II GSK 919/15
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2016-11-29
Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Bartłomiej Adamczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca, który posiada zarejestrowane znaki towarowe podobne do znaku, o którego wygaśnięcie się ubiega, i który prowadzi globalną działalność gospodarczą, ma interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego nieużywania?Ratio decidendi
Przedsiębiorca posiada interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego nieużywania, jeśli posiada własne zarejestrowane znaki towarowe dla tej samej grupy towarów, które mają wspólne elementy z wykreślanym znakiem, a jego przekonanie o kolizyjności jest obiektywnie uzasadnione. Prowadzenie negocjacji dotyczących umowy o koegzystencji znaków nie stanowi ważnego powodu nieużywania znaku, ponieważ zależy od woli uprawnionego.Stan faktyczny
Wnioskodawca (C., LLC) wystąpił o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy "Happy" w części dotyczącej kosmetyków dla dzieci, powołując się na jego nieużywanie przez uprawnionego (T. Zakłady Materiałów Opatrunkowych S.A.) oraz na posiadanie własnych, kolizyjnych znaków towarowych. Uprawniony argumentował, że nieużywanie znaku było spowodowane toczącymi się sporami o unieważnienie innych znaków oraz negocjacjami dotyczącymi umowy o koegzystencji. Urząd Patentowy stwierdził wygaśnięcie prawa ochronnego, co zostało utrzymane w mocy przez WSA, a następnie NSA oddalił skargę kasacyjną uprawnionego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T. Zakładów Materiałów Opatrunkowych S.A. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 579/14 w sprawie ze skargi T. Zakładów Materiałów Opatrunkowych S.A. w T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 3 grudnia 2014 r. o sygn. akt VI SA/Wa 579/14 oddalił skargę T. Zakładów Materiałów Opatrunkowych S.A. z siedzibą w T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy.
Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:
I
Pismem z dnia [...] grudnia 2008 r. C., LLC z siedzibą w W., Stany Zjednoczone Ameryki (dalej: wnioskodawca) wystąpił do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Urząd Patentowy lub UP) z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy Happy o numerze R-146170 w części dotyczącej towarów z klasy 3: "kosmetyki dla dzieci takie jak: oliwki, szampony, olejki" z powodu nieużywania znaku we wskazanym zakresie. Wnioskodawca wskazał, że uprawnionym do prawa ochronnego na sporny znak towarowy są T. Zakłady Materiałów Opatrunkowych S.A. z siedzibą w T. (dalej: uprawniona lub skarżąca). Jako podstawę prawną swojego żądania wnioskodawca powołał przepis art. 169 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 315 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119 poz. 1117 ze zm.; dalej: p.w.p.).
Wnioskodawca wskazał, że sporny znak towarowy dotychczas nie był używany na terytorium Polski w sposób rzeczywisty dla oznaczania towarów z klasy 3 objętych tym prawem. Swój interes prawny wywiódł z faktu naruszenia, przez udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, praw do zarejestrowanych na jego rzecz podobnych znaków towarowych, których elementem wspólnym jest słowo "Happy" (CLINIQUE HAPPY nr R-117109, CLINIQUE HAPPY HEART nr R-166165, HAPPY nr CTM-004059333, CLINIQUE HAPPY nr CTM-000640581, CLINIQUE HAPPY HEART nr CTM-002770634 oraz CLINIQUE HAPPY TO BE nr CTM-003595394), przeznaczonych do oznaczania wszelkiego rodzaju kosmetyków w klasie 3. Powołał się nadto na przepisy prawa gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej, tj. art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 i 17 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm.; dalej: s.d.g.).
Uprawniona do spornego znaku towarowego wniosła o oddalenie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego. Wskazał ważne powody nieużywania znaku towarowego, za które uznał toczące się przez Urzędem Patentowym sprawy o unieważnienie praw ochronnych na znaki towarowe Happy o numerze R-165513 (sygn. akt 540/06), Happy o numerze R-165122 (sygn. akt Sp 507/06) oraz Happy Bella baby o numerze R-179043 (sygn. akt Sp. 248/08) udzielonych na jego rzecz, na skutek złożonych przez wnioskodawcę sprzeciwów. Wskazał nadto na rozpoczęte na początku 2007 r. i trwające niemalże do końca listopada 2008 r. negocjacje pomiędzy wnioskodawcą i uczestnikiem, dotyczące umowy o koegzystencji znaków "Happy". Jako racjonalny przedsiębiorca uprawniony nie mógł wówczas sprzedawać towarów pod wskazaną marką. Oświadczył nadto, że zakończył proces przygotowania produkcji wyrobów kosmetycznych pod marką "Happy" i przystępuje do ich sprzedaży.
Odnosząc się do powyższego wnioskodawca zauważył, że uprawniona dotychczas nie przedstawiła żadnego dowodu na okoliczność używania spornego znaku towarowego Happy w obrocie gospodarczym na terytorium RP w wymaganym okresie czasu. Podniesione zaś przez nią okoliczności nie stanowią ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie ww. znaku towarowego we wskazanym przez wnioskodawcę zakresie.
Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] maja 2010 r. stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] sierpnia 2008 r. prawa ochronnego na znak towarowy Happy o numerze R-146170.
Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r. (VI SA/Wa 633/11) uchylił ww. decyzję, bowiem została ona wydana z naruszeniem art. 2558 ust. 2 w zw. z ust. 1 p.w.p., tj. uzasadnienie decyzji nie zostało podpisane w sposób zgodny z przepisami, stanowiło zatem projekt uzasadnienia, który nie podlegał weryfikacji Sądu.
W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania, po usunięciu wad formalnych decyzji wskazanych przez Sąd w wyroku z 2 czerwca 2011 r. (VI SA/Wa 633/11), Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] września 2013 r. stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] sierpnia 2008 r. prawa ochronnego na znak towarowy Happy o numerze R-146170 w części dotyczącej towarów z klasy 3, tj.: "kosmetyki dla dzieci takie jak oliwki, szampony, olejki".
Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Urząd Patentowy uznał, że wnioskodawca posiada interes prawny w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w części dotyczącej towarów w klasie 03 (kosmetyki dla dzieci takie jak oliwki, szampony, olejki), gdyż przysługują mu prawa ochronne do znaków towarowych, które są kolizyjne, tj. są przeznaczone do oznaczania identycznych (lub/i podobnych) towarów (szeroko ujmowanych produktów kosmetycznych, ujętych w klasie 03 klasyfikacji nicejskiej). Towary te są używane w podobnych okolicznościach i zaspakajają podobne potrzeby konsumentów zaopatrujących się w nie na podstawie tych samych kanałów dystrybucji, przykładowo w drogeriach. Nadto, znaki przysługujące wnioskodawcy i uprawnionej posiadają wspólny element słowny "Happy".
Urząd Patentowy powołał się na przepisy art. 153 ust. 1 i art. 154 p.w.p. określające treść prawa ochronnego na znak towarowy. Zauważył, że w analizowanym okresie sporny znak towarowy nie był używany przez uprawnioną do oznaczania towarów ujętych w klasie 3. Spółka nie wykazała zaś, że istniały ważne powody jego nieużywania, o których mowa w p.w.p. Istniejący między uprawnioną a wnioskodawcą spór w zakresie praw ochronnych na znaki towarowe – nie ma wpływu na wynik niniejszej sprawy. Skoro bezsporna jest okoliczność, że w analizowanym przedziale czasowym uprawnionemu przysługiwało prawo ochronne do spornego znaku towarowego, to zgodnie z art. 153 ust. 1 p.w.p., obowiązany był do jego używania. Nieużywanie przez uprawnionego spornego oznaczenia we wskazanym we wniosku zakresie stanowiło wyłącznie jego decyzję, której nie można nadać znaczenia zachowania podyktowanego ważnymi powodami. Prowadzone między stronami negocjacje również nie mogą zostać zaliczone do "ważnych powodów" w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 3 grudnia 2014 r. oddalił skargę uprawnionej do spornego znaku towarowego na decyzję UP z dnia [...] września 2013 r.
W ocenie Sądu I instancji spór w sprawie sprowadzał się do oceny zasadności wydania decyzji w przedmiocie wygaśnięcia udzielonego na rzecz uprawnionego prawa ochronnego na sporny znak towarowy (w części dotyczącej towarów oznaczonych w klasie 03), na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 p.w.p.
WSA uznał za bezsporne, że uprawniona nie używała spornego znaku towarowego (we wskazanej wyżej części) na terytorium RP w okresie 5 lat od uzyskania prawa ochronnego na ten znak, pomimo obowiązku wynikającego z art. 153 i art. 154 p.w.p. Sąd I instancji podkreślił, że prowadzenie negocjacji przez uprawioną i wnioskodawcę w sprawie koegzystencji poszczególnych znaków towarowych, w tym spornego, było dobrowolne. Poza tym negocjacje zostały rozpoczęte w 2007 r., a uprawniona uzyskała prawo ochronne w sierpniu 2003 r., którego w żaden sposób nie używała także przed 2007 r., czyli przed rozpoczęciem negocjacji. Tym samym narażała się na konsekwencje prawne wynikające z możliwości zastosowania przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 p.w.p.
Sąd I instancji dodał również, że prowadzenie przez uprawnioną i wnioskodawcę sporów dotyczących praw ochronnych na inne znaki towarowe nie jest "ważnym powodem nieużywania" spornego znaku towarowego w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Podobnie, jak i zamiar skarżącej wprowadzenia do obrotu gospodarczego towarów chronionych spornym znakiem towarowym.
Według Sądu I instancji Urząd Patentowy zasadnie przyjął, że wnioskodawca posiada interes prawny, o jakim mowa w art. 169 ust. 2 p.w.p., w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia przysługującego uprawnionemu prawa ochronnego na znak towarowy w części dotyczącej towarów z klasy 3 z powodu jego nieużywania. WSA wskazał, że skoro źródłem interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie wygaśnięcia prawa do znaku towarowego mogą być najbardziej ogólne normy prawne, w tym art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 s.d.g., to organ nie był obowiązany szczegółowo badać, czy posiadane przez wnioskodawcę prawa do znaków towarowych są identyczne ze spornym. Tym bardziej, że wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, o charakterze globalnym, w zakres której wchodzi także możliwość produkcji i sprzedaży towarów objętych spornym znakiem towarowym. Wnioskodawca posiada zarejestrowane znaki towarowe przeznaczone do oznaczania wszelkiego rodzaju kosmetyków w klasie 3, czyli także w części dotyczącej towarów w postaci "kosmetyków dla dzieci takich jak oliwki, szampony, olejki".
W ocenie WSA, jest to okoliczność faktyczna potwierdzająca posiadanie "interesu prawnego" w rozumieniu art. 169 ust. 2 p.w.p. Tym samym, w świetle zasady swobody działalności gospodarczej, wpływu na wynik sprawy nie wywierają rozważania uprawnionego dotyczące możliwych różnic pomiędzy towarami, które objęte są uzyskanymi już przez wnioskodawcę prawami do znaków towarowych, a tymi towarami, które są ujęte w klasie 3 klasyfikacji nicejskiej. Podobnie, jak i wskazana w skardze okoliczność faktyczna dotycząca sposobu wprowadzania do obrotu gospodarczego na terytorium RP towarów handlowych wnioskodawcy oraz terminy uzyskania poszczególnych praw ochronnych.
Sąd I instancji stwierdził, że skoro uprawniony nie używał znaku towarowego Happy o numerze R-146170 w części dotyczącej towarów z klasy 3 (czyli kosmetyki dla dzieci takie jak oliwki, szampony, olejki") w wymaganym okresie czasu (okoliczność bezsporna), nadto nie wskazał okoliczności niezależnych od jego woli, które mogłyby zostać uznane za "ważne powody" w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. – to za chybione należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 6 oraz art. 171 p.w.p.
II
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła uprawniona do spornego znaku towarowego wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
1. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
– art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez takie uzasadnienie przez Sąd I instancji zaskarżonego wyroku, które nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się Sąd wydając zaskarżony wyrok, co do istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy oraz nieuznania za ważną przyczynę nieużywania przez skarżącą znaku towarowego w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prowadzenia negocjacji i sporów między wnioskodawcą a skarżącą,
– art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a. poprzez niestwierdzenie naruszenia przez Urząd Patentowy art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.; dalej: k.p.a.) w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. z powodu nieuwzględniania, iż Urząd Patentowy nie podjął wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tj. dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, które mają utrudniać wnioskodawcy swobodne prowadzenie działalności gospodarczej przez skarżącą.
2. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.:
– art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 p.w.p. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż interes prawny w żądaniu wygaszenia znaku towarowego ma taki przedsiębiorca, który:
a) posiada zarejestrowane znaki towarowe przeznaczone do oznaczania towarów w takiej samej klasie Klasyfikacji Nicejskiej jak towary do oznaczania których służy znak towarowy, którego wygaśnięcia się domaga i że jest to okoliczność faktyczna potwierdzająca posiadanie interesu prawnego;
b) "prowadzi działalność gospodarczą znacznych rozmiarów, o charakterze globalnym, w zakres której wchodzi także możliwość produkcji i sprzedaży towarów objętych spornym znakiem towarowym";
– "w świetle zasady swobody działalności gospodarczej" różnice pomiędzy towarami, które oznaczane są znakiem skarżącej i znakami wnioskodawcy nie mają znaczenia dla oceny istnienia interesu prawnego po stronie wnioskodawcy;
– art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż nie jest ważnym powodem usprawiedliwiającym nieużywanie znaku towarowego prowadzenie negocjacji między skarżącą a wnioskodawcą, skoro prowadzenie ich zależało od woli skarżącej.
Ponadto autor skargi kasacyjnej na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów w postaci:
– decyzji Urzędu Harmonizacji dla Rynku Wewnętrznego w Alicante z dnia 17 sierpnia 2011 r. na okoliczność częściowego wygaszenia wspólnotowego znaku towarowego wnioskodawcy Clinique Happy nr 000640581 w części dot. towarów w klasie 3, w tym środków do pielęgnacji włosów oraz braku tożsamości kosmetyków (środków do pielęgnacji urody i ciała) z szamponami (środkami do pielęgnacji włosów),
– wyroku WSA w W. z dnia 31 października 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 2245/14, oddalającego skargę skarżącej na decyzję UP z dnia 12 marca 2010 r. nr Sp. 450/06 – na okoliczność stwierdzenia kolizyjnego podobieństwa znaku słownego skarżącej "happy" nr R-165513 ze znakami słownymi wnioskodawcy clinique, clinique happy heart, happy.
Argumentację na poparcie zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.
C., LLC z siedzibą w W. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
III
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.
Jak słusznie akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.
W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości (por. wyroki NSA: z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13; z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II GSK 937/12).
Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., sformułowany w petitum skargi kasacyjnej. W ocenie autora skargi kasacyjnej uzasadnienie zaskarżonego wyroku Sądu I instancji nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się Sąd stwierdzając istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy oraz nieuznanie za ważną przyczynę nieużywania przez skarżącą znaku towarowego – w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.- prowadzenia negocjacji i sporów z wnioskodawcą .
Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącej, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że za pomocą zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżąca w istocie próbuje zwalczać prawidłowość przyjętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego, czego jak wskazano wyżej, a co wynika z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego skutecznie uczynić nie może (por. wyroki NSA: z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. II OSK 2012/11 (Lex nr 1225725); z dnia 27 lipca 2012 r., sygn. I FSK 1467/11, Lex nr 1217333).
Nie doszło również do naruszenia wskazanych w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej przepisów postępowania, tj. art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a. poprzez niestwierdzenie przez Sąd I instancji naruszenia przez Urząd Patentowy art. 7, art. 77 § 1 i 4, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I Instancji, który stwierdził, że Urząd Patentowy prowadząc postępowanie administracyjne w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy nie naruszył w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. W konsekwencji, Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji UP zasadnie oddalając skargę wniesioną przez uprawnioną do spornego znaku towarowego.
Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, zawartych w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutów naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 p.w.p., należy stwierdzić, że są one niezasadne. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tych przepisów w ich błędnej wykładni polegającej na przyjęciu przez Sąd I instancji, że wnioskodawca w rozpoznawanej sprawie posiadał interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia spornego znaku towarowego oraz że nie stanowi ważnego powodu usprawiedliwiającego nieużywanie przez skarżącą spornego znaku towarowego prowadzenie przez nią negocjacji z wnioskodawcą, skoro ich prowadzenie zależało od woli skarżącej.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji i organu, że wnioskodawca – wbrew twierdzeniom skarżącej – miał interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia spornego znaku towarowego.
W orzecznictwie oraz doktrynie przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawa kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, w tym art. 20 i art. 22 Konstytucji RP (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 218/2001 OSNP 2004/2 poz. 23; zob. m.in. wyroki NSA: z dnia 1 grudnia 2015 r., II GSK 2004/14, z dnia 30 stycznia 2003 r., II SA 81/2002, CBOSA). Jednak wspomniane normy prawne, gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej, mogą być źródłem interesu prawnego tylko wtedy, gdy cudzy znak towarowy przeszkadza wnioskodawcy w prowadzeniu działalności gospodarczej.
