a. nie definiuje pojęcia siły wyższej. Jednakże przyjmuje się powszechnie, że za siłę wyższą rozumie się zdarzenie charakteryzujące się trzema następującymi cechami: zewnętrznością, niemożliwością jego przewidzenia oraz niemożliwością zapobieżenia jego skutkom (por. Wyrok NSA z 29.11.2016 r., sygn. akt II GSK 919/15, LEX nr 2199052). Wobec tego w 2022 r. sytuacja pandemiczna nie mogła być już uznana za takie zdarzenie. Skoro pandemia rozpoczęła się w marcu 2020 roku, skarżąca jako podmiot profesjonalny winna przedsięwziąć działania mające na celu umożliwienie wywiązania się z nałożonych prawem obowiązków. Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu procedujące w sprawie organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły cały materiał dowodowy. Prowadząc postępowanie organy działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (art. 6 k.p.a.), kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami zaufania, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło