II SA/Łd 215/12
WyrokWSA w Łodzi2012-05-10
Skład orzekający: Renata Kubot-Szustowska, Jolanta Rosińska, Arkadiusz Blewązka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, mimo że możliwe było uzupełnienie postępowania wyjaśniającego w postępowaniu odwoławczym?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może uchylić decyzji organu I instancji i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 KPA, jeśli wady postępowania wyjaśniającego organu I instancji można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym, np. poprzez żądanie wyjaśnień od rzeczoznawcy majątkowego lub uzupełnienie materiału dowodowego. Stosowanie art. 138 § 2 KPA ma charakter wyjątkowy i wymaga precyzyjnego uzasadnienia, dlaczego nie można zastosować art. 136 KPA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną. Organ I instancji (Starosta Z.) ustalił odszkodowanie w wysokości 7.287,00 zł. Wojewoda Ł. uchylił tę decyzję na podstawie art. 138 § 2 KPA, wskazując na błędy w operacie szacunkowym i naruszenie przepisów dotyczących wyceny nieruchomości w związku ze zmianą rozporządzenia. Strona skarżąca (S. Z.) wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji Wojewody i utrzymania w mocy decyzji Starosty. WSA uchylił decyzję Wojewody, uznając zastosowanie art. 138 § 2 KPA za nieprawidłowe.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Ł.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 roku sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz S. Z. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., znak [...] Wojewoda Ł., działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta Ł. od decyzji Starosty Z., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie:
1. ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w Ł. przy ul. R. 19, oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr 154/10 o pow. 0,0054 ha, obręb A., dla której w Sądzie Rejonowym dla Ł. – Ś. w Ł. XVI Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta [...], w wysokości 7.287,00 zł;
2. przyznania ustalonego odszkodowania na rzecz S. Z.;
3. zobowiązania Gminy Miasta Ł. do wypłacenia ustalonego odszkodowania na rzecz ww. osoby w ciągu 14 dni od dnia, w którym decyzja niniejsza stanie się ostateczna
- uchylił wskazaną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Jak wynika z akt sprawy, S. Z. wnioskiem z dnia 15 grudnia 2005 r., sprecyzowanym następnie w dniu 28 września 2006 r., zwróciła się do Prezydenta Miasta Ł. o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość, położoną w Ł. przy ul. R. 19, uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr [...], zajętą pod drogę publiczną, oznaczoną numerem ewidencyjnym 154/10.
Prezydent Miasta Ł., wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, postanowieniem z dnia 18 stycznia 2006 r., zawiesił przedmiotowe postępowanie do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim było potwierdzenie w drodze decyzji Wojewody Ł., wydanej na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. nr 133, poz. 872 ze zm.), nabycia przedmiotowej nieruchomości przez Gminę Miasto Ł. bądź Skarb Państwa.
Wojewoda Ł., ostateczną decyzją z dnia [...] 2010r., nr [...] stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Gminę Miasto Ł. własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, położonej w Ł. przy ul. R., w obrębie A., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 154/10 o pow. 54m2, dla której w Sądzie Rejonowym dla Ł.-Ś. w Ł., XVI Wydziale Ksiąg Wieczystych nie jest obecnie prowadzona księga wieczysta ani zbiór dokumentów.
Postanowieniem z dnia [...] 2011r. Prezydent Miasta Ł., wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, podjął zawieszone postępowanie.
Postanowieniem z dnia [...] 2011 r. natomiast, Wojewoda Ł. wyłączył z mocy prawa Prezydenta Miasta Ł., wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, od rozpatrzenia przedmiotowej sprawy i wyznaczył do jej rozpatrzenia Starostę Z., wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej.
Decyzją z dnia [...]r. Starosta Z. na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną w związku z art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. nr 102 z 2010 r., poz. 651 ze zm.), ustalił na rzecz S. Z. odszkodowanie za wskazaną wyżej działkę nr 154/10 o pow. 54 m2, położoną w Ł. przy ul. R., w wysokości 7.287,00 zł i zobowiązał Gminę Miasto Ł. do jego wypłacenia.