Zatem należy podzielić stanowisko Sądu I instancji i organu, że wnioskodawca wykazał, że posiada podobne zarejestrowane znaki towarowe do znaku spornego, zawierające wspólny element słowny "Happy", przeznaczone do oznaczania podobnych lub identycznych towarów w klasie 03 klasyfikacji nicejskiej. Zarejestrowane na rzecz wnioskodawcy zarejestrowane znaki towarowe przeznaczone są do oznaczania wszelkiego rodzaju kosmetyków w klasie 3 klasyfikacji nicejskiej, a więc także w części dotyczącej towarów dla oznaczenia których służy sporny znak towarowy w postaci kosmetyków dla dzieci takich jak: oliwki, szampony, olejki. Jest to okoliczność faktyczna potwierdzająca posiadanie interesu prawnego w rozumieniu art. 169 ust. 2 p.w.p.
Takie stanowisko zajął NSA w orzecznictwie przyjmując, że dla wykazania interesu prawnego, o jakim mowa w art. 169 ust. 2 p.w.p., w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu jego nieużywania (art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p.) wystarczy wskazanie przez wnioskodawcę na własne prawo ochronne na znak towarowy dla takiej samej grupy towarów, co znak towarowy, o stwierdzenie wygaśnięcia, którego wnioskodawca występuje oraz wskazanie na takie wspólne elementy w oznaczeniu występujące w obu znakach towarowych, które czynią przekonanie wnioskodawcy o ich kolizyjności obiektywnie usprawiedliwionym, tj. świadczą o tym, że przekonanie to nie jest oczywiście bezzasadne (por. wyroki NSA: z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 708/08; z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 309/07, CBOSA).
Ponadto, rację ma Sąd I instancji i organ uznając, że prowadzenie negocjacji pomiędzy skarżącą a wnioskodawcą dotyczących m.in. ustalenia umowy o koegzystencji znaków "happy" – nie stanowi ważnego powodu nieużywania spornego znaku towarowego.
Odnosząc się do tej kwestii na wstępie podkreślenia wymaga, że zarówno ustawa – Prawo własności przemysłowej, podobnie jak i wcześniej obowiązująca ustawa o znakach towarowych, nie wylicza okoliczności, które usprawiedliwiają nieużywanie znaku towarowego w obrocie. Natomiast zgodnie z poglądami doktryny, ważnymi powodami nieużywania znaku w rozumieniu art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., są istotne przyczyny natury faktycznej lub prawnej, "nieobciążające" uprawnionego, którym nie można przypisać niedbałości, niezaradności uprawnionego (E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej. Przepisy i omówienie, wyd. 2, Warszawa 2005, s. 276). Są to zdarzenia niezależne od woli uprawnionego do znaku. W tym pojęciu mieszczą się zatem zdarzenia wyjątkowe i nagłe, noszące cechy siły wyższej, a więc takie, których nie da się przewidzieć, ani im zapobiec. Traktuje się je ogólnie jako okoliczności niedające się przewidzieć przez uprawnionego, takie na które nie ma on wpływu i nie jest w stanie sprawować nad nimi kontroli (M. Trzebiatowski (w:) System Prawa Prywatnego. Tom 14B. Prawo własności przemysłowej, pod red. R. Skubisza, Warszawa 2012, s. 897).
Biorąc te rozważania pod uwagę należy stwierdzić, że prowadzone z wnioskodawcą negocjacje były zależne od woli uprawnionej do prawa ochronnego na sporny znak towarowy, pozostawały pod jej wpływem i kontrolą, a w konsekwencji, nie mogły być uznane za ważny powód nieużywania spornego znaku towarowego.
W odniesieniu natomiast do zawartego w skardze kasacyjnej wniosku o przeprowadzenie wymienionych w nim dowodów z "dokumentów“ Naczelny sąd Administracyjny postanowił oddalić ten wniosek.
Wyjaśnienia wymaga, że w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, co do zasady, wyłączone jest stosowanie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Wprawdzie w postępowaniu kasacyjnym, jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, na podstawie art. 193 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jednak nie oznacza to, że do tego postępowania stosuje się art. 106 § 3 p.p.s.a. Należy mieć na względzie, że "odpowiednie" stosowanie przepisów może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (por. uchwała SN z dnia 18 grudnia 2001 r., sygn. akt III ZP 25/01).
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że odniesienie się do przywołanych w skardze kasacyjnej rozstrzygnięć było zbędne, ponieważ stan sprawy został w wystarczający sposób ustalony na etapie postępowania administracyjnego.
Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło