II SA/Łd 219/17

Dnia 25 maja 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Magdalena Sieniuć Protokolant Specjalista Aleksandra Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2017 roku sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. a.bł. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Ł. przyznał B. S. zasiłek stały od dnia 1 grudnia 2016r. na czas nieokreślony w wysokości 41,16zł miesięcznie. W terminie prawem przewidzianym B. S. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o wyjaśnienie wysokości zasiłku stałego. Odwołująca podała, że otrzymuje rentę chorobową w wysokości 423zł. Powołaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania B. S., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ przywołał przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2016r. poz. 930 ze zm.), dalej powoływanej również jako "u.p.s.", odnoszące się do zasiłku stałego i wskazał, że aktualnie kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi 634zł, zgodnie z § 1 pkt 1a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz.U. z 2015r. poz.1058). Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo w sprawie ustalono, że dochód B. S. jest niższy od 634zł. Następnie Kolegium przypomniało, że w przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek stały ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi 634zł. Natomiast dochód B. S. wynosi 592,84zł. Na kwotę tę składa się wypłacane miesięcznie świadczenie w wysokości 423,66 zł oraz kwota podlegająca egzekucji administracyjnej w wysokości 169,18zł. Uwzględniając powyższe Kolegium stwierdziło, że zasiłek stały stanowiący różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby w przedmiotowej sprawie wynosi 634zł (kryterium dochodowe) – 592,84zł (dochód strony) = 41,16zł. Powołując się na treść art. 8 ust. 3 u.p.s. Kolegium wskazało, że mając na względzie definicję dochodu zamieszczoną w "słowniczku" ustawy nie można pomniejszyć dochodu skarżącej o kwotę egzekucji administracyjnej. Tym samym nie ma znaczenia, w jakiej wysokości jest wpłacane świadczenie przez ZUS, lecz istotne jest to w jakiej wysokości byłoby wypłacane gdyby nie egzekucja administracyjna. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiodła B. S., zarzucając naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 37 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 oraz art. 106 ust. 1 i 3 u.p.s. i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz Prezydenta Miasta Ł. i zobowiązanie Prezydenta Miasta Ł. do wydania nowej decyzji z uwzględnieniem przedstawionego przez nią stanowiska W uzasadnieniu skargi podniosła, że skoro kryterium dochodowe na osobę samotnie gospodarującą jest określone przepisami prawa i wynosi 634zł, to jest to kwota przewidziana przez ustawodawcę, która stanowi minimum, jakim taka osoba powinna mieć możliwość miesięcznie gospodarować. Zdaniem skarżącej w przypadku niższych dochodów zasiłek ma uzupełniać dochód do tej kwoty, bowiem celem ustawodawcy jest zapewnienie takiego minimum osobom znajdującym się w najcięższej sytuacji. Tym samym – w ocenie B. S. – skoro renta jest jej wypłacana w wysokości 423,66zł i taki faktycznie otrzymuje dochód to zasiłek powinien go uzupełniać tak, aby otrzymywała kwotę 634zł faktycznie, czyli zasiłek powinien wynosić 210,34zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Ponadto, stosownie do treści art. 134 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja wydana w trybie art. 37 ust. 1 – 3 u.p.s. przyznająca B. S. zasiłek stały od 1 grudnia 2016r. na czas nieokreślony w wysokości 41,16zł miesięcznie. Na wstępie wskazać trzeba, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Instytucja ta wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Zadaniem pomocy społecznej jest podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 2 i 3 u.p.s.). Przypomnieć należy, że zasiłek stały, zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 u.p.s., przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Regulacja ta jest jednoznaczna – wynika z niej, że ustawodawca nie przewidział w kwestii przyznania świadczenia, jak i jego wysokości uznania administracyjnego. Jest to więc świadczenie o charakterze obligatoryjnym, co oznacza, że spełnienie łącznie wszystkich kryteriów, od których ustawa o pomocy społecznej uzależnia przyznanie zasiłku stałego, stwarza gwarancje jego przyznania, w określonej wysokości (vide wyrok NSA z dnia 7 lutego 2017r. sygn. akt I OSK 1056/15, wyroki WSA: w Poznaniu z dnia 6 lipca 2016r. sygn. akt IV SA/Po 370/16, w Bydgoszczy z dnia 22 października 2013r. sygn. akt II SA/Bd 898/13, https://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Zasiłek stały przysługuje zatem osobie pełnoletniej, która nie jest w stanie zapewnić sobie wystarczających środków utrzymania z powodu wieku lub niezdolności do pracy i której sytuacja materialna nie pozwala na godną egzystencję. Celem zasiłku stałego jest zapewnienie bieżącej egzystencji takiej osobie. Odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że wbrew twierdzeniom skarżącej, organ orzekający prawidłowo wyliczył kwotę zasiłku stałego przysługującego skarżącej. W tym miejscu zauważyć trzeba, że zasiłek stały w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 604zł miesięcznie. Kwota zasiłku stałego nie może być także niższa niż 30zł miesięcznie. Zgodnie zaś § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 634zł. Wbrew temu co twierdzi skarżąca ustawa o pomocy społecznej nie stanowi gwarancji, że osoba samotnie gospodarująca będzie dysponować miesięcznie kwotą równą kryterium dochodowemu, tj. 634zł, choć niewątpliwe ustawodawca dąży do zapewnienia świadczeń podmiotom, których dochody nie przekraczają kryteriów dochodowych określonych w art. 8 ust.1 u.p.s. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w przypadku B. S., która jest osobą samotnie gospodarującą, kwota zasiłku stałego stanowi różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem skarżącej. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Jednocześnie, jak stanowi art. 8 ust. 4 u.p.s. do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; zasiłku celowego; pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; wartości świadczenia w naturze; świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. poz. 693); dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1ha przeliczeniowego. Ww. katalog pomniejszeń dochodu ma charakter zamknięty. Brzmienie art. 8 ust. 3 – 4 u.p.s. wskazuje jednoznacznie, że wyłącznie wskazane w tychże przepisach źródła przychodu nie są uwzględniane przy obliczaniu dochodu na potrzeby ustalania prawa do świadczeń z pomocy społecznej. Ustawodawca w art. 8 ust. 3 ani w art. 8 ust. 4 u.p.s. nie wymienił kwot podlegających egzekucji administracyjnej w katalogu pomniejszeń dochodu, a mając na względzie, że – jak już wyżej wskazano – dochodem w rozumieniu ustawy jest zasadniczo każdy przychód bez względu na tytuł i źródło jego uzyskania, to kwota podlegająca egzekucji administracyjnej z renty skarżącej z tytułu zaległych składek na ubezpieczenia społeczne podlegała zaliczeniu do dochodu. Z powyższych względów, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić. a.tp.