W odwołaniu do tej decyzji Prezydent Miasta Ł. wskazał, że operat szacunkowy sporządzony został nierzetelnie. Zawiera bowiem błędy, które wpłynęły na ustalenie odszkodowania na zbyt wysokim poziomie i nie może stanowić dowodu w sprawie. Ustalona wartość nie odzwierciedla, w ocenie odwołującego, rzeczywistej wartości wycenianej nieruchomości.
Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia 9 stycznia 2012 r. Wojewoda Ł., w trybie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda powołał się na regulację art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i wskazał, że odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość należne jest na rzecz osoby, której w dniu 31 grudnia 1998 r. przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości. W tej sprawie – w opinii Wojewody - organ I instancji zbyt ogólnie odniósł się do kwestii prawa własności przedmiotowej działki bez przeprowadzenia dokładnej analizy tego zagadnienia.
Następnie organ II instancji, powołując się na treść art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zauważył, że podstawę do ustalenia przez organ I instancji odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną stanowiła wartość rynkowa, ustalona w operacie szacunkowym sporządzonym w dniu 14 czerwca 2011r. przez rzeczoznawcę majątkowego G.T. Wartość przedmiotowej działki określono w oparciu o przepisy § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. nr 207, poz. 2109) i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 września 2005r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 196, poz. 1628).
Z dniem 26 sierpnia 2011r. weszło natomiast w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2011r. zmieniające rozporządzenie w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. nr 165, poz. 985). W myśl § 1 pkt 11 wspomnianego rozporządzenia zmieniono dotychczasowe brzmienie § 36 rozporządzenia, będącego podstawą orzekania w sprawie, czego nie dostrzegł organ orzekający I instancji, naruszając tym samym zasadę praworządności wyrażoną w art. 6 k.p.a. Wydanie decyzji w oparciu o nieobowiązującą normę powoduje, że decyzja taka obwarowana jest sankcją nieważności. Analogiczna sytuacja zachodzi w postępowaniu odwoławczym, gdzie organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę w oparciu o aktualny w dniu wydania decyzji stan prawny. Organ odwoławczy zobligowany jest także do uwzględnienia zmiany przepisów prawnych i wydania decyzji w oparciu o zmienione regulacje. W tej sytuacji – zdaniem Wojewody - brak jest możliwości wydania orzeczenia w oparciu o operat szacunkowy sporządzony na podstawie nieobowiązujących przepisów.
Odnosząc się następnie do zarzutów odwołania Wojewoda stwierdził, iż jego wątpliwości budzi fakt, czy operat szacunkowy będący podstawą ustalenia wysokości odszkodowania odnosi się do stanu prawnego nieruchomości istniejącego w dniu 29 października 1998r. Jego zdaniem, organ I instancji nie uwzględnił wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego trwałymi nakładami poczynionymi po utracie przez osobę uprawnioną prawa do władania gruntem. Równocześnie w rozporządzeniu w sprawie wyceny nieruchomości, w wersji obowiązującej w dniu sporządzenia operatu szacunkowego, w § 36 ust. 5 widnieje zapis potwierdzający, że przepisy ust. 1 i ust. 2 pkt 2 rozporządzenia stosuje się odpowiednio do określenia wartości nieruchomości lub ich części dla ustalenia odszkodowania, o którym mowa w art. 73, z tym że stan tych nieruchomości przyjmuje się na dzień 29 października 1998 r., a ceny na dzień wydania decyzji o ustaleniu odszkodowania. Jak podkreślił Wojewoda, biegły wprawdzie wskazał w punkcie 4.3. operatu, że stan przedmiotu wyceny określono na dzień 29 października 1998 r. zgodnie z § 36 ust. 5 rozporządzenia, jednak można stwierdzić, że wycenę przeprowadził z uwzględnieniem głównie stanu aktualnego nieruchomości. Świadczy o tym chociażby zupełne pominiecie w opisie nieruchomości w punkcie 5.2. operatu stanu na dzień 29 października 1998 r. a odniesienie się jednie do stanu obecnie istniejącego, ale także analiza rynku gruntów nabywanych pod inwestycje. Co za tym idzie, wątpliwości budzi dodatkowo fakt dopuszczenia do porównań nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne jako podobnych do nieruchomości wycenianej, pomimo, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Ł. Nr LVII/491/93 z dnia 2 czerwca 1993 r., obowiązującym wg stanu na dzień 29 października 1998 r., wyceniana działka położona była na terenach o użytkowaniu rolnym, oznaczonych symbolem 15.08.02/R.E4.13., na których dopuszczono lokalizację nowej zabudowy mieszkaniowej, ale jedynie w ramach istniejących skupisk zabudowy wzdłuż istniejących dróg, zaś poza istniejącymi skupiskami zabudowy dopuszczono wyłącznie wymianę zabudowy mieszkaniowej bez możliwości lokalizacji nowych obiektów. Wojewoda podniósł również, że tylko zapisy planu zagospodarowania przestrzennego mają w tym przypadku zastosowanie, bez znaczenia zaś pozostaje treść zawarta w uchwalonym w późniejszym czasie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Ł. zatwierdzonym uchwałą Rady Miejskiej w Ł. Nr XCIX/1826/10 z dnia 27 października 2010 r., zgodnie z którym przedmiotowa działka leży w jednostce planistycznej MN1 - na terenach zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usługowej, przekształconej z osadnictwa wiejskiego. Przywoływanie przez organ I instancji zapisów studium jest – w ocenie Wojewody - pozbawione zasadności, a może jedynie nasuwać wątpliwości, co do prawidłowości przeprowadzonej wyceny i tym samym, co do określonej wartości przedmiotu wyceny. W związku z powyższym, organ I instancji, prowadząc ponowne postępowanie wyjaśniające w sprawie, winien dokonać analizy operatu szacunkowego również pod kątem uwzględnienia wymaganego prawem stanu prawnego nieruchomości.
Podsumowując, Wojewoda stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7 i art. 77 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co uzasadniało zastosowanie regulacji art. 138 § 2 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. S. Z., reprezentowana przez pełnomocnika, będącego radcą prawnym, wniosła o uchylenie decyzji Wojewody i utrzymanie w mocy rozstrzygnięcia Starosty Z. z chwilą uprawomocnienia się wyroku tutejszego Sądu oraz wezwanie na rozprawę rzeczoznawcy majątkowego G.T. W motywach skargi jej autor zarzucił organowi celowe przedłużanie postępowania w przedmiocie wypłaty należnego skarżącej odszkodowania, wskazując na brak podstaw prawnych do wyznaczenia do rozpatrzenia niniejszej sprawy Starosty Z. zamiast Prezydenta Miasta Ł. Zdaniem pełnomocnika strony, pomimo zmian prawnych, stanowiących podstawę sporządzenia operatu, biegły powinien wypowiedzieć się jednoznacznie na rozprawie w przedmiocie zarzutów stawianych wobec sporządzonego przez niego operatu, oraz czy "istotnie decyzja Starosty Z., jest w tym skomplikowanym stanie prawnym nieważna". Nadto przy ostatecznym kształcie decyzji ustalającej odszkodowanie, Sąd winien ocenić prawo skarżącej do ustawowych odsetek za zwłokę w wypłacie odszkodowania, liczonych od dnia 16 grudnia 2005 r. do dnia zapłaty.
Odpowiadając na skargę Wojewoda Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Uczestniczka postępowania – Gmina Miejska Ł. wniosła o oddalenie skargi, podzielając argumentację Wojewody.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodu zarzutów, podniesionych w jej treści.
Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).
Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.
Przepis art. 138 § 2 k.p.a., zmieniony ustawą z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 6 z 2011r., poz. 18 ze zm.) przewiduje, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.
Zgodnie wszakże z utrwalonym na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, decyzja kasacyjna, powodująca przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może być podjęta tylko w sytuacjach, określonych w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji podjętej w I instancji, nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Taki rodzaj decyzji organu odwoławczego, stanowiący wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Co do zasady bowiem, orzeczenie organu odwoławczego winno mieć charakter reformacyjny (art. 138 § 1 k.p.a.), zaś uprawnienia kasacyjne tego organu, mają charakter wyjątkowy. Pomimo zmiany stanu prawnego, uznać należy, iż stanowisko powyższe zachowało aktualność również na gruncie obowiązującej regulacji.
W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie decyzji kasacyjnej zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25.listopada 2003r., sygn.akt IV SA 1496/02, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny M. Prawn. 2004/2/60, z dnia 2.grudnia 1999r., sygn.akt I SA 632/99, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 48722, z dnia 27.października 1999r., sygn.akt I SA 2127/98, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 48721).
Uchylenie decyzji organu I instancji pomimo istnienia możliwości przeprowadzenia postępowania uzupełniającego w trybie art. 136 k.p.a. narusza art. 138 § 2 k.p.a. W przypadku zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy powinien zatem w sposób jednoznaczny wskazać nie tylko wadliwości postępowania przed organem I instancji, ale i powody, dla których nie jest możliwe w danej sprawie zastosowanie art. 136 k.p.a. Organy administracji, oceniając na podstawie art. 80 k.p.a. wartość dowodową operatu szacunkowego, mogą żądać od rzeczoznawcy uzupełnienia tego dokumentu albo wyjaśnień co do jego treści. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011r., sygn.akt I OSK 2056/10, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 1113062)
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, zastosowanie normy art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, uznać należy za nieprawidłowe, w każdym zaś razie za nienależycie uzasadnione. Wojewoda Ł., uzasadniając rozstrzygniecie, dokonał krytycznej analizy motywów zaskarżonej decyzji Starosty Z., wskazując na "obawy" co do prawidłowości sporządzonego operatu szacunkowego, zbyt ogólne odniesienie się do kwestii prawa własności działki drogowej oraz zmianę brzmienia § 36 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego "niedostrzeżoną przez organ I instancji". Żadna ze wspomnianych okoliczności nie wskazuje zaś na takie naruszenie przepisów postępowania, które uzasadniałoby uchylenie decyzji organu I instancji, rodząc konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zmiana brzmienia § 36 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r.w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, pomiędzy datą sporządzenia operatu i datą rozstrzygania przez organ I instancji sama w sobie, wbrew stanowisku Wojewody, nie dyskwalifikuje an block sporządzonego operatu ani też nie czyni "nieważną" wydanej przez Starostę Z. decyzji. Niewątpliwie natomiast, w związku z dokonaną nowelizacją konieczne było uzyskanie stanowiska biegłego, co do aktualności bądź potrzeby uzupełnienia (modyfikacji) operatu w związku z dokonaną nowelizacją. Generalną konkluzję o konieczności uchylenia decyzji organu I instancji, z tej jedynie przyczyny, iż zmianie uległa treść przepisu, regulującego sposób sporządzania operatu, uznać należy za wadliwą. Ocena wspomniana dotyczy także "wątpliwości" organu odwoławczego, co do "możliwej " wadliwości metodologii sporządzonego operatu oraz "zbyt ogólnego" odniesienia się do kwestii własności nieruchomości. Pomijając ogólnikowość drugiego z podniesionych zastrzeżeń (bez wskazania choćby jego podstaw), wskazać należy, iż kwestie wspomniane mogły być skutecznie wyjaśnione na etapie postępowania prowadzonego przez organ odwoławczy. Wojewoda nie poczynił zaś w tym zakresie żadnych ustaleń, ograniczając się do konstatacji o istotnym wpływie powyższych okoliczności na rozstrzygnięcie sprawy. Prawidłowa ocena prawna ustalonego stanu faktycznego czy ewentualnie uzupełnienie zgromadzonego materiału dowodowego w niezbędnym zakresie należały natomiast do obowiązków organu odwoławczego. Odmienna ocena zgromadzonego materiału dowodowego czy też polemika ze stanowiskiem wyrażonym przez organ I instancji, nie może zaś stanowić podstawy dla rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, a nie tylko na kontroli zasadności podjętego rozstrzygnięcia i ewentualnie zarzutów podniesionych w odwołaniu. Organ odwoławczy zobligowany jest rozpoznać sprawę ponownie i tylko w ściśle określonych w przepisie art. 138 § 2 k.p.a. sytuacjach, może przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej tym przepisem, winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Powodów tych nie można doszukać się natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś ogólnikowe powoływanie się na zmianę brzmienia przepisu, określającego sposób sporządzenia operatu szacunkowego czy "zbyt ogólne" odniesienie się do kwestii prawa własności działki przejętej pod drogę, nie może skutecznie zastąpić analizy zgromadzonego materiału dowodowego oraz związanej z tym potrzeby wykazania braków w postępowaniu wyjaśniającym, przeprowadzonym przez organ I instancji. Okoliczności przytoczone dla umotywowania rozstrzygnięcia, zaprzeczają natomiast konkluzji o konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, który miałby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Na marginesie wskazać również należy, iż stroną niniejszego postępowania jest Gmina Miejska Ł. nie zaś Prezydent Miasta Ł., będący jej organem. Działający w imieniu Gminy pełnomocnik, wnosząc odwołanie, winien zatem legitymować się stosownym pełnomocnictwem, udzielonym przez uprawniony organ tejże Gminy. Tymczasem w aktach sprawy brak jest pełnomocnictwa dla L.W. – G., podpisanej pod złożonym odwołaniem, a brak ten nie został dostrzeżony przez organ odwoławczy.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Z uwagi na kasacyjny charakter zaskarżonej decyzji (niepodlegającej wykonaniu i nienadającej się do wykonania) za bezprzedmiotowe uznano natomiast rozstrzyganie w sprawie jej wykonywania do dnia uprawomocnienia się wyroku w trybie art.152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania sądowego rozstrzygnięto na podstawie art. 200, zasądzając na rzecz strony skarżącej ich zwrot w kwocie równej należnemu wpisowi sądowemu (200,-zł.), wynagrodzeniu pełnomocnika, będącego radcą prawnym ustalonemu w oparciu o treść § 14 ust. 2 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.) na kwotę 240,-zł. oraz opłacie od pełnomocnictwa (17-zł.)
Prowadząc ponownie postępowanie, organ odwoławczy, po uprzednim wyeliminowaniu braków formalnych odwołania, podejmie rozstrzygnięcie, biorąc pod uwagę sformułowane wyżej wskazania, tak co do zakresu możliwego do przeprowadzenia na etapie odwoławczym postępowania wyjaśniającego, jak i należytego uzasadnienia decyzji.
Odnosząc się natomiast do wniosków i zarzutów skargi wskazać należy przede wszystkim, iż przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują rozstrzygania w przedmiocie "utrzymania w mocy" decyzji organu I instancji, jak również "zasądzania odsetek od przyznanego odszkodowania". Postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest zaś ograniczone i nie obejmuje "wysłuchiwania" czy też "przesłuchiwania" rzeczoznawców majątkowych" (art. 106 § 3 p.p.s.a.).
Odnosząc się natomiast do zarzutu związanego z wyłączeniem Prezydenta Miasta Ł. od rozpoznania niniejszej sprawy, godzi się podkreślić, iż Gmina Ł., którą tenże organ reprezentuje, jest stroną niniejszego postępowania, bezpośrednio zainteresowaną rozstrzygnięciem. Zgodnie więc z zasadą "nieorzekania we własnej sprawie" słusznym i prawnie uzasadnionym było wyłączenie go od załatwienia sprawy niniejszej na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 k.p.a. oraz wyznaczenie do jej załatwienia Starosty Z. po myśli art. 26 § 3 k.p.a. (por. szerzej na ten temat: Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 19 maja 2003r., sygn.akt OPS 1/03, ONSA 2003/4/115).
B.C.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło